Globulki antykoncepcyjne - skuteczność, wady i zalety

Dodano: 11-10-2017 | Aktualizacja: 11-03-2020
Autor: Paulina Szczerkowska
Potrzebujesz antykoncepcji? Sprawdź konsultacje Click to go to consultation

Globulki antykoncepcyjne unieruchamiają i niszczą plemniki, nie pozwalając im na wędrówkę do ujścia zewnętrznego szyjki macicy, do jamy macicy i w końcu jajowodów.  Skuteczność tej metody zapobiegania ciąży nie należy do najlepszych, dlatego powinny z niej korzystać kobiety, dla których ciąża nie będzie problemem. Zobacz jakie są wady i zalety globulek antykoncepcyjnych.

W starożytnym Egipcie kobiety robiły globulki antykoncepcyjne z mieszanki sproszkowanych cieni akacji miodu i daktyli. Rzymianki wierzyły w skuteczność globulek ulepionych z odchodów krokodyli, a mieszkanki Oceanii zatykały pochwę algami morskimi i wodorostami. W domowych metodach antykoncepcyjnych wykorzystywano wiele naturalnych produktów, które wykazywały kwaśne, źle wpływające na plemniki pH. Wśród nich pasty z fig, sok z cytryny, ocet, masło kakaowe lub sól kamienna.

Dziś głównym składnikiem dopochwowych globulek antykoncepcyjnych, które są zaliczane do miejscowej antykoncepcji chemicznej, są występujące także w piankach, żelach oraz prezerwatywach spermidydy, czyli środki plemnikobójcze. Prace nad ich opracowaniem trwały już od początku ubiegłego wieku. W latach 1905-1906 badano pod kątem właściwości antykoncepcyjnych aż 101 substancji chemicznych, w tym m.in., alkaloidy, zasady i kwasy.

Przełomem było jednak wyprodukowanie pierwszego środka plemnikobójczego, którego pomysłodawcą był niemiecki farmaceuta. Wyprodukował żel antykoncepcyjny pod nazwą Patentex, którego nazwa jest znana do dziś.  

Najpopularniejszym ze spermicydów jest natomiast onoksynol 9. Głównym zadaniem tej substancji chemicznej jest uszkadzanie błony komórkowej otaczającej plemniki. Onoksynol 9 nie tylko niszczy plemniki, ale dodatkowo sprawia, że stają się nieruchome, ponieważ prowadzi do odłączenia się witki od plemnika.

Nonoksynol-9 nie chroni w 100 procentach przed zakażeniem układu moczowo-płciowego spowodowanym przez gonokoki i chlamydie, choć z licznych badań wynika, że substancja wykazuje pewne właściwości nie tylko plemnikobójcze, ale także wirusobójcze i bakteriobójcze.

Innymi substancjami plemnikobójczymi są:

●      oktoksynol,

●      menfegol,

●      chlorek benzalkonium.

Jak działają globulki antykoncepcyjne?

Globulka antykoncepcyjna jest bardzo prosta w użyciu. Stosuje się ją przed każdym stosunkiem – należy ją umieścić głęboki w pochwie na 15 minut przed współżyciem. Czas rozpuszczania globulki to co najmniej 5-10 minut. Przeciętny czas działania plemnikobójczego środka w globulce to około godziny. Jeśli w tym czasie nie nastąpił wytrysk, trzeba zaaplikować kolejną globulkę antykoncepcyjną.  Dobrze, jeśli kobieta po aplikacji środka utrzymywała pozycję leżącą, która zapobiegnie wylaniu się substancji plemnikobójczej z pochwy.

Globulki antykoncepcyjne – skuteczność

Skuteczność metod antykoncepcyjnych określa się za pomocą tzw. wskaźnika Pearla, który mówi o tym, ile par stosujących daną metodę w ciągu roku zaszło w ciążę. Im wskaźnik jest niższy, tym środek jest skuteczniejszy. Przy hormonalnych metodach antykoncepcyjnych, w zależności od rodzaju, wskaźnik Pearla wynosi od 0,2 do 0,9 i jest to najwyższa skuteczność spośród dostępnych w Polsce metod. 

W przypadku globulek antykoncepcyjnych wskaźnik Pearla wynosi 10-30. Skuteczność tej metody wzrasta, gdy dopochwowe globulki antykoncepcyjne połączymy z prezerwatywą, a także gdy wybieramy preparaty o większej lepkości i tzw. globulki piankowe.

Globulki antykoncepcyjne – wady i zalety

Ewidentną zaletą globulek jest ich stosunkowo prosty sposób aplikacji i niewielki koszt. Globulki antykoncepcyjne nie zmieniają funkcjonowania organizmu, tak jak na przykład preparaty hormonalne. To dobra metoda dla kobiet, które rzadko uprawiają seks i planują zajście w ciąże w bliskiej perspektywie. Globulki antykoncepcyjne nie wpływają na płodność kobiety. Ich dodatkową zaletą są właściwości nawilżające, które pomagają zlikwidować problem suchości pochwy.

Tymczasem do wad globulek antykoncepcyjnych trzeba zaliczyć:

●      niższą skuteczność niż inne metody (prezerwatywa, tabletki hormonalne, plastry),

●      możliwość reakcji alergicznej (reakcje uczuleniowe występują w ok. 1-5 proc. przypadków),

●      ryzyko podrażnień,

●      ryzyko wystąpienia pieczenie sromu i pieczenie pochwy,

●      ryzyko świądu błony śluzowej pochwy, a także żołędzi prącia,

●      brak ochrony przed chorobami przenoszonymi drogą płciową,

●      preparaty pienią się w pochwie, co może niektórym przeszkadzać w kontaktach seksualnych,

●      utrudniają seks oralny.

W zasadzie nie ma przeciwwskazań do stosowania tej metody zapobiegania ciąży. Dopochwowe globulki antykoncepcyjne nie są jednak polecane kobietom z nawracającymi infekcjami dróg rodnych, a także paniom w okresie ciąży i laktacji. Częste stosowanie środków plemnikobójczych może zaburzyć prawidłową florę bakteryjną pochwy i zwiększać ryzyko infekcji. Zaobserwowano także, że jeśli globulki dopochwowe antykoncepcyjne są stosowane co najmniej dwa razy dziennie wzrasta nie tylko ryzyko uszkodzenia błony śluzowej pochwy, ale także podatność na zakażenie wirusem HIV.

Globulki antykoncepcyjne – skutki uboczne

Z badań, jakie nad immunologią i reprodukcją od 35 lat prowadzi dr Alan Beer ze Szkoły Medycznej w Chicago wynika, że przy stosowaniu środków plemnikobójczych istnieje ryzyko wystąpienia reakcji immunologicznej na materiał genetyczny zawarty w ejakulacie.

Kiedy system immunologiczny ciężarnej reaguje obronnie na męski materiał genetyczny, istnieje ryzyko wystąpienia licznych niepokojących objawów, takich jak:

●      nadciśnienie tętnicze,

●      zatrzymania wody w organizmie,

●      białko w moczu,

●      bóle brzucha.

Wszystkie te objawy mogą wskazywać, że u ciężarnej kobiety pojawiła się rzucawka lub stan przedrzucawkowy. Ryzyko choroby wzrasta dwukrotnie, jeśli kobieta stosuje preparaty blokujące plemniki, takie jak globulki antykoncepcyjne, krążki dopochwowe, kremy, żele antykoncepcyjne, kapturki naszyjkowe.

Sprawdź też:



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.