Telemedycyna - jak wyglądają usługi telemedyczne w Polsce?


Telemedycyna coraz szerszym frontem wkracza do domów polskich pacjentów. Ostatnie lata przyniosły intensywny rozwój takich usług, jak telekonsultacje (recepty online), teleradiologia, teleopieka, telerehabilitacja czy telekardiologia (EKG przez telefon).

Telemedycyna przestaje być ciekawostką technologiczną, dla dużej części pacjentów stając się codziennością, szczególnie w przypadku osób przewlekle chorych i potrzebujących przedłużenia recepty, cierpiących na tzw. „wstydliwe choroby” i wstydzących się bezpośredniego kontaktu z lekarzem, czy pochodzących z mniejszych miejscowości, bez stałego dostępu do wyspecjalizowanej służby zdrowia.

Co to jest telemedycyna?

Telemedycyna jest szerokim pojęciem, pod którym kryje się ogół świadczeń zdrowotnych wykonywanych z użyciem narzędzi teleinformatycznych (internetowe komunikatory, telefon etc.). Istotą telemedycyny jest zatem brak osobistego kontaktu pomiędzy lekarzem a pacjentem, ewentualnie – pomiędzy konsultującymi się między sobą lekarzami. Telemedycyna to między innymi:

  • telekonsultacje - konsultacje medyczne za pomocą komunikatorów internetowych, stawianie diagnozy online;
  • recepta online - wypisywanie recept na podstawie telekonsultacji;
  • tele EKG (EKG na telefon, telekardiologia) – możliwość monitorowania parametrów serca na odległość, przez telefon;
  • teleopieka – kompleks usług wspierających osoby starsze na odległość, za pomocą internetu i telefonu;
  • telerehabilitacja – zdalne wsparcie w dochodzeniu do sprawności po urazach, wylewach, zawałach etc.;
  • teleradiologia - przesyłanie wyników badań (RTG, USG, TK, MR) pomiędzy pacjentem a lekarzem, a także – między zespołami lekarskimi;
  • konsultacje pomiędzy lekarzami różnych specjalizacji, z różnych ośrodków, możliwość odbycia wirtualnego konsylium, a nawet kierowania operacją na odległość.

Telemedycyna Polska

Telemedycyna w największym stopniu rozwinęła się w Stanach Zjednoczonych. W Polsce usługi telemedyczne w luźnym tego słowa znaczeniu rozwijane są od kilkunastu lat, dopiero jednak od niedawna istnieje prawna możliwość wykonywania świadczeń takich, jak telekonsultacje, czy wypisywanie recept online, bez konieczności odbycia tradycyjnej wizyty lekarskiej. Kluczowe znaczenie dla rozwoju tego sektora mają dwie zmiany ustawowe:

  • w 2014 roku w nowelizacji ustawy o zawodzie lekarza pojawił się zapis, który umożliwia zaoczne wystawienie recepty, jeśli jest ona niezbędna do kontynuacji leczenia przewlekłej choroby i jeśli znajduje to odzwierciedlenie w dokumentacji medycznej znajdującej się w danej placówce, obrazującej stan zdrowia pacjenta;
  • dodatkowo w 2015 roku w nowelizacji ustawy o systemie informacji w służbie zdrowia zapisano, że lekarz może postawić diagnozę zaocznie, wykorzystując do tego celu narzędzia teleinformatyczne, nie kontaktując się z pacjentem w cztery oczy.

W ostatnich miesiącach dodatkowych ram prawnych dla telemedycyny w Polsce dostarczają kolejne nowelizacje ustaw związane z wejście w życie systemów informatyzujących służbę zdrowia, takich jak E-recepta, E-zwolnienie czy E-skierowanie.

Telekonsultacje

Zmiany prawne i świadomościowe oraz rozwój technik komunikacyjnych w istotnym stopniu przyczyniają się do wzrostu znaczenia usługi, jaką są telekonsultacje lekarskie. Jest to szczególna forma pomocy lekarskiej, w dużej mierze przypominająca tradycyjną wizytę w gabinecie, nie wymagająca jednak wychodzenia z domu. Telekonsultacje odbywają się bez konieczności bezpośredniego kontaktu pacjenta z lekarzem. Diagnoza stawiana jest na podstawie wywiadu za pośrednictwem komunikatorów internetowych (skype, mail, formularz kontaktowy) lub telefonu.

Na tej podstawie lekarz może wystawić receptę online. Formuła ta jest w szczególności atrakcyjna dla osób przewlekle lecz stabilnie chorych, wymagających kontynuacji leczenia tym samym lub podobnym lekiem, dla kobiet korzystających trwale z antykoncepcji hormonalnej czy też dla pacjentów zmagających się z tzw. wstydliwymi problemami zdrowotnymi (zaburzenia erekcji, przedwczesny wytrysk, choroby psychiczne itd.). Telekonsultacje są też szansą dla mieszkańców mniejszych ośrodków, na co dzień mających problem z dostępnością specjalistycznej opieki lekarskiej.

Pamiętajmy, że usługi telemedyczne są ogromnym udogodnieniem, ale w wielu przypadkach ich wykorzystanie po prostu nie jest możliwe. Ze względu na bezpieczeństwo pacjenta lista konsultacji medycznych online, z których można korzystać jest dosyć mocno ograniczona.

EKG na telefon

Jedną z najbardziej upowszechnionych usług telemedycznych w Polsce jest EKG na telefon (telekardiologia). Jest to świadczenie polegające na monitorowaniu parametrów pracy serca pacjenta bez konieczności osobistego stawiennictwa w poradni. Standardowym rozwiązaniem jest konsultacja telefoniczna z użyciem specjalnej przystawki EKG. Pacjent po zarejestrowaniu się w poradni przechodzi serię badań, a następnie otrzymuje aparat EKG, z którego będzie mógł korzystać w domu.

Jeśli poczuje się zaniepokojony stanem zdrowia, w każdej chwili może zadzwonić na podany telefon alarmowy. W takiej sytuacji należy samodzielnie przykleić elektrody do ciała, a następnie przetransmitować sygnał za pomocą przystawki EKG do poradni. Tam impulsy zostaną odczytane przez dyżurującego lekarza, który w przypadku stwierdzenie nieprawidłowości powinien wydać pacjentowi odpowiednie zalecenia, a w sytuacji zagrożenia życia – wezwać karetkę. W ostatnich latach usługa EKG na telefon ewoluuje dzięki wykorzystaniu inteligencji i możliwości telefonów komórkowych – są już aplikacje pozwalające na samoistne wysyłanie danych do poradni lekarskiej.

Telerehabilitacja

Inny przykład usługi telemedycznej to telerehabilitacja. Pojęcie to oznacza ogół działań terapeutycznych wykonywanych przez pacjenta pod kierownictwem specjalisty, za pośrednictwem narzędzi internetowych. Mówiąc inaczej – terapeuta korzystając z połączenia wizualnego i głosowego instruuje i nadzoruje pacjenta w samodzielnych ćwiczeniach mających przywrócić sprawność danego organu.

Szerzej rozumiana telerehabilitacja obejmuje też porady medyczne, organizacyjne, na nawet prawne czy finansowe, obejmujące wiele aspektów związanych z dochodzeniem do zdrowia po urazie czy chorobie. Usługi tego typu świadczone są zarówno w przypadku osób cierpiących na dysfunkcje układu mięśniowo-szkieletowego (kończyny, kręgosłup etc), jak też np. pacjentów po zawale, cierpiących na chorobę wieńcową czy zaburzenia rytmu serca (telerehabilitacja kardiologiczna).

Teleradiologia

Telemedycyna to także szybki przesył i opis danych medycznych, w tym wyników badań, pozwalający na błyskawiczne postawienie diagnozy oraz obniżenie kosztów działania placówek służby zdrowia. Jednym z przykładów jest teleradiologia. Pod pojęciem tym rozumiemy zaawansowany system służący do przesyłania danych diagnostycznych uzyskanych w badaniach RTG (prześwietlenie rentgenowskie), USG (badanie ultrasonograficzne), TK (tomografia komputerowa) czy MR (rezonans magnetyczny). Teleradiologia jest rozwiązaniem wykorzystywanym w komunikacji między ośrodkami medycznymi, które pozwala lekarzom prowadzącym pacjenta na szybką konsultację wyników badań ze specjalistami z zakresu radiologii. Efektem jest oszczędność czasu lekarzy i pacjentów a także racjonalizacja kosztów. 

Autor: Piotr Brzózka

Czytaj też:

Źródła:

  • Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza. Dz.U. 1997 nr 28 poz. 152
  • Ustawa z dnia 22 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Dz.U. 2014 poz. 1138
  • Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem e-recepty. Dz.U. 2018 poz. 697

Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: