Skutki otyłości. Jakie choroby powodują otyłość i nadwaga

Dodano: 2019-04-19 | Aktualizacja: 2019-04-20
Autor: Joanna Woźniak

Cukrzyca, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, wysoki cholesterol, choroby serca, zwyrodnienie stawów czy niedoczynność tarczycy – to najczęstsze choroby związane z otyłością. Jedne są skutkami otyłości, a inne to choroby powodujące otyłość. Sprawdź, co to jest otyłość pierwotna oraz czym różni się od otyłości wtórej.

Choroby związane z otyłością

Otyłość jest stanem charakteryzującym się nadmiarem tkanki tłuszczowej, który prowadzi do groźnych dla zdrowia i życia chorób.

Otyłość rozumiana w ten sposób jest nazywana otyłością pierwotną, czyli wywołaną niewłaściwym trybem życia lub predyspozycjami genetycznymi do przybierania na wadze. Pierwotny nadmiar tkanki tłuszczowej prowadzi do rozlicznych chorób związanych z otyłością. Zaliczana jest do nich m.in:

  • cukrzyca typu 2,
  • miażdżyca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • choroby serca (niewydolność serca, choroba niedokrwienna),
  • hipercholesterolemia (wysoki cholesterol),
  • zwyrodnienie stawów i kręgosłupa,
  • osteoporoza,
  • choroba metaboliczna,
  • udar mózgu,
  • kamica żółciowa,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • bezdech senny,
  • nowotwory.

W medycynie wyróżnia się także otyłość wtórną. Osoby z otyłością wtórną cierpią na różnego rodzaju choroby, których objawem jest nadmiar tkanki tłuszczowej. Wśród chorób powodujących otyłość wymienia się:

  • niedoczynność tarczycy;
  • niedoczynność przysadki mózgowej;
  • zespół policystycznych jajników;
  • niedobór hormonu wzrostu;
  • zespół Cushinga;
  • choroby genetyczne takie jak zespół Turnera, zespół Cohena, zespół Downa, zespół Bardeta-Biedla, zespół Pradera-Wiliego.

Otyłość może być także efektem przyjmowania niektórych leków, niedoboru chromu oraz menopauzy.

Skutki otyłości: insulinooporność

Gromadząca się w ciele tkanka tłuszczowa wpływa negatywnie na funkcjonowanie całego organizmu. W komórkach tłuszczowych znajdują się bowiem różnego rodzaju substancje, które przyczyniają się do rozwoju groźnych dla zdrowia i życia chorób.

Przykładem takich substancji są adipokiny, które prowadzą do insulinooporności – stanu, kiedy tkanki organizmu nie są wrażliwe na działanie insuliny. U osób z insulinoopornością stwierdza się odpowiednią ilość insuliny w surowicy krwi, ale wątroba, mięśnie i tkanka tłuszczowa nie reagują na nią. Insulinooporność jest przyczyną cukrzycy t2, zaburzeń lipidowych, nadciśnienia tętniczego, miażdżycy oraz choroby niedokrwiennej serca.

Otyłość a cukrzyca

Insulinooporność jest stanem bezpośrednio prowadzącym do rozwoju cukrzycy typu 2 – czyli tej związanej z nadwagą i otyłością.

Cukrzyca typu 1 jest schorzeniem autoimmunologicznym diagnozowanym w wieku rozwojowym, który wymaga insulinoterapii. Cukrzyca t2 natomiast rzadko jest leczona za pomocą insuliny.

Pacjenci z tym typem cukrzycy muszą przede wszystkim zgubić zbędne kilogramy poprzez odpowiednią dietę i aktywność fizyczną. W poważniejszych stanach wprowadza się także leczenie środkami farmakologicznymi, a niekiedy także leczenie bariatryczne.

Choroby powodujące otyłość

Wśród chorób powodujących otyłość na szczególną uwagę zasługuje zespół Cushinga. Przyczyną choroby jest gruczolak przysadki mózgowej, który produkuje hormon adrenokortykotropowy (ACTH), co z kolei prowadzi do podwyższonego poziomu kortyzolu w organizmie. Zespół Cushinga jest rzadką chorobą endokrynologiczną, która występuje średnio u jednej osoby na milion.

Schorzenie objawia się głównie przyrostem masy ciała w charakterystycznych miejscach – na karku, nad obojczykami, na twarzy oraz tułowiu. Innymi objawami są:

  • trądzik,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • nadmierne owłosienie u kobiet,
  • zaburzenia emocjonalne,
  • zanik mięśni,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • cukrzyca,
  • osteoporoza.

Zespół Cushinga leczy się operacyjne, za pomocą radioterapii lub środkami farmakologicznymi.

Niedoczynność tarczycy a otyłość brzuszna

Niedoczynność tarczycy jest chorobą, która może dawać bardzo zróżnicowane objawy. Wśród symptomów niedoczynności tarczycy wymienia się głównie nadwagę i otyłość (mimo braku apetytu), a także bezsenność, stany depresyjne, kłopoty z koncentracją i pamięcią, znużenie oraz zmniejszoną tolerancję na niskie temperatury.

Otyłość w tej chorobie ma związek ze znacznym spowolnieniem przemiany materii. Nadmiar tkanki tłuszczowej lokuje się głownie w centralnych partiach ciała (otyłość brzuszna).

Konsekwencją niedoczynności tarczycy są zaburzenia lipidowe, insulinooporność i choroby sercowo-naczyniowe. Leczenie choroby opiera się głównie na przyjmowaniu hormonów regulujących czynność tarczycy, ale także na stosowaniu odpowiedniej diety i aktywności fizycznej.

Autor: Joanna Woźniak

Czytaj:



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia do artykułu

  • Juszczak A., Grossman A., Postępowanie w chorobie Cushinga - od testu diagnostycznego do leczenia, Endokrynologia Polska 2014; 65, zeszyt edukacyjny I.
  • Olszanecka-Glinianowicz M., Zahorska-Markiewicz B., Otyłość jako choroba zapalna, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej (online), 2008; 62: 249-257.
  • Wąsowski M., Walicka M., Marcinowska-Suchowierska E., Otyłość – definicja, epidemiologia, patogeneza, Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 4, 2013.
Zobacz więcej

Konsultacje, które mogą Cię zainteresować

Redukcja masy ciała
Sprawdź chevron-right.svg
Migrena
Sprawdź chevron-right.svg
Antykoncepcja
Sprawdź chevron-right.svg

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.