Spirala antykoncepcyjna, czyli wkładka domaciczna - wady i zalety


Spirale antykoncepcyjne zwane inaczej wkładkami domacicznymi przeżywają prawdziwy renesans. Kiedyś owiane złą sławą, teraz są coraz częściej wybieraną metoda zapobiegania ciąży. Szacuje się, że na całym świecie wkładki antykoncepcyjne stosuje ponad 160 mln kobiet. Sprawdź, jakie są wady, a jakie zalety spirali.

Spirala antykoncepcyjna zyskuje na popularności, bo jest bezpieczna, długotrwała i bardzo dobrze spełnia swoją funkcję. Ale nie zawsze tak było. Historia stosowania wkładki domacicznej sięga XIX wieku, kiedy to wkładki zostały wymyślone po to, by leczyć tyłozgięcie macicy.

Jako środek zapobiegania ciąży spirala antykoncepcyjna została po raz pierwszy zastosowana w 1880 roku. Nie była to metoda idealna, bo metalowa wkładka powodowała ryzyko częstszych perforacji ścian macicy. I od tego czasu stale trwały prace nad poprawieniem jej jakości.

Wkładki stały się bardzo popularne w latach 20. i 30. ubiegłego wieku, jednak prawdziwym przełomem okazało się odkrycie chilijskiego doktora Jaime Zippera, który wykorzystał antykoncepcyjne i przeciwbakteryjne właściwości miedzi w konstrukcji nowych wkładek domacicznych. Spirala jest metodą odwracalnej antykoncepcji długoterminowej, która ma najwyższy wskaźnik nieprzerwanego stosowania. Po złożeniu można ją nosić od 5 do nawet 10 lat. Z badań Światowej Organizacji Zdrowia wynika, że prawie 30 procent kobiet stosujących wkładkę domaciczną nosi ją przez osiem lat.

Jak działa spirala?

Wkładki zbudowane są najczęściej z polietylenu, stali nierdzewnej, miedzi, czasem mają dodatek srebra, a niektóre pojemniczek z syntetycznym progesteronem, który stopniowo uwalnia się do organizmu. Spirala antykoncepcyjna jest umieszczana przez lekarza w macicy kobiety (specjalny sznureczek pomaga kontrolować, czy znajduje się na swoim miejscu). Działanie wkładki domacicznej polega głównie na tym, że zmniejsza ilość i zdolność do przeżycia plemników. Wkładki hormonalne oprócz działania plemnikobójczego wpływają jeszcze na proces zagęszczania się śluzu w szyjce macicy oraz na endometrium, utrudniając zagnieżdżenie się zarodka i w pewien sposób ograniczając także jajeczkowanie.

Spirala pod kontrolą lekarza

Przed założeniem spirali antykoncepcyjnej kobieta powinna przejść podstawowe badanie ginekologiczne oraz cytologiczne, a także badanie piersi, ciśnienia krwi, zwłaszcza jeżeli decyduje się na wkładkę domaciczną hormonalną. Może się bowiem okazać, że istnieje jakieś przeciwwskazanie do stosowania tego rodzaju antykoncepcji. Pierwsza wizyta kontrolna u ginekologa powinna odbyć się dwa tygodnie po założeniu wkładki, następne kontrole kobieta powinna przychodzić na co pół roku.

Zaleca się pacjentkom, żeby przez trzy dni od założenia spirali unikały współżycia i zakładania tamponów, bo w podrażnionej szyjce macicy może dojść do stanu zapalnego. 

Jeśli wkładka hormonalna została założona inaczej niż w pierwszych 7 dniach cyklu, przez siedem dni od założenia konieczna jest dodatkowa metoda zapobiegania ciąży. Warto wtedy sięgnąć na przykład po prezerwatywę.

Spirala antykoncepcyjna – rodzaje

Obecnie dostępne są dwa rodzaje wkładek antykoncepcyjnych: spirala niehormonalna (z powłoką miedzianą lub ze srebra) oraz wkładka hormonalna (wykorzystuje działanie progesteronu). Zdarzają się jeszcze wkładki starego typu, zbudowane z materiałów obojętnych takich jak polietylen i stal nierdzewna, jednak bardzo rzadko są stosowane, ponieważ nie mają wysokiej skuteczności antykoncepcyjnej. Dodatkowo są one obciążone długą listą skutków ubocznych.

Na rynku dostępnych jest kilkanaście rodzajów wkładek niehormonalnych, które różnią się od siebie głównie budową, bo mechanizm antykoncepcyjny jest podobny. O tym, która będzie najlepsza dla kobiety, zdecyduje po jej zbadaniu lekarz. Trzeba jednak pamiętać, że spirali z wykorzystaniem miedzi nie można stosować przy:

●      zniekształceniu jamy macicy przez mięśniaki,

●      alergii na miedź,

●      anomaliach w budowie macicy, zwężeniu szyjki kanału lub macicy dwurożnej,

●      chorobie Wilsona,

●      osłabionej odpowiedź immunologicznej,

●      gdy macica jest mniejsza niż 6 cm i większa niż 9 cm,

●      trwającym lub nawracającym zapaleniu w obrębie macicy mniejszej.

Wkładki hormonalne są umieszczane przez lekarza w macicy pacjentki. Główne działanie antykoncepcyjne ma syntetyczny hormon (lewonorgestrel), który jest umieszczony w specjalnym pojemniczku. Do sprzedaży w Polsce dopuszczono dwa rodzaje wkładek hormonalnych: Mirena, którą można stosować przez 5 lat i Jaydess, którą trzeba wyjąć po 3 latach od założenia.

Wśród przeciwwskazań do stosowania wkładek hormonalnych znajdują się:

●       choroba zakrzepowo-zatorowa,

●       zapalenie żył,

●       rak sutka,

●       ostra choroba wątroby i guzy wątroby,

●       krwawienie z dróg rodnych o niewyjaśnionej przyczynie,

●       nawracające zapalenie narządów miednicy mniejszej,

●       wady anatomiczne macicy (macica dwurożna, zwężenie kanału szyjki macicy),

●       zniekształcenie jamy macicy przez mięśniaki,

●       osłabiona odpowiedź immunologiczna (cukrzyca, AIDS),

●       macica nie mniejsza niż 6 cm i nie większa niż 9 cm.

Hormonalna wkładka oprócz działania antykoncepcyjnego wpływa także korzystnie na niektóre problemy dróg rodnych kobiety. Zapobiega rozrastaniu się endometrium, hamuje rozrost mięśniaków, zmniejsza obfite miesiączki, zmniejsza też ryzyko raka szyjki macicy i trzonu macicy.

Wkładka domaciczna - skutki uboczne

Bardzo rzadko zdarza się, że kobieta źle toleruje wkładkę wewnątrzmaciczną. Przez pierwsze miesiące od założenia spirali mogą pojawić się zakażenia narządów miednicy mniejszej, ale najpóźniej po 6 miesiącach powinny one ustąpić. Podobnie jest ze zwiększoną obfitością krwawień i większym bólem w trakcie miesiączki. Trzeba też pamiętać, że spirale nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, w tym zakresie kobieta nie jest więc bezpieczna.

Bardzo rzadko zdarza się także ryzyko przebicia ściany macicy w trakcie zakładania spirali (najczęściej przytrafia się to kobietom, które przeszły cesarskie cięcie). Źle założoną wkładkę usuwa się za pomocą laparoskopu.

Czy mając spiralę można zajść w ciążę?

Skuteczność wkładek domacicznych jest bardzo duża, wskaźnik Pearla wynosi 0,2-0,8. Wskaźnik ten oblicza się na podstawie ilości ciąż na 100 kobiet stosujących określoną metodę antykoncepcyjną przez 1 rok. Przy stosunku bez jakiegokolwiek zabezpieczenia wskaźnik Pearla wynosi aż 85, a przy tabletce antykoncepcyjnej ok. 0,3 proc.

Choć prawdopodobieństwo zajścia w ciążę jest minimalne, wpadka może się zdarzyć. Największy mit związany ze stosowaniem spirali antykoncepcyjnej to przeświadczenie, że wkładka domaciczna działa poronnie na komórkę jajową lub że uszkadza płód. Nie ma żadnych naukowych dowodów na poparcie tych obiegowych poglądów.

Spirala antykoncepcyjna nie ma wpływu na rozwój ciąży i nie ma możliwości, żeby wrosła w jakąkolwiek część płodu. Jeśli zdarzy się, że kobieta zajdzie w ciążę mimo stosowania tej formy antykoncepcji, wkładka sama wypada po porodzie lub wcześniej jest usuwana przez ginekologa, o ile jest zlokalizowana poniżej jaja płodowego (rzadko się z tego rozwiązania korzysta, żeby nie zwiększać ryzyka poronienia).

Spirala antykoncepcyjna dla nieródek

Kiedyś panowało przekonanie, że wkładka domaciczna to metoda dla kobiet, które mają już za sobą poród. Teraz według wskazań WHO wkładki wewnątrzmaciczne mogą być stosowane przez nieródki. Specjalnie dla młodych kobiet powstała wersja wkładki hormonalnej z ograniczoną ilością hormonów. Można ją stosować maksymalnie przez 3 lata i płodność powraca do normy zaraz po jej wyjęciu. Spirala jest też wtedy mniejsza i dostosowana do mniejszego rozmiaru miednicy.

Ile kosztuje spirala antykoncepcyjna?

Koszt założenia wkładki wewnątrzmacicznej jest zróżnicowany i waha się od ok. 400 do nawet 1500 zł. Wszystko zależy od rodzaju spirali i cennika gabinetu, w którym zdecydujemy się ją założyć. Podczas wybierania miejsca nie warto jednak oszczędzać – im bardziej doświadczony ginekolog, tym większe szanse, że zabieg obędzie się bez żadnych powikłań. Odpowiedni rodzaj wkładki powinien zostać nam natomiast zarekomendowany przez lekarza.

Czytaj też: 


Konsultacja, która może Cię zainteresować:

Antykoncepcja
Konsultacja medyczna dla kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną (tabletki, plastry, krążki dopochowowe).
Wybieram
Grzybica pochwy
Konsultacja medyczna infekcji intymnych u kobiet.
Wybieram

Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty. W mailu powitalnym otrzymasz e-book na temat menopauzy.

Administratorem Twojego adresu e-mail podanego w formularzu jest DIMEDIC Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, Wielka Brytania. Twój adres e-mail będzie przetwarzany przez administratora w celu wysyłania materiałów informacyjnych oraz promocyjnych z zakresu ochrony zdrowia (Newslettera), na podstawie udzielonej przez Ciebie zgody. Dane te będą przetwarzane tak długo, aż zgoda nie zostanie odwołana, a po odwołaniu zgody - przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń związanych z tą usługą. Powyższą zgodę możesz cofnąć w każdym czasie, za pośrednictwem Panelu Pacjenta. Podanie tych danych jest dobrowolne, ale niezbędne dla wykonania umowy; ich niepodanie uniemożliwi wysyłanie Newslettera. Pozostałe informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych przez Administratora zawarte są w Informacji dostępnej TUTAJ.

Partnerzy i regulatorzy serwisu: