Alergia i jej rodzaje. Na co można mieć uczulenie?


W ostatnich latach obserwuje się większą zachorowalność na choroby alergiczne, zwłaszcza przez dzieci. Szacuje się, że 8 proc. dzieci ma alergię pokarmową, a około 30 proc. alergiczny nieżyt nosa. Sprawdź, na co można mieć uczulenie oraz jakie są objawy alergii.

Alergia i jej rodzaje

Alergią nazywa się nadmierną, swoistą odpowiedź układu odpornościowego na różnego rodzaju czynniki zewnętrzne, nazywane alergenami. W medycynie wyróżnia się kilka typów reakcji alergicznych. Klasyfikacja Coombsa i Gella opracowana w 1963 roku dzieli reakcje alergiczne w zależności od patomechanizmu immunologicznego na:

  • reakcję typu natychmiastowego (typ I) – połączenie antygenów, takich jak pyłki roślin, sierść zwierząt czy roztocza kurzu, z przeciwciałami IgE, które prowadzi do uwolnienia histaminy i innych mediatorów zapalenia. Do tego typu reakcji alergicznej zalicza się astma alergiczna, pokrzywka alergiczna, alergiczne atopowe zapalenie skóry, alergiczny nieżyt nosa, wstrząs anafilaktyczny;
  • reakcję cytotoksyczną (typ II) – połączenie antygenu z przeciwciałami klasy IgG lub IgM, które prowadzi do uszkodzenia komórek. Przykładem reakcji cytotoksycznej jest reakcja przetoczeniowa, polekowa niedokrwistość hemolityczna, pokrzywka, choroba hemolityczna noworodków;
  • reakcja kompleksów immunologicznych (typ III) – połączenie antygenów z przeciwciałami klasy IgG, które prowadzi do uwolnienia enzymów lizosomalnych z neutrofilów. Ten rodzaj reakcji alergicznej występuje w chorobie posurowiczej, reakcji Arthusa, zapaleniu naczyń, zapaleniu pęcherzyków płucnych;
  • opóźniona reakcja komórkowa (typ IV) – połączenie antygenu z limfocytami T, które prowadzi do uwolnienia cytokin i stymulacji limfocytów cytotoksycznych. Przykładem tej reakcji alergicznej jest wyprysk kontaktowy i odczyn tuberkulinowy.

W 2001 roku wprowadzono nowszą klasyfikację, zgodnie z którą wyróżnia się dwa rodzaje reakcji alergicznych:

  • reakcje IgE-zależne – pierwszy typ reakcji zgodnie z klasyfikacją Coombsa i Gella;
  • reakcje IgE-niezależne – pozostałe typy reakcji alergicznych wyróżniane w klasyfikacji z 1963 roku.

Alergie można także podzielić ze względu na drogę przedostania się alergenu do organizmu. Wówczas wyróżnia się:

Reakcje alergiczne w oparciu o objawy kliniczne można także podzielić na skórne oraz dotyczące błon śluzowych. Do pierwszych zalicza się m.in. wyprysk kontaktowy lub atopowe zapalenie skóry, a do drugich – nieżyt nosa, zapalenie spojówek lub astma.

Objawy alergii

Odpowiedź immunologiczna organizmu na alergen prowadzi do wystąpienia różnych objawów chorobowych. Wśród najczęściej zgłaszanych przez pacjentów wymienia się:

  • katar,
  • kichanie,
  • łzawienie, zaczerwienie lub świąd oczu oraz obrzęk powiek,
  • wysypkę,
  • pokrzywkę,
  • świąd lub suchość skóry,
  • duszność,
  • kaszel,
  • biegunkę,
  • nudności,
  • wymioty,
  • ból brzucha,
  • utratę przytomności,
  • spadek ciśnienia tętniczego i zwiększone tętno.

Na co można mieć uczulenie?

Istnieje bardzo dużo czynników, które mogą wywołać alergię. Do najczęstszych zalicza się:

  • alergię na roztocza, kurz czy zarodniki grzybów pleśniowych
  • uczulenie na alergeny zwierząt - zwykle kotów i psów, takie jak wydzielina gruczołów łojowych lub potowych, mocz, ślina, naskórek lub sierść
  • uczulenie na alergeny karaluchów
  • uczulenie na pyłki roślin
  • alergie pokarmowe takie jak uczulenie na białko mleka krowiego, białko jaja kurzego, ryby, skorupiaki, orzeszki arachidowe, pomidory, ziarna zbóż w tym także alergię na gluten,
  • alergie na metale, czyli np. uczulenie na nikiel
  • uczulenie na toksyny środowiskowe
  • uczulenie na barwniki i konserwanty
  • uczulenie na promieniowanie UV.

Testy alergiczne

Niektóre rodzaje alergii można wykryć na podstawie obserwacji. Jeśli po kontakcie ze zwierzętami domowymi, pacjent zaczyna kichać, ma załzawione oczy i katar, to bez problemu sam postawi sobie diagnozę.

Podobnie jest w przypadku uczulenia na pyłki roślin. Kichanie i wodnisty katar nasilające się podczas wiosennych spacerów to objawy wystarczające do postawienia diagnozy i wdrożenia leczenia. Jednak nie zawsze można wykryć alergen na podstawie obserwacji. Żeby mieć pewność co do tego, jakie alergeny nas uczulają, trzeba wykonać badania alergiczne – skórne, z krwi lub prowokacyjne. Testy na alergię można wykonać w poradni alergologicznej lub prywatnie u alergologa.

Najczęstsze alergie

Uczulenie na słońce

Uczulenie na słońce może się wydawać rzadką alergią, ale dotyka co dziesiątego Polaka. Na fotodermatozy najczęściej chorują dzieci, gdyż w ich skórze brakuje melaniny. Uczulenie objawia się zaczerwieniem skóry, wysypką oraz pęcherzykami skórnymi. Pacjenci z alergią powinni unikać ekspozycji na słońce, zwłaszcza w tych godzinach, kiedy promieniowanie jest najsilniejsze oraz stosować kremy z wysokim filtrem UV. W razie wystąpienia objawów stosuje się wapno, maści z cynkiem oraz okłady z kwasu borowego.

Alergia pokarmowa

Alergia pokarmowa dotyczy około 2 proc. dorosłych i 5-8 proc. dzieci. Objawia się najczęściej dolegliwościami ze strony układu pokarmowego, ale może także przybrać postać skórną lub oddechową. Leczenie polega głównie na zastosowaniu diety eliminacyjnej, czyli czasowym lub stałym wyeliminowaniu z jadłospisu pokarmów, które zawierają alergeny.

Autor: Joanna Woźniak

Czytaj też:

Bibliografia:

  • Dadas-Stasiak E., Kalicki B., Jung A., Najczęściej występujące przyczyny i rodzaje alergii u dzieci w świetle aktualnej epidemiologii, Pediatria i Medycyna Rodzinna 2010, 6 (2), p. 92-99.

Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: