Badanie na krzepliwość krwi - norma czasu krzepnięcia

Dodano: 2019-04-19 | Aktualizacja: 2019-04-21
Autor: Piotr Brzózka

Badanie na krzepliwość krwi pozwala diagnozować przyczyny tworzenia się skrzepów ale też wyjaśnić nadmierną skłonność do krwawień. Oprócz przypadków doraźnych i związanych z konkretnymi objawami, czas krzepnięcia krwi i inne parametry bada się też rutynowo przez zabiegiem operacyjnym, a także u kobiet stosujących tabletki antykoncepcyjne.

Czemu służy badanie na krzepliwość krwi?

Zestaw badań na krzepliwość krwi nazywany jest koagulogramem. Rutynowo przeprowadza się tego typu testy u pacjentów przygotowujących się do operacji chirurgicznej oraz kobiet przyjmujących antykoncepcję hormonalną, a także u pacjentów ze skłonnością do krwawień.

Wskazaniem jest również podejrzenie nadpłytkowości, czyli skłonności do tworzenia skrzepów, a także schorzeń wątroby. Objawami, które powinny skłonić do wykonania badań na krzepliwość krwi, są między innymi:

  • wydłużony, ponadstandardowy czas gojenia się ran;
  • skłonność do występowania krwiaków pod skórą;
  • krwawienia wewnętrzne;
  • ból, obrzęk i podwyższona ciepłota nóg, mogące świadczyć o zakrzepicy żylnej;
  • duszności i inne symptomy zatorowości płucnej.

Jakie badania na krzepliwość krwi?

Badania na krzepliwość krwi wykonuje się z krwi pobranej z żyły łokciowej. Pacjenci w laboratorium muszą się stawić na czczo, przynajmniej 8 godzin po spożyciu ostatniego posiłku. Koagulogram obejmuje takie parametry, jak między innymi:

  • APTT - czas koalionowo-kefalinowy;
  • PT – czas protrombinowy;
  • TT – czas trombinowy;
  • stężenie fibrynogenu;
  • poziom D-dimerów.

Jakie są normy badań, o czym mówi czas krzepnięcia krwi, jakie schorzenia można zdiagnozować na podstawie tego typu testów?

Czas krzepnięcia krwi APTT

Jednym z podstawowych parametrów sprawdzanych w badaniach na krzepliwość krwi jest APTT, czyli tzw. czas koalionowo-kefalinowy (inna nazwa: czas częściowej tromboplastyny po aktywacji). Jest to wskaźnik wykorzystywany między innymi do oceny efektów stosowana leków przeciwzakrzepowych z heparyną niefrakcjonowaną, a także w diagnostyce skazy krwotocznej.

Prawidłowy wynik w przypadku APTT powinien się mieścić w przedziale 28-34 sekund, choć stosuje się też normę nieco szerszą – 26-36 sek. Jeżeli czas krzepnięcia krwi jest dłuższy, może to być wskazaniem do rozpoznania takich schorzeń, jak:

  • niedobór czynników krzepnięcia;
  • zespół antyfosfolipidowy (zespół Hughesa);
  • zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (zespół DIC);
  • choroba Willebranda;
  • niedobór witaminy K.

Wspólną ich cechą jest zaburzona, zbyt wolna krzepliwość krwi. Natomiast wynik APTT poniżej normy może świadczyć o nadkrzepliwości, przy czym uzyskanie niskiego rezultatu zazwyczaj jest podstawą do powtórzenia badania (ze względu na możliwość błędu pomiaru).

Badanie PT na krzepliwość krwi

Kolejnym parametrem wchodzącym w skład koagulogramu, jest tak zwany czas protrombinowy (PT), zwany też czasem tromboplastynowym, który służy do oceny zewnątrzpochodnego układu krzepnięcia. Istnieje kilka sposobów wyrażania czasu protrombinowego, w tym między innymi:

  • liczona w sekundach różnica pomiędzy czasem protrombinowym osoby badanej i osocza kontrolnego. Norma wynosi 12-16 sekund (możliwe też 13-17 sek.).
  • międzynarodowy współczynnik znormalizowany – norma 0,8-1,2 INR (u pacjentów leczonych środkami zmniejszającymi krzepliwość krwi zakres terapeutyczny wynosi 2,0 – 3,0).
  • wskaźnik Quicka – norma 70-130 procent.

Przekroczenie norm w tego typu badaniu na krzepliwość krwi może wskazywać między innymi na:

  • niedobór czynników krzepnięcia II, V, VII i X;
  • niedobór witaminy K;
  • schorzenia wątroby;
  • białaczkę.

Natomiast wynik poniżej norm kieruje podejrzenia w stronę zakrzepicy.

Jakie inne badania na krzepliwość krwi?

Pozostałe badania na krzepliwość krwi, to:

  • czas trombinowy, służący do oceny ostatniego etapu krzepnięcia krwi (przekształcenia fibrogenu w fibrynę pod wpływem trombiny). Norma wynosi 14-20 sekund.
  • fibrynogen, czyli I czynnik krzepnięcia krwi, białko wytwarzane w wątrobie, z którego powstaje fibryna, stanowiąca szkielet skrzepu. Norma wynosi 1,8 do 3,5 g/L.
  • antytrombina – inhibitor trombiny, odpowiedzialna za hamowanie krzepnięcia krwi. Jej niedobór prowadzi do zakrzepicy żył i zatorowości płucnej. Norma wynosi 85-115 %.

Badania na krzepliwość krwi przy antykoncepcji

Oprócz sytuacji takich jak przygotowanie do operacji, podejrzane krwawienia, czy podejrzenie zakrzepicy, wykonuje się też badania na krzepliwość krwi przy antykoncepcji. Ma to związek z kilkukrotnym wzrostem ryzyka zakrzepicy u kobiet przyjmujących tabletki hormonalne w porównaniu z resztą populacji.

Koagulogram warto jest wykonać przed rozpoczęciem stosowania tego typu antykoncepcji, w jej trakcie, a także po zaprzestaniu – szczególnie, jeśli kobieta planuje zajście w ciążę. Od strony czysto technicznej oraz medycznej, badania na krzepliwość krwi przy antykoncepcji nie różnią się niczym od tego typu badań przeprowadzanych w innych okolicznościach.

Autor: Piotr Brzózka

Czytaj też:



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia do artykułu

  • Andrzeja Szutowicz, Anna Raszei-Specht (red),  Diagnostyka Laboratoryjna, Gdańsk 2011, Gdański Uniwersytet Medyczny
  • Anna Torska, Kazimierz Sułek, Urszula Rychlik, Wybrane wskaźniki płytkowe w nadpłytkowościach w przebiegu nowotworów mieloproliferacyjnych przed i po leczeniu (doniesienie wstępne), Diagnostyka Laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics, 2014; 50(3)
  • A.H. James, Venous thromboembolism in pregnancy, Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2009 Mar;29(3)
Zobacz więcej

Konsultacje, które mogą Cię zainteresować

Antykoncepcja
Sprawdź chevron-right.svg
Hormonalna Terapia Zastępcza
Sprawdź chevron-right.svg
Grzybica pochwy
Sprawdź chevron-right.svg

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.