D-dimery - czy badanie robi się na czczo? Cena, normy


D-dimery są białkami, których zawartość w osoczu krwi stanowi nieswoisty marker zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Zobacz, na czym polega badanie pozwalające określić ich stężenie, jak należy interpretować wyniki i czy mogą się one istotnie różnić w ciąży. Sprawdź też, czy do badania D dimerów trzeba przystąpić na czczo.

Czym są D-dimery?

D-dimery to białka, które powstają w wyniku rozpadu skrzepów. Ich obecność we krwi może świadczyć o rozwoju choroby zatorowo-zakrzepowej, w jej dwóch głównych postaciach:

  • zakrzepicy żył głębokich,
  • zatorowości płucnej.

Badanie stężenia D-dimerów wykonuje się dla potwierdzenia podejrzeń sformułowanych na podstawie objawów oraz wyników innych badań (na przykład USG).

Samo w sobie przekroczenie norm dla D dimerów nie stanowi jednak podstawy do postawienia autorytatywnego rozpoznania, również dobrze bowiem podwyższony poziom może być efektem innych schorzeń, zaburzeń i stanów, takich jak między innymi:

  • zmiany nowotworowe,
  • rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe,
  • choroby układu sercowo-naczyniowego, tarczycy, wątroby,
  • ciąża, podeszły wiek,
  • urazy i stany pooperacyjne.

Z tego powodu D-dimery uznawane są za markery precyzyjne i skuteczne, ale niespecyficzne.

Czy badanie D-dimerów robi się na czczo?

Badanie stężenia D-dimerów jest testem wykonywanym z krwi żylnej, której próbka poddawana jest ocenie w warunkach laboratoryjnych.

Z punktu widzenia pacjenta, pobranie krwi nie różni technicznie od innych, rutynowo wykonywanych badań krwi, takich jak morfologia, poza jednym istotnym szczegółem: w przypadku D-dimerów badanie na czczo nie jest wymagane. Można więc stawić się na nie o dowolnej porze dnia, po spożyciu pokarmów i przyjmowaniu napojów. Nie ma też żadnych innych wskazań, ani ograniczeń, poza koniecznością uzyskania skierowania (jeśli chcemy wykonać test z refundacją NFZ).

D-dimery – cena badania

Badanie D-dimerów można też wykonać prywatnie, z pełną odpłatnością. W większości laboratoriów oznaczenia robi się metodą ilościową, a cena wynosi około 40 złotych. To stawka średnia, zdarza się, że badanie wykonamy nieco taniej, w przedziale 30-35 zł, ale też zdarzają się laboratoria, w których koszt jest nieco wyższy.

Ze względu na specyfikę, w przypadku badania stężenia D-dimerów cena jest wyższa, niż rutynowych badań krwi – przykładowo podstawowa morfologia kosztuje w granicach 7-12 złotych, zaś rozmaz – 6-8 złotych, w zależności od miasta i od laboratorium.

Jakie są normy D-dimerów?

U człowieka zdrowego D-dimery nie powinny występować w ogóle, lub też dopuszczalna jest niewielka ich ilość o charakterze fizjologicznym. Jeśli chodzi o stężenie D-dimerów, norma wynosi 500  µg/l, o ile nie jest ona inaczej definiowana przez dane laboratorium, w którym przeprowadzany jest test.

Pamiętać należy, że u osób z występującą zakrzepicą lub zatorami, norma ta może być przekroczona kilku-, albo nawet kilkudziesięciokrotnie, zatem nie należy się szczególnie przejmować, jeżeli wynik jest nieznacznie powyżej określonego pułapu. Także lekarz interpretujący rezultat testu, powinien w takiej sytuacji sformułować uspokajający komunikat.

Normy D-dimerów w ciąży

Jednym z czynników istotnie zwiększających ryzyko podniesienia poziomu D-dimerów, jest ciąża. Wysokie parametry tego białka stwarzają w tym przypadku jeszcze większe trudności interpretacyjne.

Z jednej bowiem strony, ciąża faktycznie zwiększa ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej, a to na skutek zmian w gospodarce hormonalnej, zmian dotyczących procesów krzepnięcia krwi, a także – ucisku żył przez rozrastającą się macicę. Co więcej, choroba zakrzepowo-zatorowa jest głównym powodem śmiertelności kobiet w ciąży.

Z drugiej jednak strony może też być tak, że podwyższony poziom D-dimerów nie jest związany z żadną poważną dolegliwością. W związku z ogromem zmian zachodzących w organizmie kobiety w czasie ciąży, wspomnianą wyżej normę 500  µg/l traktuje się co najwyżej umownie, nie przywiązując do niej większej uwagi (innej zaś normy, typowo ciążowej, nie sformułowano).

Kiedy bada się stężenie D-dimerów?

Badanie D-dimerów przeprowadza się relatywnie rzadko, na wyraźne wskazanie lekarza, zazwyczaj jedynie w przypadku podejrzenia choroby zakrzepowo-zatorowej. Nie sprawdza się natomiast stężenia D-dimerów rutynowo, w czasie badań kontrolnych. Objawami, które powinny być podstawą do zlecenia badania są:

  • bolesność kończyn (zwłaszcza przy ucisku i chodzeniu i zwłaszcza jeśli dotyczy wyłącznie jednej z dwóch nóg),
  • obrzęk i zaczerwienienie nogi,
  • zwiększona ciepłota kończyny,
  • trudności z oddychaniem, mogące sugerować utworzenie się zatoru płucnego,
  • ból w klatce piersiowej,
  • silne osłabienie,
  • krwotok z jamy ustnej.

Pierwsze trzy symptomy są charakterystyczne dla choroby zakrzepowej, zaś ostatnie cztery – zatorowości płucnej.

Autor: Piotr Brzózka

Czytaj też:


Konsultacja, która może Cię zainteresować:

Antykoncepcja
Konsultacja medyczna dla kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną (tabletki, plastry, krążki dopochowowe).
Wybieram
Menopauza
Konsultacja medyczna dla kobiet w okresie przekwitania stosujących terapię HTZ lub środki łągodzące objawy menopauzy.
Wybieram

Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia:

  • Bartłomiej Walczak, Urszula Demkow, Anna Fijałkowska, Metody oznaczania stężenia D-dimerów przydatne w diagnostyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, Pneumonologia i Alergologia Polska 2009; 77
  • Kinga Rośniak-Bąk, Marek Łobos, Przydatność kliniczna i diagnostyczna oznaczeń D–dimeru w różnych stanach chorobowych, Folia Medica Lodziensia, 2016, 43/1

Oceń artykuł

(liczba ocen 7)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty. W mailu powitalnym otrzymasz e-book na temat menopauzy.

Administratorem Twojego adresu e-mail podanego w formularzu jest DIMEDIC Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, Wielka Brytania. Twój adres e-mail będzie przetwarzany przez administratora w celu wysyłania materiałów informacyjnych oraz promocyjnych z zakresu ochrony zdrowia (Newslettera), na podstawie udzielonej przez Ciebie zgody. Dane te będą przetwarzane tak długo, aż zgoda nie zostanie odwołana, a po odwołaniu zgody - przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń związanych z tą usługą. Powyższą zgodę możesz cofnąć w każdym czasie, za pośrednictwem Panelu Pacjenta. Podanie tych danych jest dobrowolne, ale niezbędne dla wykonania umowy; ich niepodanie uniemożliwi wysyłanie Newslettera. Pozostałe informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych przez Administratora zawarte są w Informacji dostępnej TUTAJ.

Partnerzy i regulatorzy serwisu: