Egzema na dłoniach - leczenie, domowe sposoby i przyczyny

Dodano: 06-11-2019 | Aktualizacja: 15-11-2019
Autor: Joanna Woźniak

Egzema na dłoniach to często występujące zapalenie skóry wśród pracowników służby zdrowia oraz osób zajmujących się zawodowo sprzątaniem. Jakie są przyczyny egzemy dłoni oraz jak należy ją leczyć?

Egzema na dłoniach

Egzema na dłoniach jest stanem zapalnym skóry, charakteryzującym się rumieniem, pęcherzykami, wysiękiem, złuszczaniem naskórka, a niekiedy także naciekami zapalnymi i nadżerkami.

Wymienionym objawom egzemy zazwyczaj towarzyszy świąd. Termin egzema nie odnosi się do konkretnej jednostki chorobowej, lecz do całej grupy chorób o podobnym obrazie klinicznym, lecz zróżnicowanej etiologii.

Choroby z kręgu egzemy wywołują różnorodne czynniki - wewnętrzne lub zewnętrzne. Z tego powodu egzemę dzieli się na endogenną oraz egzogenną. Endogenna jest uwarunkowana czynnikami genetycznymi, zaś egzogenna – środowiskowymi. Co warto podkreślić, egzema egzogenna może być wywołana czynnikami zewnętrznymi z udziałem mechanizmów swoistej nadwrażliwości immunologicznej lub bez ich udziału, czyli na skutek działania czynników drażniących.

Jeżeli chodzi o mechanizmy odpowiedzi immunologicznej, należy tutaj odróżnić atopię od alergii kontaktowej. Pierwsza jest dziedziczną skłonnością organizmu do wywoływania IgE-zależnych reakcji alergicznych, które są natychmiastowe oraz mają gwałtowny przebieg. Alergia kontaktowa natomiast jest nabytą skłonnością organizmu do wywoływania mniej nasilonej reakcji alergicznej po zetknięciu z konkretnymi alergenami.

Przyczyny i rodzaje egzemy dłoni

W zależności od przyczyny egzemy dłoni wyróżnia się następujące rodzaje:

  • atopowe zapalenie skóry – stan zapalny skóry o podłożu atopowym,
  • alergiczne kontaktowe zapalenia skóry – powstaje na skutek oddziaływania czynnika środowiskowego (alergenu) przy udziale mechanizmów układu immunologicznego,
  • kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia – wywołuje je czynnik drażniący z zewnątrz,
  • proteinowe kontaktowe zapalenie skóry – powstaje na skutek kontaktu osoby uczulonej z proteinami pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego,
  • inne postaci zapalenia skóry, takie jak egzema potnicowa, modzelowata, pieniążkowata o złożonej i niejasnej etiologii.

Kto jest narażony na egzemę na dłoniach?

Egzema na dłoniach jest dość częstą chorobą wśród pracowników służby zdrowia. Szacuje się, że wyprysk dłoni różnego pochodzenia występuje każdego roku u prawie 16 proc. osób pracujących w służbie zdrowia.

Kolejną grupą narażoną na egzemę dłoni są gospodynie domowe oraz osoby zajmujące się zawodowo sprzątaniem. Choroby z kręgu egzemy obserwuje się też często u rolników, florystów, pracowników budowlanych, mechaników samochodowych, kucharzy, cukierników, rzeźników oraz fryzjerów i kosmetyczek.

Do czynników najczęściej wywołujących egzemę na dłoniach należą:

  • nikiel oraz inne metale i ich związki,
  • kwasy organiczne,
  • środki czystości,
  • częste mycie rąk,
  • materiały budowlane,
  • oleje, smary,
  • rośliny i ich części,
  • pestycydy.

Co warto podkreślić, wyprysk dłoni jest częstym powodem nieobecności w pracy wymienionych grup zawodowych. Wyjątkowo oporny na leczenie może prowadzić do bezrobocia oraz innych problemów w życiu społecznym.

Jak leczyć egzemę dłoni?

Leczenie egzemy dłoni jest uzależnione przede wszystkim od przyczyny choroby, dlatego niezwykle ważna jest kompleksowa diagnostyka. Do rozpoznania choroby z kręgu egzemy niezbędny jest szczegółowy wywiad z pacjentem, badania kliniczne oraz testy alergologiczne (płatkowe kontaktowe, skórne oraz oznaczenie poziomu przeciwciał IgE w surowicy krwi). Niekiedy konieczne jest wykonanie biopsji skóry. Zastosowanie znajdują także badania mykologiczne.

W leczeniu egzemy wykorzystuje się liczne środki farmaceutyczne, terapię światłem oraz emolienty.

Do leków na egzemę najczęściej przepisywanych pacjentom zaliczają się:

  • leki przeciwhistaminowe,
  • azatiopryna,
  • cyklosporyna,
  • inhibitory kalcyneuryny,
  • kortykosteroidy,
  • alitretynoina,
  • metotreksat,
  • acytretyna.

Egzema na dłoniach - leczenie domowe

Leczenie egzemy dłoni można wspomóc metodami domowymi, aczkolwiek nie należy stosować żadnych preparatów bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem, gdyż mogą one zaostrzyć objawy choroby.

W leczeniu domowym egzemy na dłoniach od wieków wykorzystuje się dziegcie, czyli gęste, smoliste substancje otrzymywane w wyniku suchej destylacji drewna bądź kory różnych gatunków drzew i krzewów.

Popularne są między innymi dziegcie sosnowe, brzozowe, bukowe oraz jałowcowe. Do dziegciów należy także smoła pogazowa z węgla kamiennego. Dziegieć zawiera kilka tysięcy organicznych składników, dzięki którym wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe, odkażające, złuszczające.

Czytaj też:



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia do artykułu

  • Radosław Śpiewak, Katarzyna Kordus, Podział i definicje chorób z kręgu wyprysku, International Review of Allergology and Clinical Immunology in Family Medicine 2012; Vol. 18, No. 4.
  • Izabela Lewandowska, Wyprysk, czyli egzema jako jedna z najczęstszych chorób alergicznych skóry, Pielęgniarstwo Polskie 2013, 2 (48), 132–136.
  • Grzegorz Obrzut, Marzena Lipińska, Mateusz Nikodem, Anna Kędzierska, Damian Bielawa, Izabela Pieniążek, Jacek Walczak, Raport „Choroba jak na dłoni. Konsekwencje przewlekłego wyprysku rąk dla pacjenta, społeczeństwa i całego systemu ochrony zdrowia” marzec 2018.
Zobacz więcej
Nasi lekarze pomogą Ci odzyskać Twoją piękną skórę Egzemy można skutecznie leczyć
Rozpocznij konsultację