Blue tear Purple tear Blue tear

Artykuły o zdrowiu: Zapalenie spojówek

Zapalenie spojówek w ciąży - czy groźne? Domowe sposoby Zapalenie spojówek w ciąży – czy jest groźne? Jak leczyć chorobę? Czy stosować domowe sposoby na zapalenie spojówek? Dodano: 31/12/2020 Aktualizacja: 12/04/2021 Zapalenie spojówek u niemowlaka a szczepienie - objawy Zapalenie spojówek u niemowlaka i noworodka – dlaczego może być niebezpieczne? Czy uniemożliwia szczepienie dziecka? Dodano: 31/12/2020 Aktualizacja: 10/05/2022 Zapalenie spojówek: leczenie różnych odmian zapalenia oka Leczenie zapalenia spojówek bakteryjnego, chlamydiowego, wirusowego, alergicznego. Jakie leki stosować? Jak długo trwa leczenie? Dodano: 31/12/2020 Aktualizacja: 12/04/2021 Rumianek na zapalenie spojówek - czy to skuteczny sposób? Rumianek na zapalenie spojówek – w składzie maści, a także jako napar do przemywania oraz kompresów. Czy jest skuteczny? Dodano: 31/12/2020 Aktualizacja: 12/04/2021 Ropne zapalenie spojówek u dzieci i dorosłych - leczenie Ropne zapalenie spojówek dotyka dorosłych i dzieci, w tym nawet noworodki. Jak przebiega choroba, jak należy ją leczyć? Dodano: 31/12/2020 Aktualizacja: 08/12/2021 Przyczyny zapalenia spojówek: skąd się bierze infekcja oka Przyczyny zapalenia spojówek infekcyjne oraz nieinfekcyjne. Skąd się bierze zapalenie spojówek różnych typów? Dodano: 31/12/2020 Aktualizacja: 08/12/2021 Ostre, przewlekłe i nawracające zapalenie spojówek - leki Ostre, przewlekłe i nawracające zapalenie spojówek? Czym od siebie się różnią? Co je wywołuje? Jakie stosować leki? Dodano: 31/12/2020 Aktualizacja: 05/04/2022 Okłady z herbaty na zapalenie spojówek - jak działają? Okłady z herbaty na zapalenie spojówek. Czy są skuteczne? Czy przynoszą ulgę? Jak działają? Dodano: 31/12/2020 Aktualizacja: 12/04/2021

Zapalenie spojówek – objawy, rodzaje, przyczyny. Ile trwa, jak leczyć?

Zapalenie spojówek to poważne schorzenie, które nieleczone, w skrajnych przypadkach, może doprowadzić do pogorszenia parametrów widzenia, a nawet całkowitej ślepoty.

Choroba ta uchodzi za bardzo zaraźliwą (o czym przekonał się chyba każdy rodzic, którego dziecko chodziło do przedszkola).

Zapalenie spojówek jest schorzeniem o niezwykle zróżnicowanej etiologii. Wśród jego przyczyn wymienia się:

  • zakażenia wirusowe,
  • zakażenia bakteryjne,
  • odczyny alergiczne.

Są to podstawowe rodzaje zapalenia spojówek. W obrębie każdego z nich wyróżnić można dalsze podtypy o różnych powodach powstania, przebiegu, objawach oraz sposobie leczenia.

Zobacz, jakie są objawy wirusowego, bakteryjnego i alergicznego zapalenia spojówek, ile trwa ta choroba i na czym polega jej leczenie.

 

Wirusowe zapalenie spojówek

Wirusowe zapalenie spojówek jest chorobą umiarkowanie ciężką w przebiegu, ale niezwykle zakaźną. Z łatwością przenosi się w dużych skupiskach ludzkich, w szczególności między dziećmi.

Do zakażenia dochodzi poprzez bezpośredni kontakt z wydzielinami z oczu i nosa chorego, a także pośrednio przez przedmioty, z którymi miał on styczność. Choroba wywoływana jest przez takie patogeny, jak:

  • adenowirusy (między innymi typu 3,7, 8, 9,37 70),
  • herpes simplex, czyli wirus opryszczki zwyczajnej (HSV),
  • human herpesvirus 3 – wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV),
  • pikornawirusy.

Wyróżnia się kilka rodzajów wirusowego zapalenia spojówek, w tym:

  • proste grudkowe zapalenie spojówek,
  • nagminne (epidemiczne) zapalenie spojówek i rogówki,
  • ostre krwotoczne zapalenie spojówek,
  • gorączka gardłowo-spojówkowa,
  • opryszczkowe zapalenie spojówek,
  • zapalenie spojówek towarzyszące ospie wietrznej lub półpaścowi ocznemu,
  • pikornawirusowe zapalenie spojówek.

 

Bakteryjne zapalenie spojówek

Bakteryjne zapalenie spojówek, ze względu na objawy zwane też ropnym, jest chorobą zakaźną. Dotyka ona najczęściej małych dzieci, w tym niemowląt i noworodków (objawy mogą się pojawić już w drugim dniu życia).

Bakteryjną odmianę zapalenia spojówek wywołują drobnoustroje takie jak:

  • paciorkowiec, w tym: paciorkowiec β-hemolizujący (Streptococcus pyogenes), paciorkowiec zieleniejący (Streptococcus viridans), dwoinek zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae),
  • gronkowce, w tym złocisty (Staphylococcus aureus), skórny (Staphylococcus epidermidis),
  • dwoinek rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae)
  • Moraxella lacunata,
  • chlamydie.

