Zastrzyk antykoncepcyjny (zastrzyk hormonalny) - skuteczność

Dodano: 11-10-2017 | Aktualizacja: 17-12-2019
Autor: Paulina Szczerkowska
Potrzebujesz antykoncepcji? Sprawdź konsultacje chevron-right.svg

Nie trzeba pamiętać o codziennym połykaniu tabletki, a ochrona przed nieplanowaną ciążą jest bardzo wysoka. Wydaje się, że zastrzyki antykoncepcyjne mają same zalety. Tak niestety nie jest, znajdzie się bowiem też kilka wad tej nowoczesnej metody zapobiegania ciąży.

Zastrzyk antykoncepcyjny został wymyślony, aby ograniczyć dzietność w krajach trzeciego świata i kontrolować płodność osób z zaburzeniami psychicznymi. Teraz zastrzyki hormonalne stają się coraz bardziej popularną alternatywą dla kobiet, które stosują antykoncepcję hormonalną, a nie chcą pamiętać o codziennym przyjmowaniu tabletek.

Zastrzyk antykoncepcyjny – jak działa?

Najbardziej popularnym zastrzykiem hormonalnym w Polsce jest preparat Depo-Provera, który zawiera octan medroksyprogesteronu. Zastrzyki wykonuje się raz na trzy miesiące, są to zazwyczaj domięśniowe iniekcje w pośladek lub ramię. Zastrzyk antykoncepcyjny działa jak tabletka jednoskładnikowa, bo zawiera tylko pochodne progesteronu, które nie dopuszczają do przedostania się plemników w pobliże komórki jajowej macicy oraz ogranicza jajeczkowanie.

Jeśli zastrzyk zostanie wykonany w pierwszych 5 dniach cyklu od razu daje ochronę przed planowaną ciążą. Jeśli zostanie podany w innym dniu, trzeba na początku dodatkowo się zabezpieczać np. prezerwatywą. Zastrzyk jest formą antykoncepcji długoterminowej, ale odwracalnej, choć wymaga to pewnego czasu. Może się okazać, że po odstawieniu zastrzyków antykoncepcyjnych płodność powróci dopiero po kilku miesiącach. Z tego też powodu kobiety, które myślą o planowaniu ciąży, powinny zdecydować się na inną formę zabezpieczania się.

Skuteczność zastrzyków antykoncepcyjnych

Skuteczność metod antykoncepcji określa się tzw. wskaźnikiem Pearla. Indeks ten obliczany jest na podstawie ilości ciąż na 100 kobiet stosujących określoną metodę antykoncepcyjną przez rok. Przy stosunku bez jakiegokolwiek zabezpieczenia wskaźnik Pearla wynosi aż 85. Dla zastrzyków hormonalnych wynik kształtuje się na poziomie od 0,2 do 0,5.

Zastrzyki antykoncepcyjne – wady i zalety

Jak każda metoda antykoncepcyjna zastrzyk hormonalny ma swoje plusy i minusy. Warto je rozważyć podczas rozmowy z ginekologiem, przed podjęciem decyzji o stosowaniu tego zabezpieczenia. Generalnie zastrzyki antykoncepcyjne zawierające syntetyczne hormony progestageny, które są uznawane za jedną z bezpieczniejszych form antykoncepcji. Są polecane kobietom, które nie mogą stosować dwuskładnikowych preparatów zawierających estrogeny, czyli np. kobietom w ciąży, osobom palącym, które skończyły 35. rok życia, kobietom zagrożonym chorobą zatorowo-zakrzepową, niedokrwistością sierpowatokrwinkową, cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym czy też paniom z wrodzonymi chorobami serca.

Do zalet zastrzyków hormonalnych można zaliczyć też:

●      mniejsze ryzyko raka endometrium,

●      zmniejszenia obfitości miesiączek,

●      mniejsze ryzyko stanów zapalnych miednicy mniejszej,

●      mniejsze ryzyko ciąż pozamacicznych,

●      mniejsze ryzyko pojawienia się mięśniaków macicy.

 

Natomiast wady zastrzyków antykoncepcyjnych to:

●      nieregularne miesiączki (czasem ich brak przez dłuższy czas),

●      długi powrót do płodności (nawet do 12 miesięcy),

●      nudności,

●      ból głowy,

●      ryzyko osteoporozy (przy wieloletnim stosowaniu, zwłaszcza u kobiet, które są w grupie ryzyka tej choroby),

●      zmiany trądzikowe,

●      wahania nastroju, stany lękowe,

●      osłabiony popęd seksualny,

●      tkliwość piersi,

●      suchość pochwy,

●      wypadanie włosów,

●      wahania wagi (trzeba liczyć się ze wzrostem wagi nawet o 2-3 kg co roku).

Dużą wadą zastrzyków hormonalnych jest to, że skutki uboczne stosowania tej metody będą odczuwane przez pacjentkę przez kilka miesięcy. Dlatego tak ważne jest, żeby poznać wszystkie możliwe objawy niepożądane, które mogą się pojawić w trakcie stosowania tej formy antykoncepcji, zanim się na nią zdecydujemy.

Zastrzyki antykoncepcyjne – przeciwwskazania

Zastrzyk hormonalny nie będzie odpowiednią metodą zapobiegania ciąży dla wszystkich kobiet. Antykoncepcja w zastrzyku nie jest wskazana dla pań, którym zdarzają się krwawienia śródcykliczne lub plamienia po współżyciu.

Tę formą antykoncepcji wyklucza wiele chorób, w tym: choroba naczyń tętniczych, choroby serca, wątroby, uciążliwe migreny, zakrzepica naczyń krwionośnych, przebyty udar, ostra porfiria, niedawno przebyta choroba trofoblastyczna oraz nowotwory.

Ile kosztuje zastrzyk antykoncepcyjny?

Jednym z dodatkowych plusów stosowania zastrzyków antykoncepcyjnych bez wątpienia może być ich cena. Koszt jednego zastrzyku to ok. 40 zł, a przypomnijmy, że iniekcję wykonuje się raz na trzy miesiące. Na tle innych metod antykoncepcji cena zastrzyku nie jest więc wygórowana. Koszty rosną jednak, jeśli wykonujemy go podczas prywatnych wizyt u ginekologa.

Zastrzyk antykoncepcyjny dla młodej matki

Zastrzyk hormonalny działa tak samo jak jednoskładnikowa tabletka antykoncepcyjna, dlatego wielu lekarzy zaleca tę formę antykoncepcji kobietom, które karmią piersią (najwcześniej od 6. tygodnia po porodzie). Syntetyczny hormon zawarty w zastrzykach nie jest szkodliwy dla dziecka, a dodatkowo przedostaje się do kobiecego pokarmu w niewielkich ilościach.

Zastrzyki antykoncepcyjne do stosowania w domu

W 2015 roku koncern farmaceutyczny Pfizer wprowadził na brytyjski rynek zastrzyk antykoncepcyjny do samodzielnego stosowania w domu, bez konieczności wizyty u lekarza. Preparat o nazwie Sayana Press działa tak, jak tradycyjne zastrzyki i zabezpiecza przed ciążą przez trzy miesiące. Przedstawiciel koncernu tłumaczył, że preparat jest ukłonem w stronę zapracowanych kobiet, które nie mają czasu na regularne wizyty w gabinetach ginekologicznych, a chciałyby mieć kontrolę nad swoją płodnością.

Producent przyznaje jednak, że preparat nie był badany na grupie kobiet w wieku poniżej 18 lat, dlatego zaleca się, żeby wybierały go panie stosujące antykoncepcje hormonalna od dłuższego już czasu.

Zastrzyki antykoncepcyjne dla mężczyzn

Cały czas trwają badania nad opracowaniem zastrzyku hormonalnego dla panów. W badaniu finansowanym przez WHO, UNICEF i Fundację Billa i Melindy Gates polegającym na testowaniu takiego zastrzyku wzięło udział 320 mężczyzn w wieku 18-45 lat. Okazało się, że skuteczność pionierskich zastrzyków osiągnęła poziom 96 proc. Oznacza to, że częstość zajścia w ciążę wyniosła 1,57 na 100 uczestników. Dla porównania, taki sam wskaźnik w przypadku nowoczesnej pigułki antykoncepcyjnej wynosi mniej niż 1 na 100 stosujących ją kobiet

Projekt został jednak wstrzymany, bo część panów zrezygnowała z uczestnictwa w badaniach ze względu na skutki uboczne. Głównym niepokojącym objawem u panów były wahania nastroju, a u jednego pacjenta odnotowano nawet depresję.  Panowie skarżyli się również na bóle mięśniowe, trądzik oraz wyraźnie zwiększone libido. 

Czytaj też: 



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.