Gdzie są jajniki - jakie wymiary, jak pracują, anatomia


Gdzie są jajniki i czym są? Jajniki u kobiety zlokalizowane są po obu stronach macicy, w pobliżu bocznych ścian miednicy. Mimo małych rozmiarów, jajniki kobiety spełniają szereg kluczowych funkcji dla rozwoju, seksualności, rozrodczości, przebiegu ciąży. Zobacz, co to są jajniki, jak pracują, gdzie się znajdują i jakie mają wymiary.

Jajniki – gdzie są?

Gdzie są jajniki? Jajniki u kobiety są parzystymi narządami należącymi do wewnętrznej części układu płciowego. Jajniki są odpowiednikami męskich jąder i podobnie jak jądra, mają jasno zdefiniowaną funkcję endokrynną oraz rozrodczą. To właśnie w jajnikach zachodzi produkcja kluczowych hormonów, takich jak estrogen, progesteron czy relaksyna.

Co to są jajniki? Pełnią kluczową rolę dla mechanizmów cyklu miesięcznego oraz ewentualnego poczęcia – tutaj bowiem dojrzewa tzw. pęcherzyk Graffa, z którego „wykluwa się” komórka jajowa. Zobaczmy teraz, gdzie są jajniki u kobiety, jakie jest typowe położenie.

Czytaj też: Tabletka dzień po - jak działa, czy jest bezpieczna

Jajniki – położenie

Gdzie znajdują się jajniki? Narządy te rozlokowane są parzyście po lewej i prawej stronie jamy otrzewnej, w pobliżu bocznych ścian miednicy. Jajniki u kobiety przytwierdzone są do więzadeł macicy za pomocą krezek, tą też drogą są jajniki unerwione i unaczynione. U góry jajniki u kobiety zespolone są z ujściami jajowodów.

Gdy patrzymy na schematyczne obrazki ilustrujące kobiecy układ rozrodczy, widzimy jajniki przedstawione jako niewielkich rozmiarów „migdały”, ulokowane po dwóch stronach macicy. Metafora ta nie jest przypadkowa – często bowiem określa się kształt jajników, jako zbliżony właśnie do kształtu migdałów.

Czytaj też: Tabletki antykoncepcyjne a ciąża - szanse i skutki

Jajniki - wymiary

Jajniki mają zindywidualizowane wymiary, a rozbieżności mogą wynikać zarówno z różnic osobniczych, jak i fazy cyklu miesięcznego oraz szczególnych uwarunkowań, takich jak ciąża. Należy bowiem pamiętać, że jajniki powiększają się w kluczowym momencie cyklu miesięcznego, jakim jest owulacja, a także w ciąży. Przyjmuje się, że prawidłowe, jeśli chodzi o jajniki, wymiary to 2,5 do 5 centymetrów długości, 1,5 do 3 centymetrów szerokości i 1 do 1,5 centymetra grubości. Masa waha się od 6 do 8 gram, a więc mniej więcej tyle, ile waży mała łyżeczka cukru. Mimo tak niewielkich rozmiarów oraz małej masy, jajniki należą do najważniejszych narządów znajdujących się w ciele kobiety, narządów bez których niemożliwe byłoby rozmnażanie i przetrwanie gatunku ludzkiego.

Czytaj też: Antykoncepcja niehormonalna

Jajniki u kobiety – rola

Tak jak wspomnieliśmy, jajniki u kobiety odgrywają dwie role. W fazie folikularnej cyklu miesięcznego w jajnikach powstaje tzw. pęcherzyk Graffa, który pękając uwalnia komórkę jajową – w ten sposób rozpoczyna się faza owulacji. Z jajnika komórka jajowa trafia do jajowodów gdzie dojrzewa i gdzie ma szansę spotkać się z plemnikami, jeśli tylko w ostatnich kilku – kilkudziesięciu godzinach kobieta współżyła seksualnie a do jej pochwy trafiło męskie nasienie. Z połączenia plemnika i komórki jajowej powstaje zygota, która osadza się błonie śluzowej macicy, co wieńczy proces zapłodnienia i rozpoczyna 9-miesięczną ciążę.

Co istotne, jajniki produkują też liczne hormony, w tym takie które mają kluczowe znaczenie dla rozwoju, seksualności, rozrodczości czy przebiegu ciąży.

Dla przykładu – estrogeny:

  • biorą udział w rozwoju żeńskich narządów płciowych,
  • regulują cykl miesięczny,
  • wpływają na popęd płciowy,
  •  ułatwiają poród zwiększając rozciągliwość szyjki macicy.

Z kolei progesteron ułatwia zespolenie plemnika z komórką jajową, umożliwia zagnieżdżenie się zygoty w błonie macicy oraz utrzymanie ciąży. Natomiast relaksyna działa rozluźniająco na spojenie łonowe w czasie porodu.

Czytaj też: Estrogen w tabletkach - badania i normy

Jak pracują jajniki?

Jak pracują jajniki kobiety? Istotą ich działania jest w duże mierze cykliczność, powtarzalność pewnych procesów w toku cyklu miesięcznego. Wspomniany pęcherzyk Graffa dojrzewa co około 28 dni, a dzieje się to pod wpływem hormonu folikulotropowego. Natomiast hormon luiteinizujący przyczynia się do pęknięcia pęcherzyka i uwolnienia komórki jajowej. Tuż przed rozerwaniem, pęcherzyk Graffa ma około 10-15 milimetrów długości, zaś komórka jajowa – 0,2 mm. Tak jak powiedzieliśmy wyżej, po uwolnieniu komórka jajowa trafia do jajowodu, natomiast z rozerwanych strzępów pęcherzyka powstaje tzw. ciałko żółte, wydzielające progesteron.

Czytaj też: Antykoncepcja hormonalna a rak szyjki macicy

 


Konsultacja, która może Cię zainteresować:

Menopauza
Konsultacja medyczna dla kobiet w okresie przekwitania stosujących terapię HTZ lub środki łągodzące objawy menopauzy.
Wybieram
Antykoncepcja
Konsultacja medyczna dla kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną (tabletki, plastry, krążki dopochowowe).
Wybieram

Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty. W mailu powitalnym otrzymasz e-book na temat menopauzy.

Administratorem Twojego adresu e-mail podanego w formularzu jest DIMEDIC Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, Wielka Brytania. Twój adres e-mail będzie przetwarzany przez administratora w celu wysyłania materiałów informacyjnych oraz promocyjnych z zakresu ochrony zdrowia (Newslettera), na podstawie udzielonej przez Ciebie zgody. Dane te będą przetwarzane tak długo, aż zgoda nie zostanie odwołana, a po odwołaniu zgody - przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń związanych z tą usługą. Powyższą zgodę możesz cofnąć w każdym czasie, za pośrednictwem Panelu Pacjenta. Podanie tych danych jest dobrowolne, ale niezbędne dla wykonania umowy; ich niepodanie uniemożliwi wysyłanie Newslettera. Pozostałe informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych przez Administratora zawarte są w Informacji dostępnej TUTAJ.

Partnerzy i regulatorzy serwisu: