Gdzie są jajniki - jakie wymiary, jak pracują, anatomia


Gdzie są jajniki i czym są? Jajniki u kobiety zlokalizowane są po obu stronach macicy, w pobliżu bocznych ścian miednicy. Mimo małych rozmiarów, jajniki kobiety spełniają szereg kluczowych funkcji dla rozwoju, seksualności, rozrodczości, przebiegu ciąży. Zobacz, co to są jajniki, jak pracują, gdzie się znajdują i jakie mają wymiary.

Jajniki – gdzie są?

Gdzie są jajniki? Jajniki u kobiety są parzystymi narządami należącymi do wewnętrznej części układu płciowego. Jajniki są odpowiednikami męskich jąder i podobnie jak jądra, mają jasno zdefiniowaną funkcję endokrynną oraz rozrodczą. To właśnie w jajnikach zachodzi produkcja kluczowych hormonów, takich jak estrogen, progesteron czy relaksyna.

Co to są jajniki? Pełnią kluczową rolę dla mechanizmów cyklu miesięcznego oraz ewentualnego poczęcia – tutaj bowiem dojrzewa tzw. pęcherzyk Graffa, z którego „wykluwa się” komórka jajowa. Zobaczmy teraz, gdzie są jajniki u kobiety, jakie jest typowe położenie.

Czytaj też: Tabletka dzień po - jak działa, czy jest bezpieczna

Dołącz do programu Polecam Dimedic i korzystaj z naszych promocji.

Dowiedz się więcej

Jajniki – położenie

Gdzie znajdują się jajniki? Narządy te rozlokowane są parzyście po lewej i prawej stronie jamy otrzewnej, w pobliżu bocznych ścian miednicy. Jajniki u kobiety przytwierdzone są do więzadeł macicy za pomocą krezek, tą też drogą są jajniki unerwione i unaczynione. U góry jajniki u kobiety zespolone są z ujściami jajowodów.

Gdy patrzymy na schematyczne obrazki ilustrujące kobiecy układ rozrodczy, widzimy jajniki przedstawione jako niewielkich rozmiarów „migdały”, ulokowane po dwóch stronach macicy. Metafora ta nie jest przypadkowa – często bowiem określa się kształt jajników, jako zbliżony właśnie do kształtu migdałów.

Czytaj też: Tabletki antykoncepcyjne a ciąża - szanse i skutki

Pilnie potrzebujesz recepty?

Skorzystaj z konsultacji online.

Jajniki - wymiary

Jajniki mają zindywidualizowane wymiary, a rozbieżności mogą wynikać zarówno z różnic osobniczych, jak i fazy cyklu miesięcznego oraz szczególnych uwarunkowań, takich jak ciąża. Należy bowiem pamiętać, że jajniki powiększają się w kluczowym momencie cyklu miesięcznego, jakim jest owulacja, a także w ciąży. Przyjmuje się, że prawidłowe, jeśli chodzi o jajniki, wymiary to 2,5 do 5 centymetrów długości, 1,5 do 3 centymetrów szerokości i 1 do 1,5 centymetra grubości. Masa waha się od 6 do 8 gram, a więc mniej więcej tyle, ile waży mała łyżeczka cukru. Mimo tak niewielkich rozmiarów oraz małej masy, jajniki należą do najważniejszych narządów znajdujących się w ciele kobiety, narządów bez których niemożliwe byłoby rozmnażanie i przetrwanie gatunku ludzkiego.

Czytaj też: Antykoncepcja niehormonalna

Jajniki u kobiety – rola

Tak jak wspomnieliśmy, jajniki u kobiety odgrywają dwie role. W fazie folikularnej cyklu miesięcznego w jajnikach powstaje tzw. pęcherzyk Graffa, który pękając uwalnia komórkę jajową – w ten sposób rozpoczyna się faza owulacji. Z jajnika komórka jajowa trafia do jajowodów gdzie dojrzewa i gdzie ma szansę spotkać się z plemnikami, jeśli tylko w ostatnich kilku – kilkudziesięciu godzinach kobieta współżyła seksualnie a do jej pochwy trafiło męskie nasienie. Z połączenia plemnika i komórki jajowej powstaje zygota, która osadza się błonie śluzowej macicy, co wieńczy proces zapłodnienia i rozpoczyna 9-miesięczną ciążę.

Co istotne, jajniki produkują też liczne hormony, w tym takie które mają kluczowe znaczenie dla rozwoju, seksualności, rozrodczości czy przebiegu ciąży.

Dla przykładu – estrogeny:

  • biorą udział w rozwoju żeńskich narządów płciowych,
  • regulują cykl miesięczny,
  • wpływają na popęd płciowy,
  •  ułatwiają poród zwiększając rozciągliwość szyjki macicy.

Z kolei progesteron ułatwia zespolenie plemnika z komórką jajową, umożliwia zagnieżdżenie się zygoty w błonie macicy oraz utrzymanie ciąży. Natomiast relaksyna działa rozluźniająco na spojenie łonowe w czasie porodu.

Czytaj też: Estrogen w tabletkach - badania i normy

Jak pracują jajniki?

Jak pracują jajniki kobiety? Istotą ich działania jest w duże mierze cykliczność, powtarzalność pewnych procesów w toku cyklu miesięcznego. Wspomniany pęcherzyk Graffa dojrzewa co około 28 dni, a dzieje się to pod wpływem hormonu folikulotropowego. Natomiast hormon luiteinizujący przyczynia się do pęknięcia pęcherzyka i uwolnienia komórki jajowej. Tuż przed rozerwaniem, pęcherzyk Graffa ma około 10-15 milimetrów długości, zaś komórka jajowa – 0,2 mm. Tak jak powiedzieliśmy wyżej, po uwolnieniu komórka jajowa trafia do jajowodu, natomiast z rozerwanych strzępów pęcherzyka powstaje tzw. ciałko żółte, wydzielające progesteron.

Czytaj też: Antykoncepcja hormonalna a rak szyjki macicy

 


Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: