W dni robocze od godz. 9 do 21 e-recepta nawet w 10 minut!

Łuszczyca - co to za choroba? Rodzaje i ogniska na ciele

Dodano: 18-11-2019 | Aktualizacja: 22-11-2019
Autor: Piotr Brzózka
Problemy skórne? Sprawdź konsultacje chevron-right.svg

Łuszczyca – paznokci, głowy, stawów. Jak wygląda łuszczyca? Czym charakteryzuje się ta przewlekła i dojmująca choroba? Jakie są jej rodzaje, typy, a także ogniska występowania na ciele?

Łuszczyca

Łuszczyca jest przewlekłą chorobą zapalną skóry o niezakaźnym i niezłośliwym charakterze. Jej istotą jest nadmierna proliferacja (namnażanie się) i nieprawidłowe różnicowanie komórek naskórka, tak zwanych keratynocytów, co w połączeniu z występującym stanem zapalnym, jest przyczyną różnego typu zmian skórnych.

Pomimo licznych, zaawansowanych badań, podłoże choroby do dziś nie zostało bezsprzecznie wyjaśnione. Wedle najbardziej uprawdopodobnionych hipotez, część przypadków może mieć podłoże genetyczne (związek z antygenami zgodności tkankowej HLA: Cw2, Cw6, B13, Bw57, DR7, A30, B27), część zaś immunologiczne (kluczowa rola zlokalizowanych w naskórku tzw. komórek Langerhansa, a także limfocytów T). Istotne są też środowiskowe oraz infekcyjne czynniki wyzwalające chorobę.

Dostępne dane epidemiologiczne wskazują, że łuszczyca na różnych etapach życia dotyka 2-4 procent populacji Europy (w Polsce cierpi na nią około 2 proc. osób). Mniej więcej w 2/3 przypadków, choroba ma względnie łagodny przebieg, w pozostałych jednak przybiera jedną z ciężkich postaci. U około 10-30 procent pacjentów może przerodzić się w łuszczycowe zapalenie stawów, którego potencjalną konsekwencją jest niepełnosprawność ruchowa.

Rodzaje łuszczycy

Łuszczyca jest chorobą niejednorodną w wielu aspektach, zarówno pod kątem patogenezy, jak też przebiegu oraz ulokowania ognisk zmian skórnych. Jeśli chodzi o etiologię, wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje łuszczycy:

  • typ I łuszczycy – choroba występująca u osób przed 40 rokiem życia, w dużej mierze warunkowana genetycznie (w przypadku osób, których oboje rodzice cierpią na schorzenie tego typu, ryzyko zachorowania wynosi nawet 60-70 procent, podczas gdy dla ogółu populacji nie jest większe, niż 2 proc.). Udowodniony jest silny związek z antygenem Cw6, a wśród czynników zapalnych wyróżnić należy przede wszystkim determinanty infekcyjne. Łuszczyca typu I charakteryzuje się ciężkim przebiegiem, znacznym uogólnieniem objawów, słabą podatnością na leczenie oraz skłonnością do nawrotów;
  • typ II łuszczycy – choroba rozpoczyna się zazwyczaj między 40, a 60 rokiem życia. Nie wykazuje się silnych uwarunkowań rodzinnych, nie ma związku z antygenem Cw6, istnieje natomiast związek z Cw2 i B27. Łuszczyca typu II ma lżejszy i stabilniejszy przebieg, jej ogniska zazwyczaj są ograniczone, choroba stosunkowo często atakuje paznokcie, a także stawy. Wśród czynników wywołujących należy wymienić przede wszystkim determinanty środowiskowe, takie jak alkohol, papierosy, leki (m.in. kortykosteroidy, beta-blokery i NLPZ) oraz dieta bogata w tłuszcze.

Łuszczyca krostkowa, stawowa, zwykła. Jak wygląda łuszczyca?

Nie mniej istotne jest zróżnicowanie dotyczące objawów choroby - w tej materii wyróżnić można kilkanaście postaci morfologicznych łuszczycy. Czym się charakteryzuje każda z nich? Jak wygląda łuszczyca?

  • Łuszczyca zwykła (pospolita) – typ dominujący (około 80-90 procent przypadków). Objawia się w postaci czerwonych grudek pokrytych srebrzystymi łuskami – jest to podstawowy wykwit łuszczycowy.
  • Łuszczyca krostkowa objawia się w postaci ropnych wykwitów, z odczynem zapalnym wokół, może być bolesna. W zależności od lokalizacji zmian skórnych, wyróżnia się dwa jej podtypy: dłoni i stóp, uogólniona.
  • Łuszczyca stawowa, czyli łuszczycowe zapalenie stawów – jedna z najgroźniejszych postaci choroby. W jej przebiegu stany zapalne obejmują stawy, ale też ścięgna, kaletki i tkankę podskórną. Może prowadzić do kalectwa. Objawia się poprzez ból i sztywność stawów, z ograniczeniem ruchomości, z czasem możliwa jest ich deformacja. Łuszczyca stawowa występuje w pięciu odmianach: niesymetryczne zapalenie kilku stawów, symetryczne zapalenie wielu stawów, zapalenie dystalnych stawów międzypaliczkowych, postać osiowa, postać okaleczająca.
  • Łuszczyca kropelkowa (kropelkowata, grudkowa) – jeden z typów łuszczycy pospolitej. Występuje zwłaszcza u dzieci, objawia się w postaci małych, owalnych wykwitów, na dużych powierzchniach – głównie na plecach. Ma podłoże infekcyjne, pojawia się nagle, około 2-3 tygodni po paciorkowcowych zakażeniach gardła i migdałków.
  • Łuszczyca odwrócona (inna nazwa: łuszczyca wysiękowa) typowym objawem są zmiany skórne w miejscach zgięć kończyn (pod łokciami i kolanami). Wykwity są sączące, ale nie pokryte łuskami. Zazwyczaj występuje u osób starszych.
  • Łuszczyca brodawkująca – na powierzchni ciała (zwłaszcza kończynach dolnych) pojawiają się grudki związane z przerostem komórek naskórka.
  • Łuszczyca zadawniona – często systematyzowana jako jedna z postaci łuszczycy zwykłej. Zmiany skórne są pogrubione, w przebiegu choroby występują ogniska nieczynne, ale utrzymując się latami.

Łuszczyca głowy

Łuszczycę różnicuje się nie tylko ze względu na etiologię i objawy, ale też ogniska występowania. Typowe lokalizacje choroby, to:

  • skóra głowy,
  • zgięcia kończyn,
  • dłonie, stopy,
  • paznokcie,
  • fałdy skórne o zwiększonej potliwości w okolicach pach, pachwin, pępka, pośladków, piersi,
  • twarz,
  • okolice narządów płciowych.

Najczęściej choroba ta atakuje owłosione powierzchnie głowy – zazwyczaj jest to pierwsze lokalizacja schorzenia, które w dalszych stadiach może objawić się też w innych miejscach ciała.  W tej postaci choroba występuje u około 70-80 procent dotkniętych nią pacjentów. Zwłaszcza na wstępnym etapie, łuszczyca głowy mylona jest z łupieżem – błędne rozpoznanie opóźnia moment wdrożenia właściwego leczenia.  

Łuszczyca paznokci

Powszechnie występującą postacią choroby jest też łuszczyca paznokci – tego typu zmiany dotykają 30-50 procent pacjentów. Częściej atakuje ręce, niż nogi. Najbardziej typowym objawem jest powstanie punkcikowatych dołków w płytce paznokciowej. Często widoczne są też prześwitujące plamki w kolorze żółtobrązowym.

Dodatkowo płytki paznokciowe stają się cienkie i podatne na rozwarstwianie oraz łamanie. W skrajnych przypadkach możliwa jest onycholiza, czyli odklejanie się paznokci od podłoża. Łuszczyca paznokci najczęściej występuje w pospolitej odmianie choroby, a także w postaci stawowej.

Czytaj też:



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia do artykułu

  • Krystyna Romańska-Gocka, Farmakoterapia łuszczycy, Farm Pol, 2009, 65(9)
  • Andrzej Kaszuba, Sebastian Uczniak, Aleksandra Kaszuba, Łuszczyca, Dermatologia geriatryczna, Lublin 2016, Wydawnictwo Czelej
  • Anna Pogorzelska-Antkowiak, Diagnostyka łuszczycy za pomocą dermoskopu i mikroskopu konfokalnego, Forum Dermatologicum 2019, tom 5, nr 1
Zobacz więcej

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.