Podstawowe badania krwi i ich normy


Badania krwi stanowią jedno z podstawowych narzędzi diagnostycznych, pozwalających wykryć i monitorować stany zapalne i zakażenia, problemy hormonalne, niedokrwistość, białaczkę, nowotwory i wiele innych schorzeń. W przypadku badań krwi cennik jest bardzo zróżnicowany. Za podstawowe badania krwi (morfologię) zapłacimy ok. 10 zł., pełen pakiet badań hormonalnych może kosztować 300-400 zł.

Podstawowe badania krwi

Podstawowe badania krwi to tak zwana morfologia. Pobrany do analizy materiał pozwala ocenić poziom i właściwości krwinek czerwonych, białych oraz płytkowych. Badane są takie parametry, jak:

  • RBC - poziom czerwonych krwinek,
  • MCV - średnia objętość krwinki,
  • MCH - średnia masa hemoglobiny,
  • MCHC -średnie stężenie hemoglobiny ,
  • WBC – poziom białych krwinek,
  • EOS - poziom eozynofilii,
  • Baso - poziom bazofili,
  • LYM - poziom limfocytów,
  • MPV - średnia objętość trombocytów.

Morfologię krwi wykonuje się w ramach wstępnej diagnostyki stanów zapalnych, zakażeń, nadczynności i niedoczynności tarczycy, różnych typów niedokrwistości, białaczki czy nowotworów złośliwych. Skierowanie na podstawowe badania krwi może wypisać zarówno lekarz pierwszego kontaktu, jak i specjalista w danej dziedzinie.

Pozostałe rodzaje badań krwi

  • Biochemia krwi – badanie służące ocenie składu chemicznego osocza krwi. Wykonywane jest w celu ogólnej diagnostyki lub pod kątem określonych schorzeń (m.in. profil ogólny, wątrobowy, trzustkowy, lipidowy, sercowy, reumatyczny, kobiet w ciąży i wiele innych). Podlegające ocenie parametry to m.in. poziom glukozy, mocznika, białek cholesterolu, potasu, sodu. Przykładem biochemicznego badania krwi jest oznaczenie poziomu glukozy przy podejrzeniu cukrzycy, wykonywane na czczo z krwi żylnej.
  • Hormonalne badania krwi – pozwalają zdiagnozować nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu endokrynnego, ze szczególnych uwzględnieniem hormonów wydzielanych przez przysadkę mózgową (TSH,  FSH, LH, Prolaktyna), tarczycę (Ft3 i Ft4) oraz hormonów płciowych wytwarzanych m.in. w korze nadnerczy, jądrach, jajnikach, macicy. Badania hormonalne są niezbędne w rozpoznaniu nadczynności i niedoczynności tarczycy, a także w leczeniu niepłodności, zaburzeń erekcji, zaburzeń cyklu miesięcznego, wypadania włosów, rozdwajania się paznokci, trądziku, niekontrolowanych przyrostów masy ciała.

Cennik badań krwi

Dużą część badań krwi można wykonać z refundacją NFZ. Niezbędne do tego jednak jest skierowanie od lekarza, co w wielu przypadkach stanowi poważną barierę. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej zlecić może tylko niektóre testy, w tym podstawowe badania krwi (które nawet w przypadku pełnej odpłatności są bardzo tanie) czy badania niezbędne w diagnostyce schorzeń tarczycy (TSH, Ft3, Ft4).

Natomiast wykonanie badań, które wymagają skierowania od specjalisty, może się okazać utrudnione ze względu na kolejki do wielu tego typu poradni. W wielu przypadkach pacjentom pozostaje więc zapłacić za usługę z własnej kieszeni.  Jak wygląda cennik badań krwi? Oto przybliżone stawki wybranych testów:

  • podstawowa morfologia: 8-15 zł;
  • płytki krwi:  5-7 zł;
  • CRP – 9-15 zł;
  • TSH, Ft3, Ft4: po 28-30 zł za każde z badań;
  • FSH, LH – po 20 -35 zł za każde z badań;
  • prolaktyna: 25-35 zł;
  • progesteron, estradiol – po 25-35 zł za każde z badań;
  • 17- OHP– 45-50 zł;
  • testosteron – 25 – 35 zł;
  • aldosteron – 40 - 55 zł;
  • DHEA – 35 - 45 zł;
  • lipidogram (CHOL, HDL, LDL, TG) – 20-30 zł;
  • insulina po obciążeniu (75 g glukozy) – 100 zł.

Badania krwi w ciąży

Szczególnym okresem w życiu kobiety jest ciąża – również ze względu na konieczność wykonania bardzo dużej liczby badań, także z krwi. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne rekomenduje wykonanie m.in.:

  • do 10 tygodnia ciąży: obowiązkowo morfologia krwi, poziom przeciwciał odpornościowych, grupa krwi i Rh, badanie glukozy we krwi na czczo, plus badania obligatoryjne, ale zalecane - w kierunku HIV, HCB, toksoplazmozy i różyczki;
  • 11-14 tydzień ciąży: zalecane przesiewowe badanie genetyczne (test podwójny PAPP-A+βHCG);
  • 15-20 tydzień ciąży: obowiązkowo morfologia krwi, przeciwciała anty-Rh; zalecane badanie genetyczne (test potrójny – βHCG, Estriol, AFP);
  • 21-26 tydzień ciąży – obowiązkowo badanie stężenia glukozy po doustnym podaniu 75 g glukozy, zalecane badanie w kierunku toksoplazmozy u kobiet z ujemnym wynikiem w I trymestrze ciąży;
  • 27-32 tydzień ciąży – obowiązkowo morfologia krwi i przeciwciała odpornościowe;
  • 32- 37 tydzień ciąży – obowiązkowo morfologia krwi, zalecane HIV i HCF u kobiet z grup podwyższonego ryzyka.

Normy badania krwi

W przypadku każdego z badań krwi uzyskane wyniki odnosi się do określonych norm. W wielu przypadkach są to normy ogólne, powszechnie stosowane, ściśle określone w literaturze przedmiotu. W przypadku części parametrów zdarzają się jednak rozbieżności dotyczące wyników w konkretnych laboratoriach, wynikające z przyjętych procedur badawczych czy stosowanego sprzętu. Dlatego tak ważne jest, by wyniki odnosić do norm badania krwi określonych przez daną jednostkę badawczą.

Normy te powinny zostać zdefiniowane i zawarte w opisie, który otrzymuje pacjent. Co istotne, normy badania krwi są też zróżnicowane ze względu na wiek i płeć pacjenta. Ze względu na mnogość dostępnych badań, nie sposób w tym miejscu wymienić wszystkich parametrów, podajemy jednak kilka przykładów dotyczących powszechnie wykonywanych badań krwi różnego typu:

  • RCB (poziom czerwonych krwinek u osób dorosłych):  kobiety – 4,0-5,5 mln/mm3, mężczyźni - 4,7-6,1 mln/mm3;
  • WBC (poziom białych krwinek u dorosłych): 4 300 – 10 000/µl;
  • CRP (białko C-reaktywne): 0,08 do 3,1 mg;
  • TSH (hormon tyreotropowy): 0,27 – 4,20 mU/l;
  • Poziom cukru na czczo: 70-99 mg/dl.

Autor: Piotr Brzózka

Czytaj też:

Źródła:

  • A. Dembińska-Kieć, J. Naskalski - Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. wyd 3 – Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2012
  • Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu - Polskie Towarzystwo Ginekologiczne
  • Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2017 – Diabetologia Praktyczna, Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, Via Medica Gdańsk
  • L. Czupryniak, K Strojek, Diabetologia 2016  - ViaMedica, Gdańsk
  • Dagna Bobilewicz: Rola diagnostyczna białka C-reaktywnego (CRP), Przegląd medycyny laboratoryjnej zeszyt 1, In Vitro Explorer 2004
  • Teresa Laskowska-Klita: Białk C-reaktywne (CRP) w diagnostyce infekcji u noworodków, Przegląd medycyny laboratoryjnej zeszyt 1, In Vitro Explorer 2004
  • T. Bednarczuk: Podstawy endokrynologii, Item Publishing, 2017

Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Oceń artykuł

(liczba ocen 1)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: