Badanie CRP - co wykrywa i jakie są jego normy?

Badanie CRP pozwala na wykrycie i monitorowanie stanów zapalnych, zakażeń bakteryjnych i wirusowych. Znacznie podwyższone CPR może świadczyć o rozwoju chorób autoimmunologicznych czy nowotworowych.

Badanie CRP pozwala na wykrycie i monitorowanie stanów zapalnych, zakażeń bakteryjnych i wirusowych. Znacznie podwyższone CPR może świadczyć o rozwoju chorób autoimmunologicznych czy nowotworowych. Badanie krwi CRP wykonywane jest też w celu oceny ryzyka zawału serca.

Co to jest badanie CRP?

Badanie CRP jest testem wykonywanym z krwi, służącym określeniu poziomu białka C-reaktywnego, które jest jednym z tzw. białek ostrej fazy. Wytwarzane przez wątrobę i komórki tłuszczowe, białko C-reaktywne (CRP) jest biochemicznym markerem stanów zapalnych. CRP bierze udział w odpowiedzi obronnej organizmu w przypadku infekcji (zwłaszcza bakteryjnych), martwicy tkanek a także ich uszkodzenia w wyniku urazu, zabiegu chirurgicznego czy porodu.

Białko C-reaktywne zostało odkryte w latach 30. XX wieku, a pół wieku później stało się jednym z narzędzi diagnostycznych, służącym do wykrywania i monitorowania stanów zapalnych (na przykład trzustki i jelit) oraz zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, zwłaszcza u noworodków (m.in. sepsa). Jest też uważane białko C-reaktywne za nieswoisty marker nowotworowy. Inne wskazania do wykonania badania CRP, to ocena ryzyka choroby wieńcowej oraz diagnostyka niektórych chorób autoimmunologicznych (reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty)

Dołącz do programu Polecam Dimedic i korzystaj z naszych promocji.

Dowiedz się więcej

CRP - norma

Dla parametru jakim jest stężenie CRP, norma wynosi 0,08 do 3,1 mg/l, przy czym dopuszcza się, jako akceptowalne, wartości do 5,0 mg/l, a u osób otyłych, cukrzyków, palących papierosy oraz cierpiących na nadciśnienie tętnicze – nawet do 10 mg/l. Tolerancja związana jest z tym, że na poziom CRP wpływają czynniki takie, jak wiek, płeć, ogólna kondycja zdrowotna, ewentualne uzależnienie od papierosów, czy stosowana farmakoterapia.

Pamiętać przy tym należy, że CRP jest wskaźnikiem niezwykle czułym. W odpowiedzi na wystąpienie stanu zapalnego czy uszkodzenia tkanek, poziom białka C-reaktywnego może incydentalnie wzrosnąć nawet 1000-krotnie, do 1 g na dobę. Problemem jest utrzymywanie się podwyższonego CRP przez dłuższy czas.

Pilnie potrzebujesz recepty?

Skorzystaj z konsultacji online.

Podwyższone CRP

W większości przypadków podwyższone CRP utrzymuje się w przedziale 20 – 200 mg/l, co może wskazywać na stan zapalny, zakażenie bakteryjne lub wirusowe o słabym i umiarkowanym charakterze. W przypadku ciężkich zakażeń bakteriami gram-ujemnymi, po rozległych oparzeniach, urazach, zabiegach operacyjnych, stężenie CRP może wynieść 500 mg/l. Pamiętać jednak należy, że wyniki badania CPR są niespecyficzne.

Podwyższone CRP świadczy o stanie zapalnym, zakażeniu, lub innej patologii, nie wskazując jednak bezpośrednio przyczyny – oznacza to, że interpretacji wyników należy dokonywać w zestawieniu z parametrami uzyskanymi w czasie innych badań, a także mając na uwadze notowane objawy.

CRP a rak

Oznaczenie poziomu CRP stosuje się też w diagnostyce chorób nowotworowych. Rozwój komórek rakowych stymuluje intensywną produkcję białka C-reaktywnego – w tym przypadku stężenie CRP może osiągnąć poziom powyżej 500, a nawet 1000 mg/l.

Z kolei w przypadku chorób układu sercowo naczyniowego, odstępstwa od normy są bardzo niewielkie i możliwe do uchwycenia jedynie w czasie ultra-czułego badania High-Sensitivity CRP, pozwalającego na określenie parametrów w zakresie od 0 do 10 mg/l (standardowe badanie CRP wykazuje wartości powyżej 10 mg/l). Test HS CRP służy przede wszystkim ocenie ryzyka zawału mięśnia sercowego.

CRP u dziecka

Wobec braku specyficznych objawów większości chorób i patologii u bardzo małych dzieci, badanie CRP u noworodka jest ważnym testem diagnostycznym pozwalającym na odpowiednio wczesne wykrycie zakażeń, stanów zapalnych i innych nieprawidłowości u najmłodszych pacjentów.

Jest to istotne szczególnie w przypadku tak ciężkich i wymagających szybkiego rozpoznania schorzeń, jak posocznica (sepsa). W przypadku noworodków norma CRP wynosi do 5 mg/l, za powód do zaniepokojenia przyjmuje się jednak parametry przekraczające 10 mg/l. Warto wiedzieć, że dzieci urodzone w sposób naturalny mają często wyższy poziom CRP w porównaniu z maluchami, które przyszły na świat przez cesarskie cięcie.

CRP w ciąży

Poziom CRP w ciąży zazwyczaj jest podniesiony, w szczególności w III trymestrze, kiedy stężenie białka może wynosić nawet 30-40 mg/l (w pierwszych miesiącach nie powinno przekraczać 10 mg/l). Podwyższone CRP może się utrzymywać także po porodzie, zwłaszcza, jeśli wykonane zostało cesarskie cięcie lub jeśli doszło do pęknięcia (albo nacięcia) krocza – alarmujący wskaźnik CRP z dużą dozą prawdopodobieństwa będzie wówczas wynikiem uszkodzenia tkanek. Możliwe oczywiście są także inne przyczyny – głównie stany zapalne i zakażenia, w szczególności w sytuacji, gdy pacjentka przez dłuższy czas przebywa w szpitalu.

Badanie CRP na czczo

Badanie CRP wykonuje się na czczo, przynajmniej 8 godzin po ostatnim posiłku, w godzinach porannych. Niektóre laboratoria zalecają wypicie szklanki wody na około 30 minut przed badaniem. Krew do analizy pobierana jest z żyły łokciowej. Wyniki pacjent powinien otrzymać w ciągu 24 godzin.

Ile kosztuje badanie CRP?

Badanie CRP jest jednym z najtańszych testów laboratoryjnych. Pobranie próbki, analiza oraz opracowanie wyniku kosztuje w granicach 9-15 złotych, jeśli chcemy zbadać się szybko, bez skierowania od lekarza. Możliwe jest też wykonanie badania CRP z refundacją NFZ, po uprzednim uzyskaniu skierowania. 

Autor: Piotr Brzózka

Czytaj też:

Źródła:

  • Dagna Bobilewicz: Rola diagnostyczna białka C-reaktywnego (CRP), Przegląd medycyny laboratoryjnej zeszyt 1, In Vitro Explorer 2004
  • Teresa Laskowska-Klita: Białk C-reaktywne (CRP) w diagnostyce infekcji u noworodków, Przegląd medycyny laboratoryjnej zeszyt 1, In Vitro Explorer 2004
  • Aleksander Koj: Białka ostrej fazy – po 25 latach¸ Diagnostyka laboratoryjna 2010

Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: