Nowoczesne metody antykoncepcyjne: która będzie dla Ciebie najlepsza?

Dodano: 21-03-2019 | Aktualizacja: 16-08-2021
Autor: Marta Chruścińska / artykuł konsultowany z dr Małgorzatą Śmiechurą - Artykuł konsultowany z lek. med. Sylwia Jankowska
Potrzebujesz antykoncepcji? Sprawdź konsultacje Click to go to consultation

Zastanawiasz się nad wyborem metody antykoncepcyjnej i nie wiesz, na jaką się zdecydować?

Nie chcesz codziennie martwić się przyjmowaniem tabletki antykoncepcyjnej?

Chcesz mieć spokojną głowę, że w każdej chwili, w której poniesie Cię libido – będziesz bezpieczna przed zajściem w nieplanowaną ciążę?

Sposoby tj. implant antykoncepcyjny czy wkładka domaciczna założone raz chronią Cię przed zapłodnieniem nawet… parę lat!

Wydzielają one odpowiedniki syntetyczne żeńskich hormonów (estrogen i progesteron, lub sam progesteron), które regulują pracę Twojego cyklu miesięcznego.

Wysoką skuteczność zawdzięczają właśnie temu, że minimalizują ryzyko zapomnienia przyjęcia codziennej dawki, jak np. w przypadku tabletek antykoncepcyjnych.

Brzmi to naprawdę zachęcająco!

A jaka metoda będzie dla Ciebie najlepsza?

Przeczytaj ten tekst, aby na wizycie ginekologicznej wiedzieć, jakie opcje masz do wyboru spośród długoterminowych metod antykoncepcyjnych – tzw. LARC.

Spis treści:
Czym są nowoczesne metody antykoncepcji
Tabletki antykoncepcyjne nowej generacji
Wkładki domaciczne (spirale)
Plastry antykoncepcyjne
Pierścienie antykoncepcyjne (krążki, ringi)
Implant antykoncepcyjny
Zastrzyk antykoncepcyjny

 

Nowoczesne metody antykoncepcji

Co właściwie kryje się pod tym sformułowaniem?

Nowoczesne metody antykoncepcji to sposoby zabezpieczania się przed zajściem w ciążę, które minimalizują wiele skutków ubocznych, których można było spodziewać się po preparatach starszego typu.

Na przykład?

Chodzi o mdłości, spadek libido, migreny, przyrost wagi czy bardzo zmienne nastroje (i uwierz – jeszcze wiele innych).

Są to także środki, o których (w większości) nie musisz pamiętać na co dzień, ponieważ nie wymagają codziennego przyjmowania czy aplikowania ich.

Poza tym, niektóre z nich (np. implant antykoncepcyjny) zakładane są raz na nawet parę lat.

Z tego względu nowoczesne metody antykoncepcji można podzielić więc na krótkoterminowe oraz długoterminowe.

Od czego to zależy?

Generalnie na tym – jak często musisz aplikować dawkę hormonów do swojego organizmu.

W przypadku plastrów antykoncepcyjnych – musisz je zmieniać co tydzień, a wiec jest to metoda krótkoterminowa.

Z drugiej strony jeśli używasz wkładki domacicznej – to ginekolog zakłada ją raz na parę lat, w związku z tym jest to metoda długoterminowa.

Jeśli więc jesteś pewna, że nie chcesz mieć dzieci (albo więcej dzieci), takie metody (jeśli ginekolog nie widzi przeciwskazań) będą dla Ciebie naprawdę bardzo wygodne.

A jakie jeszcze metody nowoczesnej antykoncepcji są dla Ciebie dostępne?

Do najpopularniejszych należą:

 

Oczywiście musisz pamiętać o tym, że antykoncepcja hormonalna w Polsce wypisywana jest jedynie na receptę przez lekarza ginekologa.

Na wizycie lekarz, oprócz rzetelnego wywiadu lekarskiego, powinien także przeprowadzić badanie ginekologiczne: USG dopochwowe (transwaginalne), USG piersi, badania palpacyjne, a nawet… pobranie cytologii!

To niezmiernie ważne, aby środek antykoncepcyjny został dobrany nie tylko pod Twoje preferencje, ale także pod Twój faktyczny stan zdrowia, a nawet obciążenia genetyczne.

Niestety nie każda antykoncepcja będzie dla Ciebie dobra.

Co ciekawe, na wizytę z ginekologiem możesz umówić się także online, nie tylko po to, aby z czasem uzyskiwać, np. kolejne e-recepty, ale także po to, aby omówić swoje wątpliwości wynikające z tego – jaka antykoncepcja będzie dla Ciebie najlepsza?

 

Tabletki antykoncepcyjne nowej generacji

Tabletki antykoncepcyjne jeszcze kilkanaście lat temu traktowano jako nowoczesną metodę antykoncepcji.

Jednak niewiele kobiet w Polsce decydowało się na zażywane hormonów, aby zapobiec niechcianej ciąży.

Obecnie tabletki antykoncepcyjne to druga pod względem popularności metoda antykoncepcji w Polsce.

Numerem jeden oczywiście nadal są… prezerwatywy.

Choć trzeba przyznać, że niewątpliwym plusem prezerwatyw jest to, że chronią nie tylko przed zajściem w ciążę, ale także przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Warto wspomnieć, że nawet jeśli używasz innych metod antykoncepcyjnych, to jeśli decydujesz się na seks z przygodnym partnerem – prezerwatywa zdecydowanie powinna być Twoją najlepszą przyjaciółką w tej sytuacji.

Kobiety z innych europejskich krajów znacznie częściej niż Polki wybierają metody długoterminowe, które nie dopuszczają do powstania błędu ludzkiego – mowa tutaj, np. o pominięciu tabletki antykoncepcyjnej.

Bo ta regularność niestety jest kluczowa w przyjmowaniu doustnej antykoncepcji.

Jednak trzeba przyznać, że tabletki antykoncepcyjne przeżywają ostatnio swój renesans.

Między innymi dlatego, że jest to forma antykoncepcji, którą często z powodzeniem można stosować u młodych dziewczyn.

Poza tym zazwyczaj są najbardziej korzystne dla Twojego portfela (kosztują około kilkanastu złotych za jedno opakowanie, w zależności od rodzaju i producenta).

Co więcej… często przepisywane są również jako wsparcie dla terapii regulującej cykl miesiączkowy czy w celu uregulowania gospodarki hormonalnej, gdy masz problemy np. z trądzikiem.

Twoje obawy mogą rodzić ewentualne skutki niepożądane przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych (mdłości, wahania nastrojów, itd.).

Musisz jednak wiedzieć, że na rynku dostępnych jest naprawdę wiele ich rodzajów i jeśli nawet pierwsza opcja nie wpływała na Ciebie korzystnie – lekarz z pewnością przepisze Ci inny preparat.

Tabletki antykoncepcyjne dzielą się na jednoskładnikowe (tzw. minipigułki bazujące na progesteronie) oraz dwuskładnikowe (bazujące na progesteronie i estrogenie).

Jeśli chodzi o estrogen, to faktycznie nie u każdej kobiety będzie on się dobrze sprawdzał.

Jeśli masz problemy, np. z nadciśnieniem czy zakrzepicą żył, a także palisz papierosy lub masz nadwagę – lekarz prawdopodobnie nie przepisze Ci środka na bazie tego hormonu.

Ale nie martw się.

Zarówno tabletki jedno- jak i dwuskładnikowe są bardzo skuteczne i przy prawidłowym stosowaniu chronią przed niechcianą ciążą na poziomie niemal 99%.

Jeśli chodzi o przyjmowanie tabletek, to oczywiście zależne jest od tego, jakie tabletki stosujesz.

Minipigułki stosuje się codziennie i nieprzerwanie przez cały cykl miesięczny, czyli do momentu, kiedy nie zdecydujesz się przerwać terapii, np. chcąc zajść w ciążę.

Tabletki dwuskładnikowe natomiast przyjmuje się w trzech konfiguracjach:

 

Kobiety coraz bardziej zachwalają sobie tę ostatnią metodę, twierdząc, że dzięki krótszej przerwie między opakowaniami znacznie lepiej się czują.

Pamiętaj jednak, że jeśli zdarza zapominać Ci się o tabletce, a przypominania i alarmy w telefonie nie działają – być może nie będzie to metoda dla Ciebie.

Tabletki zapewniają skuteczność wtedy, kiedy są przyjmowane regularnie i o stałych godzinach.

Jeśli masz z tym problem – może powinnaś pomyśleć o innych metodach nowoczesnej antykoncepcji?

Polki coraz częściej decydują się na metody długoterminowe tzw. LARC (long-acting reversible contraception).

 

Wkładki domaciczne: w jaki sposób chronią Cię przed zajściem w ciążę?

Spirala antykoncepcyjna, nazywana także wkładką domaciczną, została wymyślona w XIX wieku.

Pierwsze wkładki miały leczyć tyłozgięcie macicy, ale szybko zorientowano się, że mogą być wykorzystane jako metoda antykoncepcji.

Jeszcze w XIX wieku wykonane z metali spirale antykoncepcyjne wykorzystywano do zapobiegania niechcianej ciąży, ale miały one szereg skutków ubocznych, z perforacją ścian macicy na czele.

Na szczęście takie czasy już minęły.

Współcześnie spirale antykoncepcyjne są produkowane ze polietylenu, stali nierdzewnej i miedzi.

Można także wymienić wkładki z dodatkiem srebra oraz wkładki hormonalne.

Oczywiście nie bój się tego, że sama będziesz musiała podjąć decyzję, która wkładka będzie dla Ciebie najlepsza.

W tym z pewnością pomoże Ci lekarz.

Wkładka antykoncepcyjna należy do antykoncepcji długoterminowej.

Raz wprowadzona do macicy zapobiega ciąży nawet do 10 lat (np. wkładka cynkowa Tsafe QL).

Wkładki domaciczne, które nie zawierają hormonów mają, działanie plemnikobójcze, a hormonalne dodatkowo zagęszczają śluz w szyjce macicy i zmniejszają grubość błony śluzowej – cienka błona śluzowa macicy uniemożliwia zagnieżdżenie się zarodka.

Jaka jest skuteczność ochrony nowoczesnych spirali domacicznych przed zajściem w ciążę?

Skuteczność spirali hormonalnej szacuje się na 99,8%, co sprawia, że jest to najskuteczniejsza spirala domaciczna z tych dostępnych na rynku.

Jak widzisz – wykorzystanie hormonów w antykoncepcji znacznie podwyższa jej skuteczność.

A jak się aplikuje wkładkę?

Wkładkę domaciczną zawsze zakłada lekarz ginekolog, zazwyczaj umawia się z Tobą wtedy, kiedy masz okres.

Dlaczego akurat podczas miesiączki?

Ponieważ kanał szyjki macicy jest wtedy lekko uchylony, dzięki czemu lekarzowi łatwiej zaaplikować wkładkę domaciczną.

Jeśli zastanawiasz się nad tą metodą, a jesteś  w połogu, to musisz być cierpliwa.

Od porodu musi minąć co najmniej 6 tygodni, zanim będziesz mogła zacząć używać tej metody.

Oczywiście istnieje także parę przeciwskazań poza połogiem, w których lekarz nie zgodzi się na zaaplikowanie wkładki.

Są to m.in.:

 

Koszt założenia wkładki wewnątrzmacicznej jest zróżnicowany.

Możesz zapłacić za jej założenie od 400 nawet do 1500 zł.

Wszystko zależne jest od tego, jaka spirala zostanie Ci zalecona oraz gdzie ją założysz.

Warto jednak sprawdzić opinie i udać się w tym celu do gabinetu lekarskiego, który zajmuje się tym na co dzień.

Im bardziej doświadczony ginekolog, tym jednocześnie mniejsza szansa na ewentualne powikłania.

 

Zmieniane raz na tydzień plastry antykoncepcyjne

Plastry antykoncepcyjne działają podobnie do tabletek antykoncepcyjnych dwuskładnikowych i dlatego mają te same wskazania i przeciwwskazania co popularna tabletka dwuskładnikowa.

Zawierają te same hormony, czyli syntetyczne odpowiedniki progesteronu i estrogenu.

Kluczowa różnica pomiędzy nimi polega na formie wprowadzenia do organizmu hormonów zapobiegających ciąży.

To znaczy?

Tabletki musisz połykać codziennie o tej samej godzinie.

Plastry antykoncepcyjne z kolei przykleja się raz na tydzień, a hormony są stopniowo uwalnianie i trafiają do krwioobiegu z pominięciem wątroby.

Świetnie sprawdzą się zatem u Ciebie, jeśli z jakiś powodów nie możesz jej dodatkowo obciążać.

No i oczywiście ich zaletą jest to, że nie musisz sobie nimi na co dzień zawracać głowy.

Gdzie się je aplikuje?

Plastry antykoncepcyjne można przykleić na plecy, ramię, pośladki czy w okolicach bikini.

Należy natomiast unikać niezwykle delikatnego obszaru piersi.

To kiedy się je przykleja?

Najlepiej ustalić konkretny dzień, w którym zmieniasz plaster, np. gdy pierwszy dzień krwawienia miesięcznego wystąpił w środę, to kolejny plaster zmieniasz w środę w następnym tygodniu.

Po trzech tygodniach można zrobić przerwę na kolejną miesiączkę lub kontynuować noszenie plastrów, jeśli chcesz ominąć krwawienie z odstawienia środka antykoncepcyjnego.

Pamiętaj jednak, że jeżeli pierwsze opakowanie plastrów zaczęłaś w środę (w pierwszy dzień miesiączki), to kolejne plastry powinnaś przylepiać po tygodniu przerwy także – w środę.

A co jest ewidentnym plusem plastrów?

Niewątpliwie – zapewniają bardzo wysoką skuteczność, bo w ponad 99 procentach chronią Cię przed zajściem w nieplanowaną ciążę.

Nie musisz się także obawiać tego, że plaster zejdzie, jeśli często chodzisz na basen czy wypacasz hektolitry potu na siłowni.

Poza tym plastry antykoncepcyjne świetnie sprawdzą się jako nowoczesna metoda antykoncepcji u kobiet, które nie miesiączkują regularnie.

Za jedno opakowanie zapłacisz od około 40 do 80 zł (jedno na miesiąc).

A co jest przeciwskazaniem do ich używania?

Rzeczy które wykluczają korzystanie z plastrów to między innymi:

 

Pierścień antykoncepcyjny jako nowoczesna metoda zapobiegania zajściu w ciążę         

Jest to jedna z najskuteczniejszych metod zapobiegania zajściu w ciążę, ponieważ zbliżona jest do plastrów czy tabletek i ma około 99 procent.

Pierścienie antykoncepcyjne (zwane również krążkami antykoncepcyjnymi) działają na bazie stałej, niewielkiej dawki syntetycznych hormonów żeńskich: etynyloestradiolu i etonogestrelu, które powoli uwalniają się do krwioobiegu i zapobiegają owulacji.

Na jakiej zasadzie chronią Cię przed zajściem w ciążę?

Pierścień codziennie uwalnia dawkę syntetycznych hormonów żeńskich, która przedostaje się do krwioobiegu przez błony śluzowe pochwy.

Ich zdecydowaną zaletą jest to, że zachowują stałość wydzielanych hormonów.

To znaczy, jeśli masz biegunkę czy grypę żołądkową, to działanie antykoncepcyjne nie jest uzależnione od tego, kiedy np. przyjęłaś ostatnią tabletkę antykoncepcyjną.

Pewien problem może tworzyć założenie krążka, zwłaszcza jeśli jesteś na początku rozwijania swojego życia seksualnego.

Ma on około 5,5 cm i wygląda tak, że może przypominać Ci po prostu plastikowy pierścień.

Ale nie martw się.

Może się to wydawać skomplikowane jedynie na początku, a z czasem nabierzesz pełnej wprawy.

Jak się aplikuje krążek dopochwowy antykoncepcyjny?

  1. Przyjmij pozycję, w której łatwo będzie Ci zaaplikować krążek dopochwowy – może być ona zbliżona do tego, jak np. aplikujesz tampon, czyli opierając jedną nogę o wannę czy wygodnie leżąc.
  2. Krążek trzymaj pomiędzy kciukiem i palcem wskazującym – w taki sposób delikatnie umieść go w pochwie.
  3. Krążek powinien być zaaplikowany jak najgłębiej, tzn. tak, żebyś nie odczuwała, że masz go w sobie i aby nie powodował dyskomfortu, po prostu tak, żeby był niewyczuwalny.

 

Kiedy zakłada się pierścień i jak to wygląda w ciągu cyklu miesięcznego?

Krążek dopochwowy aplikuje się zawsze pierwszego dnia miesiączki na 21 dni (podobnie jak przyjmujesz tabletki antykoncepcyjne), a następnie wyciągasz go, aby zrobić 7 dni przerwy.

Podczas tej przerwy powinno dość do tzw. krwawienia wynikającego z odstawienia hormonów.

Po upływie 7 dni – aplikujesz nowy krążek.

Krążek z pochwy wyciągasz podobnie, jak go zaaplikowałaś.

Musisz przyjąć wygodną pozycję i sięgnąć palcem w stronę ujścia pochwy.

Jeśli masz problem z jego założeniem lub wyjmowaniem – to w aptekach znajdziesz specjalne aplikatory, które pomogą Ci w procesie aplikacji krążka antykoncepcyjnego.

Jak często zmienia się krążek?

Co miesiąc… za co zapłacisz około 36-65 zł za jedno opakowanie.

Tak – to drożej niż jedno opakowanie tabletek, jednak każda z tych metod antykoncepcji tak naprawdę zalecana jest dla różnych kobiet.

To znaczy?

Krążek dopochwowy może powodować pewien szereg skutków ubocznych, tj. trądzik, bolesne miesiączki, wahania nastroju, tkliwość piersi czy… nadmierny apetyt.

Jak pewnie sama zauważyłaś – wywiad lekarski ma naprawdę duże znaczenie.

Bo jeśli leczysz się z powodu zmian skórnych, lub masz tendencję do szybkiego tycia – krążek dopochwowy prawdopodobnie nie będzie dla Ciebie najlepszym wyborem.

Powinny go unikać także kobiety, które cierpią z powodu:

 

Niestety zbyt duża ilość tkanki tłuszczowej może utrudniać prawidłowe działanie hormonów w organizmie.

Nawet waga powyżej 70 kg (choć jest to oczywiście zależne również od wzrostu i budowy, np. kośćca), może powodować, że hormony będą się gorzej wchłaniać.

 

Coraz częściej wybierany (nawet przez młode kobiety) implant antykoncepcyjny: działanie

Do nowoczesnych metod zapobiegania ciąży zalicza się także implant antykoncepcyjny.

Jest to niewielkich rozmiarów implant zawierający hormony, który wszczepia się pod skórę.

Aplikuje się go zazwyczaj po wewnętrznej stronie ramienia, w ręce niedominującej.

Jeśli jesteś praworęczna – to implant lekarz umieści w ręce lewej i analogicznie na odwrót sytuacja wygląda, kiedy jesteś leworęczna.

Implant antykoncepcyjny zakłada się na około trzy lata, po tym okresie usuwa się go z ręki i albo robi przerwę (jeśli np. chcesz zajść w ciążę), albo zakłada nowy.

Lekarz aplikuje go za pomocą niewielkiego nacięcia w skórze.

Nie musisz obawiać się dużej blizny po jego założeniu, zwłaszcza, kiedy wymieniasz go (lub planujesz go wymieniać) co trzy lata, zazwyczaj wykonuje się nacięcie w tym samym miejscu.

Ponadto po zagojeniu się rany możesz używać specjalnych maści i plastrów na blizny, które znacznie zmniejszą ewentualną jej widoczność.

Implant antykoncepcyjny ponad 99 procentową skuteczność, a dokładniej szacuje się ją na 99,95 procent, co czyni implant antykoncepcyjny prawdopodobnie najbardziej skuteczną metodą antykoncepcji w ogóle!

Psst! Oczywiście… jedyną 100 procentową metodą jest… brak jakiejkolwiek aktywności seksualnej. :)

A co powoduje, że implant jest aż tak skuteczny?

Wynika to z tego, że nie bardzo masz jak popełnić błąd przy jego stosowaniu.

Raz zaaplikowany implant pod skórą po prostu codziennie Cię chroni, uwalniając do Twojego organizmu składnik na bazie progestagenu.

Tak – jest to antykoncepcja jednoskładnikowa, także idealnie sprawdzi się dla kobiet, które z jakichś względów nie mogą przyjmować antykoncepcji dodatkowo na bazie estrogenów.

Jak wiadomo, antykoncepcji dwuskładnikowej nie mogą używać kobiety w ciąży i po porodzie, zatem… implant antykoncepcyjny będzie naprawdę wygodną metod dla młodych matek.

Implant antykoncepcyjny można umieścić w skórze już 4 tygodnie po porodzie u kobiet karmiących piersią, lub między 21 a 28 dniem od porodu, jeśli nie karmisz swojego dziecka naturalnie.

Zazwyczaj jego aplikację zaleca się młodym dziewczynom, które przez najbliższe trzy lata nie chcą zajść w ciążę, lub tym kobietom, które po prostu nie chcą mieć więcej dzieci.

Jeśli jednak Twoja decyzja w trakcie użytkowania implantu zmieni się – zawsze możesz go wyjąć i zacząć starania już w następnym cyklu!

Choć ma on naprawdę dużo zalet, to… do minusów jego korzystania zdecydowanie należy cena.

Zabieg wszczepienia implantu pod skórę u ginekologa kosztuje około 1000-1300 złotych i faktycznie, jest to sporo pieniędzy jak na jednorazowy wydatek.

Musisz jednak wziąć pod uwagę to, że zakładasz go raz na naprawdę długi okres czasu, więc można to przeliczyć, że w ciągu trzech lat wydajesz na niego około 35 zł miesięcznie.

Jeśli używasz innej metody antykoncepcyjnej, z reguły ponosisz także koszty związane z wizytą u lekarza w celu ponowienia recepty.

W przypadku implantu ten koszt zminimalizowany jest do kontroli co około pół roku.

 

Zastrzyk antykoncepcyjny – no chyba, że boisz się ukłucia?

Obecnie to jedna z wielu nowoczesnych metod antykoncepcji, która pomimo wszystko jest całkiem często stosowana.

Zastrzyk antykoncepcyjny wykonuje się raz na dwanaście tygodni.

Podaje się go domięśniowo (Depo Provera), zwykle w pośladek lub ramię lub podskórnie (Sayana Press).

Działa on na bazie jednego składnika – syntetycznego progesteronu.

Zazwyczaj zaleca się go kobietom, które przez najbliższy czas (około roku) nie chcą zajść w ciążę (co trzeba wziąć pod uwagę decydując się na tę metodę antykoncepcyjną).

Co ważne – domięśniowe iniekcje (zastrzyki) należą do antykoncepcji długoterminowej, ale odwracalnej.

Jednak ze względu na dużą dawkę hormonów, krążących w organizmie po podaniu zastrzyku antykoncepcyjnego może minąć nawet kilka miesięcy zanim wróci normalny cykl z miesiączkami sprzed zastosowania zastrzyku antykoncepcyjnego.

Dlatego też niektóre kobiety stosujące antykoncepcję w zastrzyku zaraz po jej odstawieniu mogą mieć problemy z zajściem w ciążę.

Poza tym przez to, że bazują jedynie na progestagenie, to zastrzyki antykoncepcyjne polecane są osobom, które nie mogą przyjmować środków na bazie estrogenów.

Mogą go używać również kobiety, np. po 35 roku życia palące papierosy, które m.in. z tych względów w naturalnej selekcji odpadły, jeśli chciały stosować, np. dwuskładnikową antykoncepcję doustną. 

Oczywiście należy tutaj wspomnieć także o tym, że za zastrzyk antykoncepcyjny nie zapłacisz wiele.

To znaczy?

Receptę na zastrzyk antykoncepcyjny wykupisz w większości aptek za około 40 zł.

A biorąc pod uwagę to, że taki zastrzyk wykonujesz raz na 3 miesiące, to naprawdę znośna cena.



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.