Wyniki cytologii - ile się na nie czeka i jak je interpretować?


Wyniki cytologii, czyli badania stosowanego w diagnostyce raka szyjki macicy, podaje się używając oznaczeń tzw. systemu Bethesda lub Papanicolau. Na czym polega interpretacja wyników cytologii, co należy zrobić, jeśli wyniki są złe? Ile oczekuje się na diagnozę? 

Czemu służą wyniki cytologii?

Cytologia jest podstawowym badaniem przesiewowym wykonywanym w profilaktyce i diagnostyce raka szyjki macicy. Polega na pobraniu próbki tkanek z tarczy i kanału szyjki macicy, a następnie dokonaniu rozmazu i mikroskopowej oceny materiału w warunkach laboratoryjnych. Wyniki cytologii stanowią podstawę do rozpoznania nie tylko raka, ale też stanów przedrakowych. Należy pamiętać, że odpowiednio wczesne wykrycie patologicznych zmian daje zaś szansę na całkowite wyleczenie, późna zaś diagnoza wiąże się z bardzo złymi rokowaniami.

Dołącz do programu Polecam Dimedic i korzystaj z naszych promocji.

Dowiedz się więcej

Interpretacja wyników cytologii

Do interpretacji wyników cytologii używa się nomenklatury zawartej w jednym z dwóch systemów:

  • system Bethesda (TBS) - opracowany na przełomie wieków przez Narodowy Instytut Onkologii USA, a obecnie rekomendowany przez środowiska naukowe i medyczne na całym świecie, w tym Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, jako najbardziej precyzyjny sposób „komunikacji” pomiędzy cytologiem a ginekologiem;
  • system Papanicolau - opracowany w latach 50. XX wieku, obecnie wypierany przez skalę Bethesda.

Pilnie potrzebujesz recepty?

Skorzystaj z konsultacji online.

Prawidłowe wyniki cytologii w systemie Bethesda

NILM (ang: No Intraepithelial Lesion or Malignancy) – to najbardziej pożądany wynik cytologii. Określenie to w klasyfikacji Bethesda oznacza „brak podejrzenia śródnabłonkowej neoplazji oraz raka”. Innymi słowy NILM to wynik pozytywny. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że prawidłowe wyniki cytologii stanowią w Polsce około 97 procent przypadków, pozostałe zaś 3 procent wykazują nieprawidłowości o zróżnicowanym charakterze i stadium rozwoju.

Złe wyniki cytologii w systemie Bethesda

Według klasyfikacji Bethesda, złe wyniki cytologii oznaczane są w następujący sposób:

  • ASC – atypowe komórki nabłonka płaskiego, świadczące o stanie zapalnym, nie oznaczające na tym etapie zmian nowotworowych, w tym:
    • ASC-US – atypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu (1,17 proc. wszystkich przypadków, dane z 2008 r.),
    • ASC-H – atypowe komórki nabłonkowe, gdzie nie można wykluczyć obecności zmian HSIL  (0,13 proc. przypadków);
  • SIL – zmiany śródnabłonkowe, czyli obecność większej lub mniejszej ilości komórek, z których mogą się wykształcić zmiany nowotworowe:
    • L-SIL – niewielkie zmiany w komórkach nabłonka płaskiego, wynikające zazwyczaj z infekcji wywołanej przez wirus HPV. Określane też jako CIN1(0,67 proc. przypadków),
    • H-SIL – duże zmiany w komórkach nabłonka płaskiego, określane też jako CIN2 i CIN3 (0,28 proc. przypadków);
  • AGC – atypowe zmiany w komórkach gruczołowych (0,15 proc. przypadków):
    • AGUS – nieprawidłowe komórki gruczołowe trudne do interpretacji,
    • AGCN – komórki podejrzane onkologicznie;
  • rak płaskonabłonkowy – nieinwazyjny rak szyjki macicy (0,03 proc. przypadków);
  • nowotwór złośliwy nie nabłonkowy (gruczołowy).

Wyniki cytologii – grupa 1, 2, 3, 4, 5 (system Papanicolau)

Wyniki cytologii wg Bethesda nie wprost, ale można odnieść do starszej klasyfikacji Papanicolau. Jest to skala pięciostopniowa, zawierająca następujące uszeregowanie:

  • grupa 1 - wyniki cytologii prawidłowe bez stanu zapalnego,
  • grupa 2wyniki prawidłowe ze zmianami zwyrodnieniowymi lub stanem zapalnym; uwidocznione komórki regeneracyjne,
  • grupa 3 – nieprawidłowe wyniki cytologii: uwidocznione komórki z cechami dysplazji, możliwy stan zapalny lub dysplazja. Konieczność dalszej diagnostyki,
  • grupa 4 – stwierdzenie w rozmazie komórek płaskonabłonkowego raka przedinwazyjnego,
  • grupa 5 – stwierdzenie komórek raka płaskonabłonkowego lub innego złośliwego nowotworu szyjki macicy.

Złe wyniki cytologii – co dalej?

Złe wyniki badań cytologicznych oznaczają konieczność dalszej diagnostyki pod kątem śródnabłonkowej neoplazji lub raka szyjki macicy. Najczęściej pacjentka w takiej sytuacji kierowana jest na badanie kolposkopowe. Istotą tzw. kolposkopii jest naoczna obserwacja szyjki macicy za pomocą urządzenia optycznego, zapewniającego znaczne powiększenie oraz oświetlenie badanego obszaru. W czasie kolposkopii pobierany jest też wycinek do badań (biopsja celowana szyjki macicy). Pozostałe procedury służące weryfikacji złych wyników cytologii, to powtórzenie badania cytologicznego, a także wykonanie testów HPV, pozwalających wykryć obecność wirusów brodawczaka ludzkiego. Specjaliści podkreślają, że dodatkowa diagnostyka niejednokrotnie weryfikuje wyniki cytologii, które okazują się fałszywie nieprawidłowe. Jeśli natomiast weryfikacja potwierdzi podejrzenia, komplet wyników stanowi podstawę do szybkiego wdrożenia adekwatnego leczenia.

Ile się czeka na wyniki cytologii?

Czas oczekiwania na wyniki cytologii nie jest krótki. O ile z rezultatem badania kolposkopowego można się zapoznać niemalże od ręki, o tyle w przypadku cytologii wyniki mogą być dostępne nawet po upływie 2-4 tygodni. Ma to związek z procedurą laboratoryjną dotyczącą wykonania rozmazu oraz mikroskopowej oceny pobranego materiału.

Autor: Piotr Brzózka

Czytaj też:

Źródła:

  • Rekomendacje Centralnego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy, Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, Polskiego Towarzystwa Patologów i Polskiego Towarzystwa Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy: Postępowanie w przypadku nieprawidłowego wyniku przesiewowego badania cytologicznego, Ginekol Pol. 2009
  • M. Janiszewska, T, Kulik, M. Dziedzic, D. Żołnierczuk-Kieliszek, Śródnabłonkowa neoplazja raka szyjki macicy – diagnoza, profilaktyka, Katedra Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: