Krzepliwość krwi - badanie przy antykoncepcji hormonalnej


Badanie na krzepliwość krwi rutynowo przeprowadza się u kobiet stosujących antykoncepcję, zarówno przed, jak i w trakcie, a także po odstawieniu tabletek, szczególnie jeśli ma to związek z planowaną ciążą. Dlaczego to takie ważne i jaki jest związek między antykoncepcją a zakrzepicą?

Antykoncepcja a zakrzepica

Kobiety planujące stosować antykoncepcję hormonalną, stosujące ją od dłuższego czasu, a także planujące odstawić tabletki, kierowane są przez ginekologów na szereg badań, w tym między innymi – badania na krzepliwość krwi.

Istnieje bowiem przekonanie, że tego typu antykoncepcja, za sprawą zawartych w niej hormonów, zwiększa krzepliwość, a tym samym generuje podwyższone ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowej (zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej).

Z badań European Active Surveillance (EURAS) wynika, że u kobiet stosujących tabletki zawierające syntetyczny progestagen, ryzyko to wzrasta mniej więcej 2-krotnie w porównaniu z grupą kontrolną nie korzystającą z antykoncepcji hormonalnej.

Podkreśla się przy tym jednak, że wyników tych nie należy demonizować, generalnie bowiem zachorowalność na zakrzepicę znajduje się u kobiet poniżej 35 roku życia na śladowym poziomie, a nawet w grupie przyjmujących tabletki, mierzona jest w ułamkach procentów. Warto też wiedzieć, że ryzyko choroby znacznie bardziej (6-krotnie) rośnie w przypadku zajścia w ciążę.

Kiedy należy wykonać badanie na krzepliwość krwi?

Badane na krzepliwość krwi należy wykonać przede wszystkim przed rozpoczęciem stosowania antykoncepcji hormonalnej. Zwiększona krzepliwość, a także związane z nią schorzenia, takie jak zakrzepica czy zatorowość płucna, są bowiem bezwzględnym przeciwwskazaniem do przyjmowania tego typu tabletek.

Nie wolno ich przyjmować także wtedy, jeśli pacjentka ma za sobą (w przeszłości) epizod związany z zakrzepicą. Ponieważ ryzyko zakrzepicy największe jest w ciągu pierwszego roku stosowania antykoncepcji hormonalnej (później spada), badanie warto wykonać także po kilku miesiącach od rozpoczęcia przyjmowania tabletek.

Szczególnie dotyczy to kobiet po 35 roku życia oraz palących papierosy. Badanie na krzepliwość krwi wykonuje się również po odstawieniu tabletek, jeśli decyzja ta związana jest z planowanym zajściem w ciążę.

Jakie badania wykonuje się na krzepliwość krwi przy antykoncepcji?

Badania na krzepliwość krwi to tak zwany koagulogram. W jego skład wchodzi oznaczenie kilku kluczowych parametrów. Wśród nich wyróżniamy:

  • APTT - czas koalionowo-kefalinowy (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji) – norma wynosi 26-36 sekund;
  • PT - czas protrombinowy– norma wynosi 13-17 sekund, lub stosując inne kryteria: 70-130 % albo 0,8 – 1,2 INR;
  • TT – czas trombinowy – norma wynosi 14-20 sekund;
  • BT – czas krwawienia – norma wynosi 4-8 min
  • stężenie fibrynogenu w osoczu – norma wynosi 1,8 do 3,5 g/L;
  • antytrombina – norma wynosi 85-115 %.

Dodatkowo warto zbadać poziom płytek krwi, czyli trombocytów. W tym przypadku norma wynosi 150 do 400 tys./mm3. Przekroczenie górnego pułapu to tak zwana nadpłytkowość (trombocytoza), czyli stan sprzyjający powstawaniu skrzepów.

Jak uniknąć zakrzepicy przy antykoncepcji?

Pacjentki często pytają, jak uniknąć zakrzepicy przy antykoncepcji. Podstawą jest kontrolowanie krzepliwości krwi. Niezwykle istotne jest, aby w czasie przyjmowania tabletek nie palić papierosów – połączenie obu czynników zwiększa ryzyko choroby kilkukrotnie.

Należy też pamiętać o higienicznym, aktywnym trybie życia (zakrzepicy sprzyja wielogodzinne siedzenie w jednej pozycji i brak ruchu), a także wygodnych, niezbyt obcisłych ubraniach. Z uwagą należy też obserwować wszystkie niepokojące objawy, takie jak:

  • ból kończyn, zwłaszcza przy ucisku i chodzeniu,
  • podwyższona ciepłota kończyn,
  • obrzęk i wyraźne zaczerwienienie kończyn.

W przypadku wystąpienia powyższych symptomów, należy skontaktować się z lekarzem, być może przerwać stosowanie tabletek, a na pewno – wykonać badanie USG żył głębokich, wsparte m.in. pomiarem stężenia tzw. D-dimerów  w osoczu.

Tabletki antykoncepcyjne nie powodujące zakrzepicy

Czy istnieją tabletki antykoncepcyjne nie powodujące zakrzepicy? Istnieje w tej materii znaczny szum informacyjny, czemu sprzyja aktywność marketingowa producentów środków antykoncepcyjnych, a także obiektywne trudności z uzyskaniem wiarygodnych statystycznie danych w badaniach naukowych, co ma związek z relatywnie rzadkim występowaniem tego problemu.

Przed laty uważano, że za powstawanie zakrzepicy w głównej mierze odpowiada zawarty w tabletkach estrogen. Pogląd ten jednak zdaje się ewoluować, a większe znaczenie w te kwestii przypisuje się dziś drugiemu z podstawowych składników, jakim jest progestagen. Tak czy inaczej, przed rozpoczęciem stosowania antykoncepcji, warto tę kwestię dokładnie omówić z lekarzem ginekologiem.

Autor: Piotr Brzózka

Czytaj też: 


Konsultacja, która może Cię zainteresować:


Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia:

  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa a antykoncepcja hormonalna, Ginekologia po dyplomie, styczeń 2011
  • JC Dinger, LA Heinemann , D. Kühl-Habich , The safety of a drospirenone-containing oral contraceptive: final results from the European Active Surveillance Study on oral contraceptives based on 142,475 women-years of observation, US National Library of MedicineNational Institutes of Health
  • Andrzeja Szutowicz, Anna Raszei-Specht (red),  Diagnostyka Laboratoryjna, Gdańsk 2011, Gdański Uniwersytet Medyczny

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty. W mailu powitalnym otrzymasz e-book na temat menopauzy.

Administratorem Twojego adresu e-mail podanego w formularzu jest DIMEDIC Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, Wielka Brytania. Twój adres e-mail będzie przetwarzany przez administratora w celu wysyłania materiałów informacyjnych oraz promocyjnych z zakresu ochrony zdrowia (Newslettera), na podstawie udzielonej przez Ciebie zgody. Dane te będą przetwarzane tak długo, aż zgoda nie zostanie odwołana, a po odwołaniu zgody - przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń związanych z tą usługą. Powyższą zgodę możesz cofnąć w każdym czasie, za pośrednictwem Panelu Pacjenta. Podanie tych danych jest dobrowolne, ale niezbędne dla wykonania umowy; ich niepodanie uniemożliwi wysyłanie Newslettera. Pozostałe informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych przez Administratora zawarte są w Informacji dostępnej TUTAJ.

Partnerzy i regulatorzy serwisu: