Dojrzewanie dziewcząt – w jakim wieku się zaczyna i jakie ma objawy?


Dojrzewanie stanowi pomost pomiędzy okresem dzieciństwa a dorosłością. To zdecydowanie najbardziej burzliwy okres w życiu człowieka. Dojrzewanie dziewcząt wiąże się gwałtownymi zmianami biologicznymi, emocjonalnymi i społecznymi. Kiedy dziewczynki zaczynają dojrzewać? Co się dzieje z ich ciałem w tym okresie i jakie emocje mogą mu towarzyszyć?

Dojrzewanie dziewcząt

Okres dojrzewania u dziewczynek i chłopców charakteryzuje się bardzo intensywnymi zmianami – biologicznymi i emocjonalnymi. Ma to związek z układem podwzgórze – przysadka - gonady. Innymi słowy, dojrzewanie rozpoczyna się, kiedy mózg otrzymuje sygnał do produkcji hormonów płciowych.

Najpierw zaczyna się zmieniać sylwetka ciała. U dziewczynek pojawia się pierwsza miesiączka, a u chłopców wzwód i nocne polucje, czyli samoistne wytryski nasienia. Zmiany fizyczne często wiążą się z wahaniami nastroju u nastolatków, zwłaszcza występuje stany depresyjne. Ze względu na gwałtowne zmiany w wyglądzie, dziewczynki i chłopcy są narażeni na ostracyzm ze strony otoczenia, a to jeszcze bardziej wpływa na stan emocjonalny. To cechy wspólne dojrzewania nastolatków, ale należy pamiętać, że okres powitania przebiega inaczej u dziewczynek i chłopców, co ma to związek z zupełnie innymi hormonami płciowymi.

U dziewczynek w okresie dojrzewania wzrasta stężenie estrogenów, a także, ale w niewielkiej ilości, testosteronu i dehydroepiandrosteronu. W przypadku dziewczynek zmiany hormonalne są mniej gwałtowne niż u chłopców. Nie odczuwają one silnego napięcia seksualnego. U nastolatek szybciej następuje rozwój emocjonalny aniżeli seksualny. W przypadku chłopców jest odwrotnie. Dopiero u schyłku dojrzewania dziewczynki zaczynają przeżywać podniecenie seksualne, a chłopcy uczą się przeżywać emocje.

Czytaj: Nowoczesne metody antykoncepcji

Emocjonalne dojrzewanie dziewczynek

Dorastanie może stać się dla nastolatki istną huśtawką nastrojów – od egzaltacji do stanów depresyjnych. Dorastające dziewczynki są zwłaszcza podatne na zaburzenia depresyjne. Zdaniem seksuologów i pedagogów częściej niż chłopcy doświadczają negatywnych emocji. U dziewczynek pojawiają się nie tylko nowe emocje, ale także pytania natury egzystencjalnej, na które trudno im znaleźć odpowiedź.

Okres dorastania wiąże się także z odczuwaniem potrzeby niezależności i poszukiwaniem własnej tożsamości, co może zacząć odbijać się negatywnie na relacjach z rodzicami. Dziewczynki w czasie pokwitania zaczynają kwestionować zasady panujące w domu rodzinnym. Więcej czasu spędzają z rówieśnikami, którzy stają się punktem odniesienia w poszukiwaniu nowego „ja”. Dziewczynki z potrzeby niezależności mogą też wchodzić w konflikty z rówieśnikami.

Czytaj: Stosunek przerywany a ciąża

Biologiczne dojrzewanie dziewczyn

Rozwój emocjonalny idzie w parze z rozwojem biologicznym. W okresie dojrzewania zmienia się ciało, głos, a nawet sposób poruszania się. Zmiany bywają tak gwałtowne, że przekładają się na wspomnianą wcześniej huśtawkę nastrojów. Przed wejściem w okres dojrzewania dochodzi do tzw. skoku pokwitaniowego, czyli nagłego wzrostu.

Pojawia się on u dziewczynek pomiędzy 8 a 13 rokiem życia. Skok pokwitaniowy charakteryzuje się widoczną zmianą wzrostu oraz masy ciała. W okresie dojrzewania dziewczynkom zaokrąglają się biodra, a piersi zaczynają rosnąć i zmieniają kształt. Początek rozwoju piersi przypada na okres pomiędzy 9 a 14 rokiem życia. W tym czasie pojawia się także owłosienie łonowe. Jednym z najważniejszych symptomów dojrzewania dziewcząt jest pojawienie się pierwszej miesiączki.

Oprócz krwawienia miesięcznego, pod wpływem estrogenów, wzrasta też przepływ krwi w narządach płciowych, wykształcają się mięśnie pochwy i łechtaczki, a dziewczynki zaczynają odczuwać subtelne pożądanie seksualne.

Czytaj: Cykl menstruacyjny – jak liczyć

Dojrzewanie dziewcząt a pożądanie

W okresie dojrzewania dziewcząt na pierwszy plan wysuwa się rozwój emocjonalny. Dziewczynkom zaczynają podobać się chłopcy, jednak nie odczuwają one wyraźnego napięcia seksualnego jak ma to miejsce w przypadku chłopców. Zamiast tego występuje uporczywe myślenie o chłopcach, tych z otoczenia lub idolach z kolorowej prasy lub szklanego ekranu. Rodzi się także potrzeba intymności i prywatności.

Przeczytaj: Jak opóźnić okres

Kiedy zaczyna się dojrzewanie dziewczyn?

U każdej dziewczynki okres dojrzewania może rozpocząć się w innym czasie i inaczej przebiegać. Eksperci nie są w tej kwestii zgodni. Jedne źródła podają, że dojrzewanie dziewczynek rozpoczyna się pomiędzy 10. a 11. rokiem życia. Inne, że pomiędzy 9. a 13. W jeszcze innych można znaleźć podział dojrzewania na okres wczesny i późny. Wedle tego podziału wczesne dojrzewania rozpoczyna się w wieku 11-12 lat, a kończy pomiędzy 14-15 rokiem życia.

Natomiast późne dojrzewanie trwa od 14/15 roku życia do 19/20. Wszystko zależy od tego, jakie zmiany mają świadczyć o tym, że proces dojrzewania się rozpoczął. Jeśli założymy, że symptomem dojrzewania jest pierwsza miesiączka, to z badań wynika, że dziewczynki średnio zaczynają miesiączkować w wieku 12 lat.

Sprawdź: Kalkulator miesiączki

Autor: Joanna Woźniak

Źródła:

  • Lew-Starowicz Z., Szkrzypulec V., Podstawy seksuologii, Warszawa 2010.
  • Stompor E., Dojrzewanie dziewcząt, wersja internetowa (PDF).
  • Kulik-Rechberger B., Kozłowska M., Czy nadal wzrastanie i dojrzewanie dziewcząt podlegają zjawisku akceleracji?, Lublin 2017.
  • Piotrowski K., Ziółkowska B., Wojciechowska J., Rozwój nastolatka. Wczesna faza dorastania, Warszawa 2014.


Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Oceń artykuł

(liczba ocen 1)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty. W mailu powitalnym otrzymasz e-book na temat menopauzy.

Administratorem Twojego adresu e-mail podanego w formularzu jest DIMEDIC Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, Wielka Brytania. Twój adres e-mail będzie przetwarzany przez administratora w celu wysyłania materiałów informacyjnych oraz promocyjnych z zakresu ochrony zdrowia (Newslettera), na podstawie udzielonej przez Ciebie zgody. Dane te będą przetwarzane tak długo, aż zgoda nie zostanie odwołana, a po odwołaniu zgody - przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń związanych z tą usługą. Powyższą zgodę możesz cofnąć w każdym czasie, za pośrednictwem Panelu Pacjenta. Podanie tych danych jest dobrowolne, ale niezbędne dla wykonania umowy; ich niepodanie uniemożliwi wysyłanie Newslettera. Pozostałe informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych przez Administratora zawarte są w Informacji dostępnej TUTAJ.

Partnerzy i regulatorzy serwisu: