Podstawowe badania krwi i ich normy


Badania krwi stanowią jedno z podstawowych narzędzi diagnostycznych, pozwalających wykryć i monitorować stany zapalne i zakażenia, problemy hormonalne, niedokrwistość, białaczkę, nowotwory i wiele innych schorzeń. W przypadku badań krwi cennik jest bardzo zróżnicowany. Za podstawowe badania krwi (morfologię) zapłacimy ok. 10 zł., pełen pakiet badań hormonalnych może kosztować 300-400 zł.

Podstawowe badania krwi

Podstawowe badania krwi to tak zwana morfologia. Pobrany do analizy materiał pozwala ocenić poziom i właściwości krwinek czerwonych, białych oraz płytkowych. Badane są takie parametry, jak:

  • RBC - poziom czerwonych krwinek,
  • MCV - średnia objętość krwinki,
  • MCH - średnia masa hemoglobiny,
  • MCHC -średnie stężenie hemoglobiny ,
  • WBC – poziom białych krwinek,
  • EOS - poziom eozynofilii,
  • Baso - poziom bazofili,
  • LYM - poziom limfocytów,
  • MPV - średnia objętość trombocytów.

Morfologię krwi wykonuje się w ramach wstępnej diagnostyki stanów zapalnych, zakażeń, nadczynności i niedoczynności tarczycy, różnych typów niedokrwistości, białaczki czy nowotworów złośliwych. Skierowanie na podstawowe badania krwi może wypisać zarówno lekarz pierwszego kontaktu, jak i specjalista w danej dziedzinie.

Pozostałe rodzaje badań krwi

  • Biochemia krwi – badanie służące ocenie składu chemicznego osocza krwi. Wykonywane jest w celu ogólnej diagnostyki lub pod kątem określonych schorzeń (m.in. profil ogólny, wątrobowy, trzustkowy, lipidowy, sercowy, reumatyczny, kobiet w ciąży i wiele innych). Podlegające ocenie parametry to m.in. poziom glukozy, mocznika, białek cholesterolu, potasu, sodu. Przykładem biochemicznego badania krwi jest oznaczenie poziomu glukozy przy podejrzeniu cukrzycy, wykonywane na czczo z krwi żylnej.
  • Hormonalne badania krwi – pozwalają zdiagnozować nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu endokrynnego, ze szczególnych uwzględnieniem hormonów wydzielanych przez przysadkę mózgową (TSH,  FSH, LH, Prolaktyna), tarczycę (Ft3 i Ft4) oraz hormonów płciowych wytwarzanych m.in. w korze nadnerczy, jądrach, jajnikach, macicy. Badania hormonalne są niezbędne w rozpoznaniu nadczynności i niedoczynności tarczycy, a także w leczeniu niepłodności, zaburzeń erekcji, zaburzeń cyklu miesięcznego, wypadania włosów, rozdwajania się paznokci, trądziku, niekontrolowanych przyrostów masy ciała.

Cennik badań krwi

Dużą część badań krwi można wykonać z refundacją NFZ. Niezbędne do tego jednak jest skierowanie od lekarza, co w wielu przypadkach stanowi poważną barierę. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej zlecić może tylko niektóre testy, w tym podstawowe badania krwi (które nawet w przypadku pełnej odpłatności są bardzo tanie) czy badania niezbędne w diagnostyce schorzeń tarczycy (TSH, Ft3, Ft4).

Natomiast wykonanie badań, które wymagają skierowania od specjalisty, może się okazać utrudnione ze względu na kolejki do wielu tego typu poradni. W wielu przypadkach pacjentom pozostaje więc zapłacić za usługę z własnej kieszeni.  Jak wygląda cennik badań krwi? Oto przybliżone stawki wybranych testów:

  • podstawowa morfologia: 8-15 zł;
  • płytki krwi:  5-7 zł;
  • CRP – 9-15 zł;
  • TSH, Ft3, Ft4: po 28-30 zł za każde z badań;
  • FSH, LH – po 20 -35 zł za każde z badań;
  • prolaktyna: 25-35 zł;
  • progesteron, estradiol – po 25-35 zł za każde z badań;
  • 17- OHP– 45-50 zł;
  • testosteron – 25 – 35 zł;
  • aldosteron – 40 - 55 zł;
  • DHEA – 35 - 45 zł;
  • lipidogram (CHOL, HDL, LDL, TG) – 20-30 zł;
  • insulina po obciążeniu (75 g glukozy) – 100 zł.

Badania krwi w ciąży

Szczególnym okresem w życiu kobiety jest ciąża – również ze względu na konieczność wykonania bardzo dużej liczby badań, także z krwi. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne rekomenduje wykonanie m.in.:

  • do 10 tygodnia ciąży: obowiązkowo morfologia krwi, poziom przeciwciał odpornościowych, grupa krwi i Rh, badanie glukozy we krwi na czczo, plus badania obligatoryjne, ale zalecane - w kierunku HIV, HCB, toksoplazmozy i różyczki;
  • 11-14 tydzień ciąży: zalecane przesiewowe badanie genetyczne (test podwójny PAPP-A+βHCG);
  • 15-20 tydzień ciąży: obowiązkowo morfologia krwi, przeciwciała anty-Rh; zalecane badanie genetyczne (test potrójny – βHCG, Estriol, AFP);
  • 21-26 tydzień ciąży – obowiązkowo badanie stężenia glukozy po doustnym podaniu 75 g glukozy, zalecane badanie w kierunku toksoplazmozy u kobiet z ujemnym wynikiem w I trymestrze ciąży;
  • 27-32 tydzień ciąży – obowiązkowo morfologia krwi i przeciwciała odpornościowe;
  • 32- 37 tydzień ciąży – obowiązkowo morfologia krwi, zalecane HIV i HCF u kobiet z grup podwyższonego ryzyka.

Normy badania krwi

W przypadku każdego z badań krwi uzyskane wyniki odnosi się do określonych norm. W wielu przypadkach są to normy ogólne, powszechnie stosowane, ściśle określone w literaturze przedmiotu. W przypadku części parametrów zdarzają się jednak rozbieżności dotyczące wyników w konkretnych laboratoriach, wynikające z przyjętych procedur badawczych czy stosowanego sprzętu. Dlatego tak ważne jest, by wyniki odnosić do norm badania krwi określonych przez daną jednostkę badawczą.

Normy te powinny zostać zdefiniowane i zawarte w opisie, który otrzymuje pacjent. Co istotne, normy badania krwi są też zróżnicowane ze względu na wiek i płeć pacjenta. Ze względu na mnogość dostępnych badań, nie sposób w tym miejscu wymienić wszystkich parametrów, podajemy jednak kilka przykładów dotyczących powszechnie wykonywanych badań krwi różnego typu:

  • RCB (poziom czerwonych krwinek u osób dorosłych):  kobiety – 4,0-5,5 mln/mm3, mężczyźni - 4,7-6,1 mln/mm3;
  • WBC (poziom białych krwinek u dorosłych): 4 300 – 10 000/µl;
  • CRP (białko C-reaktywne): 0,08 do 3,1 mg;
  • TSH (hormon tyreotropowy): 0,27 – 4,20 mU/l;
  • Poziom cukru na czczo: 70-99 mg/dl.

Autor: Piotr Brzózka

Czytaj też:

Źródła:

  • A. Dembińska-Kieć, J. Naskalski - Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. wyd 3 – Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2012
  • Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu - Polskie Towarzystwo Ginekologiczne
  • Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2017 – Diabetologia Praktyczna, Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, Via Medica Gdańsk
  • L. Czupryniak, K Strojek, Diabetologia 2016  - ViaMedica, Gdańsk
  • Dagna Bobilewicz: Rola diagnostyczna białka C-reaktywnego (CRP), Przegląd medycyny laboratoryjnej zeszyt 1, In Vitro Explorer 2004
  • Teresa Laskowska-Klita: Białk C-reaktywne (CRP) w diagnostyce infekcji u noworodków, Przegląd medycyny laboratoryjnej zeszyt 1, In Vitro Explorer 2004
  • T. Bednarczuk: Podstawy endokrynologii, Item Publishing, 2017


Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Oceń artykuł

(liczba ocen 1)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty. W mailu powitalnym otrzymasz e-book na temat menopauzy.

Administratorem Twojego adresu e-mail podanego w formularzu jest DIMEDIC Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, Wielka Brytania. Twój adres e-mail będzie przetwarzany przez administratora w celu wysyłania materiałów informacyjnych oraz promocyjnych z zakresu ochrony zdrowia (Newslettera), na podstawie udzielonej przez Ciebie zgody. Dane te będą przetwarzane tak długo, aż zgoda nie zostanie odwołana, a po odwołaniu zgody - przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń związanych z tą usługą. Powyższą zgodę możesz cofnąć w każdym czasie, za pośrednictwem Panelu Pacjenta. Podanie tych danych jest dobrowolne, ale niezbędne dla wykonania umowy; ich niepodanie uniemożliwi wysyłanie Newslettera. Pozostałe informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych przez Administratora zawarte są w Informacji dostępnej TUTAJ.

Partnerzy i regulatorzy serwisu: