Łuszczyca głowy: leczenie, objawy, przyczyny. Jakie leki?

Dodano: 19-11-2019 | Aktualizacja: 22-11-2019
Autor: Piotr Brzózka
Problemy skórne? Sprawdź konsultacje chevron-right.svg

Łuszczyca głowy obejmuje całą pokrytą włosami powierzchnię czaszki, a niekiedy nachodzi także na czoło i potylicę, tworząc tzw. koronę. Jakie są przyczyny łuszczycy skóry głowy? Jak wyglądają jej objawy? W jaki sposób należy chorobę leczyć?

Łuszczyca głowy

Łuszczyca głowy (pełna prawidłowa nazwa: łuszczyca skóry owłosionej głowy; łac.: scalp psoriasis) jest jedną z odmian łuszczycy pospolitej. Choroba na różnych etapach życia dotyka niemal 2 procent populacji osób dorosłych i około 0,7 proc. dzieci (dane dla obszaru Europy).

Natomiast wśród ogółu pacjentów chorujących na różne postaci łuszczycy, odsetek osób cierpiących z powodu skórnych zmian na głowie wynosi aż 80 procent. Tego typu łuszczyca najczęściej atakuje przed ukończeniem czterdziestego roku życia, u około 35 procent pacjentów rozpoczyna się jeszcze przed dwudziestymi urodzinami.

W bardzo wielu przypadkach skóra głowy jest pierwszą lokalizacją zmian łuszczycowych u poszczególnych osób, stanowiąc swego rodzaju wstęp i zapowiedź dalszego rozwoju choroby, która w kolejnych stadiach może objąć inne części ciała, nie tylko skórę, ale też paznokcie, błony śluzowe, stawy, ścięgna, a nawet kluczowe organy wewnętrzne (serce). Jakie są przyczyny łuszczycy głowy, a także typowe jej objawy oraz metody leczenia?

Przyczyny łuszczycy skóry głowy

Łuszczyca skóry głowy jest chorobą przewlekłą i zapalną, rozwijającą się na tle uwarunkowań genetycznych. U osób cierpiących na tę odmianę łuszczycy, stwierdza się zazwyczaj gen HLA-Cw6, obrazowo nazywany „genem łuszczycy”.

Naukowcy dowiedli, że o ile dla ogółu populacji ryzyko zachorowania nie jest większe, niż 2 procent, o tyle w przypadku, gdy jedno z rodziców cierpiało na to schorzenie, wzrasta ono do 20 procent, a w przypadku obojga rodziców – do 50 procent. Kluczowe są też czynniki immunologiczne - w mechanizmie powstawania łuszczycy skóry głowy istotne znaczenie ma zwiększona produkcja cytokin prozapalnych TNF-alfa, Il-12, Il-17 oraz Il-23.

Dodatkowo podkreśla się rolę czynników stymulujących, takich jak niewłaściwa dieta, stres, alkohol, leki oraz infekcje bakteryjne i grzybicze. Wszystko to razem uruchamia patomechanizm prowadzący do wystąpienia zmian skórnych. W jego toku, skórę obejmuje stan zapalny, dochodzi też do zaburzenia procesu rogowacenia naskórka – cykl różnicowania się komórek znacznie przyspiesza, skracając się z 28 do zaledwie 4 dni.

Objawy łuszczycy głowy

Objawy łuszczycy głowy są stosunkowo łatwo rozpoznawalne, tylko na wstępnym etapie niewprawne oko może je pomylić z symptomami łupieżu, łojotokowego zapalenia skóry, czy grzybicy. Podstawową manifestacją choroby jest stan zapalny skóry i towarzyszące mu czerwone, nacieczone wykwity znacznych rozmiarów, pokryte jasnoszarymi łuskami, z czasem twardniejącymi i tworzącymi skorupę.

Łuszczyca objąć może całą pokrytą włosami powierzchnię głowy, niekiedy też wychodzi za linię włosów, na czoło i potylicę, tworząc efekt tak zwanej korony łuszczycowej. Wbrew obiegowym opiniom, łuszczycy skóry głowy relatywnie rzadko towarzyszy łysienie. Jeśli dochodzi do wypadania włosów, to ma ono charakter przejściowy i związane jest w dużej mierze z rozdrapywaniem skóry głowy w związku z występującym świądem. Wypadanie włosów jest zwiększone w przypadku zaskorupienia zmian skórnych.

Leczenie łuszczycy głowy – jakie leki stosować?

Leczenie łuszczycy głowy powinno mieć charakter farmakologiczny. Lekami pierwszego wyboru w większości przypadków są środki stosowane miejscowo, a wśród nich przede wszystkim kwas salicylowy, kwas mlekowy oraz mocznik – wszystkie one mają działanie keratolityczne, co oznacza, że przyspieszają usuwanie martwych, zrogowaciałych tkanek naskórka.

W terapii wykorzystywane są też środki o działaniu przeciwzapalnym i łagodzącym świąd, głównie glikokortykosteroidy, takie jak hydrokortyzon, mometazon czy betametazon. Pozostałe miejscowe leki na łuszczycę głowy to między innymi pochodne witaminy D (kalcypotriol), inhibitory kalcyneuryny (takrolimus, pimekrolimus), retinoidy (tazaroten) a nawet środki przeciwgrzybicze (ketokonazol).

Ze względu na umiarkowanie ciężki charakter schorzenia, jakim jest grzybica głowy, bardzo rzadko w jej leczeniu wykorzystuje się preparaty działające ogólnoustrojowo, przyjmowane doustnie, takie jak metotreksat, cyklosporyna i acytretyna. Są natomiast niekiedy stosowane takie metody, jak fototerapia i fotochemoterapia z użyciem promieni ultrafioletowych, a także laseroterapia.

Domowe sposoby na łuszczycę głowy

Domowe sposoby na łuszczycę głowy wykorzystywać się powinno jedynie wspomagająco, w żadnym razie nie rezygnując z leczenia farmakologicznego. Istotą domowej profilaktyki jest:

  • stosowanie odpowiednich kosmetyków o działaniu natłuszczającym, nawilżającym i złuszczającym (na przykład alantoina),
  • używanie szamponów dla osób chorujących na łuszczycę, z zawartością kwasów salicylowego i mlekowego, mocznika, ichtiolu, dziegciu, czy glicerolu,
  • codzienne dbanie o higienę skóry głowy, a także innych części ciała,
  • nie rozdrapywanie zmian łuszczycowych, mimo generowanego przez nie świądu,
  • stosowanie właściwej diety, wolnej od tłuszczów nasyconych, tłuszczów trans oraz cukrów prostych.

Czytaj też:



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia do artykułu

  • Małgorzata Maj, Lidia Rudnicka, Łuszczyca skóry owłosionej głowy (scalp psoriasis), Aesthetica, nr 16, http://aesthetica.com.pl
  • Andrzej Kaszuba, Sebastian Uczniak, Aleksandra Kaszuba, Łuszczyca, Dermatologia geriatryczna, Lublin 2016, Wydawnictwo Czelej
  • Krystyna Romańska-Gocka, Farmakoterapia łuszczycy, Farm Pol, 2009, 65(9)
Zobacz więcej