W dni robocze od godz. 9 do 21 e-recepta nawet w 10 minut!

Antykoncepcja hormonalna: wszystko co musisz wiedzieć (oraz czego się nie bać)

Dodano: 04-08-2017 | Aktualizacja: 18-11-2020
Autor: Marta Chruścińska
Potrzebujesz antykoncepcji? Sprawdź konsultacje chevron-right.svg

Właśnie dostałaś receptę na tabletki antykoncepcyjne lub inną formę antykoncepcji hormonalnej i nie wiesz od czego zacząć?

A może zastanawiasz się, czy antykoncepcja hormonalna będzie odpowiednią dla Ciebie metodą, a jeśli tak, to którą z jej form powinnaś stosować?

Jak stosować pigułki, plastry czy krążki antykoncepcyjne, aby były jak najbardziej skuteczne?

Czy branie innych leków, np. przeciwbólowych, ma wpływ na prawidłowe działanie terapii hormonalnej?

Czy kłopoty żołądkowe lub jakieś zioła obniżają skuteczność tej metody antykoncepcji?

Tak, może Cię nurtować wiele pytań w temacie antykoncepcji hormonalnej.

Z tego tekstu dowiesz się czym jest antykoncepcja hormonalna, jakie są jej wady i zalety oraz jak powinnaś ją stosować, żeby zapewniła najwyższą skuteczność.

Poza tym dowiesz się także jak zachować się, kiedy zapomnisz przyjąć tabletkę antykoncepcyjną o czasie, a także czy możesz przytyć podczas ich przyjmowania.

Oczywiście – nie zapominaj, że to lekarz powinien dobrać dla Ciebie odpowiedni rodzaj antykoncepcji, warto jednak wcześniej zaznajomić się z tematem i wiedzieć, jakie są plusy i minusy antykoncepcji hormonalnej.

Spis treści: 
Czym jest antykoncepcja hormonalna 
Rodzaje antykoncepcji hormonalnej
Jak stosować antykoncepcję hormonalną?
Co robić, kiedy zapomnisz przyjąć antykoncepcji hormonalnej?
Badania przy antykoncepcji hormonalnej (i kiedy zacząć ją brać)
Interakcje antykoncepcji hormonalnej z innymi lekami
Alkohol i papierosy a antykoncepcja hormonalna
Czy po antykoncepcji hormonalnej (tabletkach, itp.) się tyje? 
Karmienie piersią a antykoncepcja hormonalna
Ile kosztuje antykoncepcja hormonalna? 
Antykoncepcja po 40. 
Kiedy odstawić antykoncepcję hormonalną? 
Antykoncepcja hormonalna a nowotwory

 

Antykoncepcja hormonalna: czym jest i na jakiej zasadzie chroni Cię przed nieplanowaną ciążą?

Antykoncepcja hormonalna to nic innego, jak zbiór wszystkich metod antykoncepcyjnych, które wykorzystują hormony w celu chronienia kobiety przed nieplanowaną ciążą.

Antykoncepcja hormonalna polega na podawaniu do organizmu hormonów syntetycznych.

Są to podchodne gestagenów i etynyloestradiolu.

Po co się je podaje?

Hormony zawarte w antykoncepcji hormonalnej hamują owulację, przez co uniemożliwiają zapłodnienie dojrzałej komórki jajowej.

Warto dodać, że metody antykoncepcji hormonalnej należą do tych najskuteczniejszych dostępnych na rynku.

O ich skuteczności możesz przekonać się dzięki wskaźnikowi Pearla, który mówi, ile par na 100 wykorzystujących daną metodę przez rok zajdzie w ciążę, pomimo użytkowania jakieś metody antykoncepcyjnej.

W przypadku antykoncepcji hormonalnej wskaźnik Pearla plasuje się między 0,2 do 1, co wskazuje, że hormonalne metody zapobiegania nieplanowanej ciąży są bardzo skuteczne.

Co ważne, antykoncepcja hormonalna oprócz zapobiegania ciąży jest zalecana także w przypadkach:

 

Jeśli chcesz zacząć przyjmować antykoncepcję hormonalną musisz wiedzieć, że jest naprawdę sporo metod i z pewnością uda Ci się wybrać coś dla siebie.

Pamiętaj też, że jest wiele mitów o antykoncepcji, z którymi warto się rozprawiać :). 

 

Rodzaje antykoncepcji hormonalnej dostępne w Polsce

Do metod antykoncepcji hormonalnej zalicza się:

 

Tabletki antykoncepcyjne

Tabletki antykoncepcyjne można podzielić na jednoskładnikowe i dwuskładnikowe.

Jednoskładniowe zawierają syntetyczny odpowiednik progesteronu, a dwuskładnikowe mają dodatkowo pochodną estrogenów.

Ponadto tabletki dzielą się na jedno-, dwu- i trzyfazowe.

W przypadku tabletek jednofazowych – przyjmujesz przez cały cykl tę samą dawkę hormonów; w przypadku dwufazowych – ta dawka zmienia się w konkretnym dniu cyklu, dlatego ważne jest przyjmowanie tabletek dwufazowych zgodnie z kolejnością podaną na blistrze.

Tak samo jest w przypadku tabletek trzyfazowych, jednak zmiana ilości przyjmowanych hormonów następuje dwukrotnie, dlatego tak ważna jest odpowiednia kolejność przyjmowania.

Tabletki jednoskładnikowe są zazwyczaj jednofazowe.

Oznacza to, że wszystkie tabletki w blistrze zawierają taką samą dawkę hormonów i przyjmujesz je stale przez 28 dni, czyli przez cały cykl miesiączkowy.

Najczęściej jednak tabletki występują w systemie 21+7, to znaczy, że przez 21 dni codziennie łykasz jedną pigułkę, a następnie robisz 7 dni przerwy.

W czasie tej tygodniowej przerwy zwykle następuje krwawienie (tzw. krwawienie z odstawienia), które przypomina miesiączkę, choć u wielu kobiet jest to jedynie kilkudniowe, bezbolesne plamienie.

Po tygodniu po prostu otwierasz nowe opakowanie i powtarzasz ten sam cykl.

Obecnie w Polsce dostępnych jest wiele rodzajów tabletek antykoncepcyjnych – więcej na ten temat znajdziesz w naszym tekście o zamiennikach tabletek.

 

Plastry antykoncepcyjne

Plastry antykoncepcyjne działają praktycznie tak samo, jak wyżej wspomniane tabletki antykoncepcyjne, z tym że hormony podawane są poprzez skórę.

Jest to jedna z najnowocześniejszych metod antykoncepcji.

Plastry działają podobnie jak tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe– zawierają dwa rodzaje hormonów, które blokują owulację oraz zagęszczają śluz w szyjce macicy.

W przeciwieństwie do tabletek, przy stosowaniu plastrów antykoncepcyjnych nie zmniejsza się skuteczność ochrony przed nieplanowaną ciążą na przykład gdy wystąpią problemy żołądkowe.

Stosowanie plastrów jest proste: pierwszy plaster przyklejasz 1. dnia cyklu i zmieniasz go co siedem dni, a po wykorzystaniu ostatniego plastra z opakowania odklejasz go, po czym powinno nastąpić krwawienie z odstawienia hormonów.

Po upływie 7 dni – przyklejasz już plaster z nowego opakowania.

Zdarza się, że plaster może się odkleić lub spowodować alergię skórną, jednak zdarza się to stosunkowo rzadko.

Jeśli zauważysz u siebie jakieś niepokojące sygnały – dobrze jest skonsultować się ze swoim lekarzem.

Obecnie w Polsce dostępne są tylko plastry antykoncepcyjne Evra.

 

Krążki dopochwowe

Krążki, zwane także pierścieniami lub ringami to jedna z mniej popularnych metod antykoncepcyjnych stosowanych przez Polki.

Krążek nakłada się na szyjkę macicy pierwszego dnia cyklu i wyjmuje do po 21 dniach – jego skuteczność opiera się na uwalnianiu do organizmu syntetycznych hormonów.

Samo działanie jest zbliżone co w przypadku tabletek dwuskładnikowych.

Wybierając tę metodę nie tylko skutecznie chronisz swój organizm przed zajściem w ciążę, ale także sprawiasz, że zakładając krążek raz na początku cyklu – nie martwisz się tym aż do jego wyjęcia.

Zdarza się, że krążek wypada z szyjki macicy, dlatego lepiej co jakiś czas sprawdzić, czy znajduje się w odpowiednim miejscu.

Obecnie w Polsce dostępne są cztery rodzaje plastrów: Adaring, Ginoring, NuvaRing i PolaRing.

 

Zastrzyki antykoncepcyjne

Zastrzyk antykoncepcyjny zaliczany jest do antykoncepcji długoterminowej.

Dlaczego?

Zastrzyk antykoncepcyjny zapewnia ochronę przed nieplanowaną ciążą przez 12 tygodni.

Jest to mało popularna metoda antykoncepcji hormonalnej w Polsce, jednak możesz ją rozważyć.

Zastrzyk antykoncepcyjny jest nie tylko wygodny, ale także cechuje się wysoką skutecznością zapobiegania ciąży.

Poza tym zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób zakrzepowych, dlatego jeśli jesteś w grupie ryzyka, warto zapytać swojego lekarza właśnie o tę metodę antykoncepcji.

 

Implanty antykoncepcyjne

Tak jak w przypadku poprzednich metod antykoncepcji, tak również implant antykoncepcyjny opiera się na działaniu syntetycznych odpowiedników hormonów damskich.

Jest to metoda długoterminowa, która może działać w Twoim ciele nawet do 3 lat.

Lekarz, poprzez niewielkie nacięcie w Twojej ręce niedominującej (jeśli jesteś praworęczna, to w ręce lewej), umiejscawia niewielki „patyczek” pod skórą.

Zawiera on hormony, które uwalniają się do organizmu, tym samym blokując owulację.

Pamiętaj, że w przypadku tej metody dosyć ważne jest kontrolowanie stanu implantu co około pół roku.

Po nacięciu przez lekarza może zostać blizna, pamiętaj jednak, że jest to niewielkie nacięcie, a po wygojeniu możesz używać maści na blizny, które zmniejszą widoczność nacięcia.

 

Wkładki domaciczne

Jeśli nie słyszałaś o wkładkach domacicznych, to może o spiralach?

Te nazwy używane są zamiennie.

Wkładki domaciczne dzieli się na hormonalne i miedziane.

Ginekolog może umieścić taką wkładkę w Twojej macicy, co blokuje owulację (poprzez działanie miedzi lub hormonów), a tym samym możliwość zajścia w ciążę.

Wkładkę zakłada się raz na parę lat, może to być nawet od 3 do 7 lat, a wiec jest to najdłużej działająca odwracalna metoda antykoncepcji.

Choć spirale domaciczne mają wiele zalet, po zabiegu założenia możesz przez jakiś czas odczuwać dyskomfort w miejscach intymnych.

 

Jak stosować antykoncepcję hormonalną?

W zależności od tego jaką metodę antykoncepcji stosujesz, może różnić się sposób i czas jej przyjmowania.

Z reguły ważna jest systematyczność, oczywiście wymaga ona większej dyscypliny w przypadku tabletek antykoncepcyjnych, ale również w przypadku zastrzyku, który wykonuje się co 12 tygodni.

Niezależnie od tego, czy przyjmujesz tabletki jedno- czy dwuskładnikowe, najlepiej jest, jeśli będziesz przyjmowała je o stałej godzinie, np. oglądając swój ulubiony serial.

W przypadku tabletek jednoskładnikowych, tzw. minipigułek ważne jest, aby przyjmować je o tej samej porze (z niewielkim marginesem, do 3 godzin).

Dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne pozwalają na luźniejsze podejście do godzin ich przyjmowania, jednak nie warto ryzykować.

Pewność, że stosowana przez Ciebie antykoncepcja jest skuteczna może pomóc Ci wyluzować się w łóżku.

Najlepiej ustawić sobie przypomnienie lub alarm w telefonie, które codziennie o tej samej godzinie będzie Ci sygnalizować, że czas przyjąć tabletkę antykoncepcyjną.

Takie przypomnienia dostosuj do konkretnej metody, którą stosujesz .

Warto też wiedzieć, że powyższe zasady postępowania mogą nieznacznie się różnić w zależności od specyfiki danej metody antykoncepcji.

Dlatego zanim weźmiesz pierwszą tabletkę, przykleisz pierwszy plaster czy umówisz się na zastrzyk, warto jest poświęcić chociaż kilka chwil na zapoznanie się z ulotką (lub informacjami w internecie).

Również schematy postępowania w przypadku pominięcia danego środka zawsze są opisane w ulotce dołączonej do leku.

Gdy już zdecydujesz się na antykoncepcję hormonalną, musisz zastanowić się nad wyborem odpowiedniego preparatu.

Ważne są tutaj nie tylko Twoje osobiste preferencje, ale przede wszystkim stan Twojego zdrowia.

Odpowiednią terapię wybierze dla Ciebie lekarz ginekolog po konsultacji na pierwszej wizycie.

Większość metod antykoncepcji hormonalnej ma zbliżoną skuteczność (więcej niż 99% przy prawidłowym, czyli regularnym, użytkowaniu), dlatego nie musisz obawiać się wyboru lekarza.

Plastry, tabletki czy zastrzyki (i inne metody antykoncepcji hormonalnej) przede wszystkim różnią się od siebie składem i dawką hormonów.

To one powodują, że w Twoim przypadku antykoncepcja może działać korzystnie, a także mieć pewne objawy uboczne, np. Twoje ciało będzie zatrzymywało sporo wody.

Jeśli nie masz żadnych problemów zdrowotnych, ginekolog prawdopodobnie przepisze Ci terapię antykoncepcją dwuskładnikową.

Mając problemy np. z wątrobą, może przepisać Ci metody antykoncepcji długoterminowej, np. zastrzyki czy implant.

 

Co zrobić, kiedy zapomnisz przyjąć antykoncepcji hormonalnej?

Regularność przy antykoncepcji hormonalnej jest bardzo ważna.

Jeśli jednak z jakiś przyczyn zapomniałaś wziąć tabletkę lub zmienić plaster, dosyć istotne jest to, w którym dniu cyklu aktualnie się znajdujesz.

Jeśli stosujesz tabletki antykoncepcyjne i zapomniałaś przyjąć jedną lub więcej tabletek w cyklu należy, po pierwsze jak najszybciej zażyć tabletkę, a następnie przyjąć następną, o tradycyjnej dla Ciebie porze.

Musisz pamiętać, że rozpoczęcie następnego opakowania z ponad jednodniowym opóźnieniem lub opuszczenie więcej niż jednej tabletki w pierwszych siedmiu dniach przyjmowania tabletek stwarza ryzyko reaktywacji jajników i wznowienia procesu owulacji.

Niestety – w tej sytuacji antykoncepcja hormonalna może nie działać prawidłowo, tzn. nie będzie chroniła Cię przed zajściem w ciążę.

W takiej sytuacji przez siedem następnych dni powinnaś stosować dodatkowe zabezpieczenie, np. w postaci prezerwatyw.

Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku pominięcia tabletki jednoskładnikowej.

Jeśli przyjmujesz minipigułki, czyli tabletki jednoskładnikowe, aby ustrzec się przed niepożądaną ciążą przez dwa następne dni po pominięciu jednej z pigułek, powinnaś pamiętać o dodatkowej antykoncepcji.

Jeśli w czasie, kiedy nie chroniła cię tabletka antykoncepcyjna uprawiałaś niezabezpieczony inną metoda seks, może być konieczne zażycie antykoncepcji awaryjnej, czyli tzw. tabletki dzień po.

Taką tabletkę w świetle nowych przepisów także musi przepisać Ci lekarz i zazwyczaj trzeba ją przyjąć w ciągu 72 godzin od stosunku seksualnego.

W każdej sytuacji, w której pominęłaś więcej niż jedną tabletkę antykoncepcyjną, najlepszym rozwiązaniem jest bezpośredni kontakt z Twoim lekarzem, który dokładnie poinformuje Cię, co powinnaś zrobić.

Jeśli zapomniałaś nakleić plastra antykoncepcyjnego, dużo zależy od tego, ile dni minęło od jego zaaplikowania. Plastry powinno zmieniać się co 7 dni.

Ich działanie jest nieco przedłużone, tzn. zwykle plastry zawierają trochę więcej hormonu, tak aby starczyło go na jeden lub dwa dni dodatkowo.

Najlepiej jednak dokładnie przeczytać ulotkę, która tłumaczy, jak powinnaś zachować się w przypadku, kiedy minęło więcej dni.

Tak jak w przypadku tabletek, tak również plastrów – warto ustawić sobie przypomnienie w telefonie, które będzie informowało Cię o zmianie antykoncepcji, lub wyznaczyć jeden termin, kiedy będziesz to robić.

W przypadku krążka – jeśli przykładowo wyjęłaś go na 2 dni i zapomniałaś umieścić na nowo, to trochę tak, jak byś pominęła dwa dni w przyjmowaniu tabletek antykoncepcyjnych.

Będzie to wymagało od ciebie użycia dodatkowej metody antykoncepcyjnej przez najbliższe 7 dni, np. w postaci prezerwatyw.

 

Kiedy pójść do ginekologa po antykoncepcję hormonalną: jakie badania robić i jak często?

Po pierwsze – nie musisz bać się wizyty u lekarza ginekologa.

Strach ma duże oczy i z pewnością po pierwszej wizycie przekonasz się, że nie ma się czego obawiać.

Dla wielu kobiet wizyta w gabinecie ginekologicznym to ogromny stres.

Dlaczego?

Barierą jest tutaj zazwyczaj wstyd.

Ginekolog poza wywiadem lekarskim wykonuje także badania diagnostyczne narządów rodnych kobiety i jej piersi, do których będziesz musiała się rozebrać.

Dlatego w gabinetach ginekologicznych są parawany, jednorazowe szlafroki z gazy czy osobne łazienki, w których możesz się podmyć przed badaniem – jeśli tego potrzebujesz.

Pamiętaj, że profilaktyka jest bardzo ważna, nawet kiedy jesteś zdrowa i nie odczuwasz żadnych dolegliwości.

W tym przypadku zdrowie jest najważniejsze, a z każdą kolejną wizytą przekonasz się, że nie ma się czego obawiać.

Jak często powinnaś odwiedzać ginekologa?

Przyjmuje się, że każda kobieta powinna zapisać się na wizytę kontrolną raz w roku.

Październik jest miesiącem profilaktyki raka piersi, być może jest to dobry powód, aby swoje wizyty odbywać zawsze jesienią?

Jedną z ważniejszych przyczyn pierwszej wizyty u ginekologa często jest dobranie antykoncepcji.

Pamiętaj, że hormonalne preparaty antykoncepcyjne w Polsce są wydawane jedynie po przepisaniu ich przez lekarza i nie podlegają refundacji.

Jeśli jesteś niepełnoletnia, to na swoją pierwszą wizytę w świetle prawa musisz przyjść z rodzicem lub prawnym opiekunem, który nie musi być podczas wizyty w gabinecie.

Musi on wyrazić zgodę na badanie oraz wprowadzenie ewentualnego leczenia.

Środki antykoncepcyjne, ze względu na specyfikę działania, ingerują w Twój cykl miesiączkowy, blokując owulację.

Przed przepisaniem antykoncepcji hormonalnej lekarz musi się upewnić, czy dana metoda jest dla Ciebie odpowiednia.

W tym celu lekarz zbierze szczegółowy wywiad, aby wykluczyć istnienie poważnych przeciwwskazań.

Przede wszystkim spyta o występowanie w Twojej rodzinie chorób zakrzepowych i czynników, które mogą prowadzić do ich wystąpienia, a które bezwzględnie wykluczają wybór antykoncepcji hormonalnej dwuskładnikowej.

Zmierzy Ci także ciśnienie i masę ciała.

Lekarz może też zlecić wykonanie badań laboratoryjnych krwi.

Gdy pojawią się u Ciebie jakieś skutki uboczne związane ze stosowaniem antykoncepcji, powinnaś bezzwłocznie poinformować o nich lekarza prowadzącego (nawet jeśli są to typowe działania niepożądane hormonów np. nieregularne krwawienie).

Dlaczego?

W niektórych przypadkach może się okazać, że ta metoda na dłuższą metę nie będzie dla Ciebie najlepszym rozwiązaniem i konieczne będzie zmienienie sposobu ochrony przed nieplanowaną ciążą – na przykład stosowanie tabletek o innych proporcjach hormonów, dwu- lub trójfazowych, itp.

Poza regularnymi wizytami u ginekologa, ważne jest także cykliczne badanie piersi (USG, palpacyjne), USG pochwy, jak również wykonywanie cytologii.

Cytologia umożliwia ocenę mikroskopijną komórek nabłonka, które pokrywają część szyjki macicy pod kątem stopnia zagrożenia rozwoju nowotworu. Badanie zazwyczaj wykonuje się w połowie cyklu, między 10 a 14 dniem.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rekomenduje wykonywać cytologię nie rzadziej niż co 3 lata, jednak w praktyce lekarze zalecają wykonywanie jej raz na rok, zwłaszcza, jeśli jesteś w grupie ryzyka chorób raka szyjki macicy

Cytologia, jak i USG pochwy to istotne badania, które pomogą lekarzowi dobrać odpowiednią antykoncepcję hormonalną dla Ciebie.

 

Antykoncepcja hormonalna a przyjmowanie innych leków

Antykoncepcja hormonalna może wchodzić w niekorzystne reakcje z innymi lekami, które przyjmujesz – przynajmniej teoretycznie.

Może się tak stać w przypadku leków przeciwbólowych, moczopędnych, nasennych, ziołowych, przeciwpadaczkowych, przeciwdepresyjnych, przeciwgruźliczych, przeciwbakteryjnych, a także tych, które stosuje się przy zakażeniu wirusem HIV.

Co się wydarzy, jeśli lekarz przepisze Ci antybiotyk, a stosujesz antykoncepcję hormonalną?

Krótkoterminowe stosowanie antybiotyku (do 7 dni) na dosyć pospolite infekcje (np. gardła) nie powinno obniżać skuteczności antykoncepcyjnej i nie trzeba w tym czasie stosować dodatkowych zabezpieczeń.

Estrogeny po wchłonięciu w jelicie cienkim przedostają się do wątroby, gdzie zostają przekształcone w nieaktywne związki, które następnie wraz z żółcią są wydzielane z powrotem do przewodu pokarmowego.

Niektóre bakterie jelitowe mają zdolność do metabolizowania tych unieszkodliwionych hormonów do ich aktywnych form.

Te natomiast mogą być ponownie wchłaniane do krwiobiegu.

To zjawisko, zwiększające stężenie estrogenów we krwi, określane jest mianem krążenia wątrobowo-jelitowego.

Jednak bardzo ważne jest, aby do trzech godzin od wzięcia tabletki antykoncepcyjnej wymioty lub biegunka towarzyszące chorobie nie zaburzyły procesu wchłaniania tabletki antykoncepcyjnej.

W takiej sytuacji tabletka mogła nie wchłonąć się całkowicie.

Jeśli tak się wydarzyło – powinnaś przyjąć dodatkową tabletkę (następną z opakowania).

Zastanawiasz się, co może obniżać skuteczność działania Twoich tabletek antykoncepcyjnych i czy np.  przyjmowanie paracetamolu ma wpływ na działanie antykoncepcji?

Paracetamol to główny składnik wielu leków przeciwbólowych i tych podawanych na przeziębienie.

Ten składnik może zwiększać wchłanianie etynyloestradiolu, nie stwierdzono jednak, aby ta interakcja miała jakieś znaczenie kliniczne.

Jeśli jednak chodzi o inne leki, tj. leki przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, to mogą one hamować metabolizm hormonów, a także jednocześnie zaburzać ich krążenie wątrobowo-jelitowe.

Jeśli Twój lekarz wie, że przyjmujesz tego typu leki, może zlecić Ci np. przyjmowanie większej dawki hormonów, która wyrówna proces hamowania metabolizmu hormonów przez inne leki.

W sytuacji, w których ze względu na inne schorzenia medyczne jak np. padaczka, czy przyjmowanie leków, nie możesz przyjmować antykoncepcji doustnej, to idealnym rozwiązaniem jest antykoncepcja długoterminowa – LARC (ang. long acting reversible contraception).

Skuteczność wszystkich metod długoterminowych, np. implantu hormonalnego lub wkładki domacicznej, nie jest uzależniona od błędu ludzkiego.

Co to znaczy?

Nie musisz obawiać się, że zapomnisz o tabletce, albo przyjmiesz ją zbyt późno.

Poza tym taka antykoncepcja ma długi okres działania i nie musisz przejmować się pamiętaniem o kolejnej recepcie na antykoncepcję.

 

Czy alkohol i papierosy mogą mieć wpływ na działanie antykoncepcji hormonalnej?

Wiele kobiet zastanawia się czy okazjonalne picie alkoholu nie sprawi, że antykoncepcja hormonalna będzie działała mniej skutecznie.

Tyle mówi się o tym, że nie powinno się łączyć alkoholu z jakimikolwiek lekami.

Pamiętaj jednak, że pomimo promili we krwi – pigułki antykoncepcyjne nadal będą działać prawidłowo.

Jedyne ryzyko, jakie możesz sobie zadać po wypiciu alkoholu jest to, że zapomnisz w porę wziąć tabletki antykoncepcyjnej, a to może mieć wpływ na zajście w nieplanowaną ciążę.

Ponadto estrogeny mogą hamować metabolizm alkoholu.

Co to oznacza?

Jeden kieliszek wina może działać na Ciebie dużo bardziej intensywnie, niż przed rozpoczęciem terapii hormonalnej.

Po prostu w takim przypadku alkohol jest dłużej rozkładany przez Twój organizm.

Jeśli natomiast palisz papierosy, to może mieć to wpływ na dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne.

Wiąże się to z tym, że estrogeny zwiększają krzepliwość krwi, a w związku z tym ryzyko zatorów i udarów niedokrwiennych, szczególnie u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka (do których zalicza się nałogowe palenie).

Gdy palisz i masz powyżej 35 lat stanowi to bezwzględne przeciwwskazanie do przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych dwuskładnikowych.

Jeśli palisz, ta metoda może nie być ani bezpieczna, ani efektywna.

W takiej sytuacji lekarz może przepisać tabletki zawierające jedynie składnik progesteronowy, czyli tzw. minipigułkę.

Możesz również rozważyć zastosowanie preparatów miejscowych (np. systemów wewnątrzmacicznych), które nie narażają całego organizmu na wysokie stężenia estrogenu.

 

Czy antykoncepcja hormonalna ma wpływ na tycie?

Najczęstszym pytaniem pacjentek u lekarzy ginekologów jest fakt, czy podczas przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych masa ich ciała wzrośnie.

Wzrost masy ciała jest częstym problemem u kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną, choć występuje dość rzadko. 

Nie ma badań potwierdzających, że od antykoncepcji hormonalnej możesz złapać dodatkowe kilogramy.

Nadprogramowa liczba na wadze może być przyczyną zmiany nawyków żywieniowych lub niskiej aktywności fizycznej, a także wiązać się z uwarunkowaniami genetycznymi.

Jeśli do tego dochodzi, najczęściej efekt jest niewielki (parę kilogramów) i powinien przeminąć po paru tygodniach od rozpoczęcia terapii.

Jeśli tak nie będzie, powinnaś porozmawiać z lekarzem o zmianie preparatu na inny, który zniweluje efekt uboczny poprzedniej terapii.

W przypadku, kiedy cierpisz na poważną otyłość, stosowanie antykoncepcji hormonalnej może nie być dla Ciebie wskazane.

W takiej sytuacji lekarz powinien dobrać lek o jak najniższej zawartości estrogenu, który może powodować zatrzymywanie się wody w Twoim organizmie.

Samo stosowanie preparatów antykoncepcyjnych nie spowoduje przyrostu masy Twojego ciała.

Jednak hormony zawarte w pigułkach antykoncepcyjnych mogą sprzyjać wzrostowi apetytu.

Dlatego warto pamiętać o prowadzeniu zdrowego trybu życia, zbilansowanych posiłkach i odpowiedniej dawce ruchu, co na pewno pomoże zachować Twoje ciało w dobrej formie.

 

Czy będąc w ciąży lub karmiąc piersią po porodzie możesz przyjmować tabletki antykoncepcyjne?

Wiele kobiet obawia się, że stosowanie antykoncepcji zaburzy ich płodność w przyszłości.

Pamiętaj jednak, że wraz z odstawieniem tabletek wraca płodność, a szansa na poczęcie dziecka w pierwszych trzech miesiącach po przerwaniu przyjmowania antykoncepcji doustnej jest znacznie większa niż w normalnych cyklach.

Z czego to wynika?

U wielu kobiet po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych płodność znacznie wzrasta, ponieważ w pierwszych cyklach uwalnia się więcej niż jedno jajeczko.

W jednym z badań aż 90% badanych kobiet urodziło dziecko w ciągu 30 miesięcy od zaprzestania stosowania tabletek antykoncepcyjnych.

Preparaty antykoncepcyjne zawierające estrogeny są stanowczo odradzane, kiedy karmisz piersią.

Po pierwsze, ustalono, że zmniejszają one produkcję mleka przez gruczoły piersiowe, a po drugie, w okresie poporodowym istnieje wyższe ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej, które może zostać jeszcze bardziej zwiększone przez przyjmowanie estrogenów.

Karmienie piersią nie jest jednak przeciwwskazaniem do stosowania minipigułek (zawierających wyłącznie progesteron).

Te preparaty możesz z powodzeniem przyjmować już od 6 tygodnia po porodzie.

Progesterony przenikają w niewielkiej ilości do mleka matki, są absorbowane tylko częściowo przez noworodka, a nawet gdy znajdą się w krążeniu są szybko metabolizowane.

 

Ile kosztuje antykoncepcja hormonalna?

Cena antykoncepcji hormonalnej może się różnić w zależności od składu i postaci leku.

Najbardziej opłacalne są preparaty doustne zawierające substancje dostępne na rynku od wielu lat.

Ceny tabletek antykoncepcyjnych wahają się w zależności od producenta oraz preparatu.

Koszt takiej terapii może wynieść Cię nawet mniej niż 20 złotych miesięcznie (np. preparaty zawierające lewonorgestrel).

O wiele droższe są plastry antykoncepcyjne czy pierścienie dopochwowe, których cena sięga niemal 50 złotych na miesiąc.

Niektóre preparaty kosztują nawet do 80 złotych.

Najwięcej zapłacisz za najbardziej zaawansowane tabletki antykoncepcyjne (na przykład dwuskładnikowe trójfazowe).

Twój lekarz ginekolog może przepisać ci także tabletki dostępne z częściową refundacją.

Może Ci je przepisać nie tylko w celu zapobiegania nieplanowanej ciąży, ale także w leczeniu różnych chorób, np. zespołu policystycznych jajników.

Jedno opakowanie tabletek antykoncepcyjnych wystarczy Ci na jeden miesiąc stosowania.

Lekarze ginekolodzy najczęściej wypisują recepty na trzy miesiące stosowania antykoncepcji – po tym czasie musisz znów udać się do gabinetu na kontrolne badania oraz receptę.

Oczywiście do kosztów terapii antykoncepcyjnej powinnaś doliczyć koszty związane z wizytami u lekarza ginekologa, jeśli korzystasz z jego usług prywatnie.

Jedna wizyta może kosztować od 60 do nawet 200 zł w zależności od regionu.

Jeśli chciałabyś korzystać z usług ginekologa w ramach NFZ, potrzebne będzie Ci skierowanie do poradni ginekologicznej od Twojego lekarza rodzinnego.

Możesz też skorzystać z konsultacji online w Dimedic.eu w kierunku przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych.

 

Czy po 40 roku życia możesz przyjmować antykoncepcję hormonalną?

Czy wiesz, że około 80% kobiet w wieku od 40 do 45 lat nadal może zajść w ciążę?

Jeśli jesteś aktywna seksualnie i chcesz stosować antykoncepcję hormonalną w celu zapobiegania nieplanowanej ciąży, możesz to robić pod warunkiem, że:

  • nie palisz papierosów;
  • masz prawidłowe ciśnienie;
  • nie masz innych problemów zdrowotnych będących przeciwwskazaniem dla przepisania antykoncepcji hormonalnej.

Jeśli istnieje jakiekolwiek przeciwskazanie, powinnaś rozważyć inne metody antykoncepcyjne.

Pamiętaj, że wraz z wiekiem mogą częściej ujawniać się poważne działania niepożądane związane ze stosowaniem hormonów.

Jakie?

Na przykład zakrzepica czy inne powikłania sercowo-naczyniowe.

Dlatego nie zapominaj o regularnym badaniu i monitorowaniu swojego stanu zdrowia.

Innymi słowy – stosowanie antykoncepcji hormonalnej w okresie menopauzy jest możliwe.

 

Kiedy powinnaś odstawić antykoncepcję hormonalną (tabletki, plastry, itp.)?

Antykoncepcję hormonalną najczęściej odstawiasz gdy planujesz dziecko (a metoda zapobiegania nieplanowanej ciąży nie jest Ci potrzebna), jednak to nie jedyne okoliczności, w których powinnaś zrezygnować z antykoncepcji.

Niekiedy to lekarz decyduje o tym, że już pora.

Istnieją pewne schorzenia, przy których stosowanie antykoncepcji hormonalnej może mieć skutki uboczne, lub przy których niewskazane jest przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej w ogóle, np.:

  • jeśli masz powyżej 35 lat i palisz papierosy;
  • jeśli jesteś w grupie ryzyka raka piersi lub szyjki macicy;
  • jeśli masz niekontrolowane nadciśnienie;
  • jeśli jesteś obciążona chorobami sercowo-naczyniowymi: przebytym udarem lub zawałem serca;
  • przebyłaś lub przechodzisz przez chorobę zakrzepowo-zatorową naczyń;
  • masz niewydolność wątroby lub podwyższone enzymy wątrobowe;
  • cierpisz z powodu ciężkiej depresji;
  • masz krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie;
  • chorujesz na padaczkę;
  • karmisz piersią;
  • cierpisz z powodu ciężkich migren (światłowstręt, nadwrażliwość na zapachy/hałas, bóle jednostronne oka itp.);
  • masz otyłość kwalifikującą się do leczenia, czyli BMI > 30.

 

Dlaczego przy powyższych czynnikach powinnaś uważać przy przyjmowaniu antykoncepcji hormonalnej?

Wiele z tych przeciwwskazań wynika z tego, ze zawiera składnik estrogenny.

Dla tabletek zawierających tylko progesteron, czyli tzw. minipigułek, bezwzględnymi przeciwwskazaniami są rak piersi oraz niewyjaśnione krwawienie z dróg rodnych.

 

Czy antykoncepcja hormonalna może powodować nowotwory?

Jeśli jesteś wśród 150 milionów kobiet stosujących doustną antykoncepcję możesz spać spokojnie: pigułki hormonalne nie podwyższają ryzyka choroby nowotworowej.

Kiedyś u kobiet przyjmujących antykoncepcję hormonalną diagnozowano częściej raka piersi i szyjki macicy, jednak może to wiązać się z koniecznością regularnych badań przesiewowych, w czasie których te choroby były diagnozowane.

Nadal jednak przyjmowanie hormonów budzi wiele kontrowersji i jest przedmiotem wielu badań naukowych.

Przykładem jest badanie Royal College of General Practitioners’ Oral Contraception Study z 1968 roku, w którym 1400 lekarzy z Wielkiej Brytanii rozpoczęło obserwację 23 tysięcy kobiet przyjmujących preparaty antykoncepcyjne oraz jednakowo licznej grupy kontrolnej, która nigdy ich nie stosowała.

Po 44 latach obserwacji użytkowniczki tabletek antykoncepcyjnych nie były narażone na podwyższone ryzyko choroby nowotworowej.

Choć w trakcie i do 5 lat po zaprzestaniu przyjmowania hormonów pojawiło się u nich więcej przypadków raka piersi i szyjki macicy, to obniżona zachorowalność na raka jajnika, jelita grubego i endometrium całkowicie zniwelowała ten niekorzystny efekt.

Przez kilkadziesiąt następnych lat badacze śledzili uważnie zdrowie uczestniczek pod kątem występowania różnych schorzeń, w tym choroby nowotworowej.

Rezultaty tego badania pozwalają autorom stwierdzić, że „wiele kobiet może skorzystać na znaczącej redukcji ryzyka niektórych nowotworów, która utrzymuje się na wiele lat po zaprzestaniu stosowania antykoncepcji hormonalnej”.

Badanie ma jednak kilka słabych stron.

Przede wszystkim dawki hormonów stosowane przez uczestniczki były nieporównywalnie większe w stosunku do obecnych preparatów (50 mikrogramów i więcej estrogenów w stosunku do dzisiejszych 20 lub 30).

Poza tym wiele kobiet zakończyło przedwcześnie badanie, znacząco skracając czas obserwacji.

Długotrwała ochrona zapewniana przez antykoncepcję może mieć duże znaczenie dla Twojego zdrowia, gdyż częstość występowania nowotworów wzrasta wraz z wiekiem.

Hormony wprawdzie zwiększają ryzyko raka piersi, liczba takich przypadków jest jednak relatywnie niska.

Badanie sugeruje też, że w miarę upływu czasu korzyści zdrowotne wynikające z wyboru doustnych tabletek hormonalnych mogą zacząć przeważać nad ryzykiem.

Co ważne, działanie ochronne nie kończyło się wraz z przyjęciem ostatniej pigułki, ale trwało przez kilka następnych dekad życia.

Ponad 35 lat od odstawienia hormonów użytkowniczki doustnej antykoncepcji miały o połowę niższą liczbę zachorowań na raka jajnika i o około jedną trzecią mniej przypadków raka jelita grubego w stosunku do kobiet, które nigdy nie stosowały tej metody.

Choć rakotwórczy potencjał hormonów jest powszechnie znany, to ich ochronne działanie pozostaje raczej niedocenione. Sprawia to, że część kobiet niesłusznie rezygnuje z wyboru lub kontynuacji antykoncepcji hormonalnej.

Dodatkowo przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej sprawia, że pojawiasz się u swojego ginekologa regularnie – a to znacznie zwiększa szanse na wczesne wykrycie ewentualnych zmian nowotworowych.



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.