Rzadziej choroba jest następstwem infekcji powodowanych przez błonicę (Corynebacterium diphther), listeriozę (Listeria monocytogenes), Haemophilus influenzae, pasterelozę (Pasteurella sp.) oraz pałeczki Escherichia coli.

W związku z odmienną patogenezą, ropne zapalenie spojówek przybiera różne postaci, w tym:

  • ostre, powodowane przez paciorkowce, powszechne i stosunkowo krótkotrwałe,
  • nadostre – związane z zakażeniem dwoinką rzeżączki, występuje u osób aktywnych seksualnie oraz noworodków (przenoszone przez drogi rodne chorej matki),
  • przewlekłe, gronkowcowe, niekiedy też związane z zakażeniem przez bakterie Escherichia coli.

 

Alergiczne zapalenie spojówek

Alergiczne zapalenie spojówek jest wynikiem nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego na kontakt z substancją uczulającą, najczęściej alergenem lotnym (pyłki roślin, kurz, sierść zwierząt) lub kontaktowym (np. nikiel, chrom, silikon). Bardzo często współwystępuje z innymi schorzeniami alergicznymi, w tym katarem siennym, astmą czy atopowym zapaleniem skóry (AZS). Wyróżnia się takie postaci alergicznego zapalenia spojówek, jak:

  • sezonowe alergiczne zapalenie spojówek – reakcja na pyłki drzew i traw w okresie kwitnienia, od wiosny do późnego lata,
  • całoroczne alergiczne zapalenie spojówek – związane z uczuleniem na sierść zwierząt, roztocza, pleśń, włosy i naskórek ludzki, wełnę,
  • wiosenne zapalenie spojówek i rogówki – nie należy mylić z sezonowym, występuje u dzieci do 5. roku życia, trwa kilka lat, ma bardzo ciężki przebieg,
  • pryszczykowe zapalenie spojówki i rogówki – choroba typowo dziecięca, której powodem są złe warunki higieniczne,
  • olbrzymiobrodawkowe zapalenie spojówek – występuje w reakcji na ciało obce w worku spojówkowym (najczęściej – soczewki kontaktowe),
  • atopowe zapalenie spojówek i rogówek – rzadkie i ciężkie w przebiegu, występuje głównie u młodych mężczyzn.

 

Objawy zapalenia spojówek

Objawy zapalenia spojówek mają zróżnicowany charakter i występują w różnym natężeniu, w zależności od rodzaju choroby. Charakterystyczne dla różnych jej odmian są:

  • nagminne wirusowe zapalenie spojówek – obrzęk powiek z wyraźnym opadem górnej, przekrwienie spojówek, intensywne łzawienie, światłowstręt, zamglenie obrazu, odczyn grudkowy, wylewy podspojówkowe. Możliwe przeniesienie zakażenia na rogówkę, groźba trwałego uszkodzenia wzroku;
  • proste grudkowe zapalenie spojówek – stosunkowo łagodne, z niewielkim obrzękiem, świądem, pieczeniem i łzawieniem;
  • gorączka gardłowo-spojówkowa: obrzęk powiek, świąd oczu, łzawienie, wysoka temperatura ciała, ból gardła, powiększenie węzłów chłonnych;
  • ostre paciorkowcowe zapalenie spojówek - wyciek wydzieliny ropnej, przekrwienie gałek ocznych, odczyn brodawkowaty;
  • rzeżączkowe zapalenie spojówek – bardzo silny wyciek ropnej treści, sklejanie się powiek, mocny obrzęk obu powiek powodujący zasklepianie się szpary między nimi, przekrwienie oczu, powiększenie węzłów chłonnych;
  • przewlekłe gronkowcowe zapalenie spojówek – niewielka ilość wydzieliny ropnej, przekrwienie oczu, obrzęk powiek, odczyn brodawkowaty lub grudkowy;
  • alergiczne zapalenie spojówek: obrzęk, przekrwienie, świąd, pieczenie, łzawienie, bolesność, światłowstręt.

 

Ile trwa zapalenie spojówek?

Ile trwa zapalenie spojówek? W większości przypadków choroba rozwija się i samoczynnie lub z pomocą leków wygasa w ciągu 2-3 tygodni – dotyczy to większość zakażeń bakteryjnych i wirusowych.

W pierwszej fazie objawy często dotykają tylko jedno oko. Po 2-3 dniach przenoszą się one też na drugie. Zdarza się jednak, że choroba ma inny przebieg. Do wyjątków należy między innymi przewlekłe zapalenie spojówek, wywoływane przez gronkowce, które trwa około 6-7 tygodni, następnie zaś możliwe są jego nawroty.

Sporadycznie zdarza się, że równie długo trwają zakażenia wirusowe, jeśli nieleczona choroba zaatakuje także rogówkę. Szczególnym przypadkiem są odczyny alergiczne. W większości przypadków stan zapalny oka ustępuje w takiej sytuacji w ciągu 24 godzin od ustania kontaktu z alergenem. Jeśli jednak swoista kwarantanna nie jest możliwa (np. w przypadku uczulenia na zwierzę domowe, czy wszechobecny kurz), objawy mogą z różnym nasileniem pojawiać się przed długie miesiące, a nawet lata.

 

Krople do oczu na zapalenie spojówek na receptę i bez recepty

Jak leczyć zapalenie spojówek? Dużo w tej materii zależy od rozwoju (patogenezy) schorzenia. W przypadku infekcji bakteryjnych trwających dłużej niż kilka dni, zaleca się stosowanie antybiotyków o działaniu miejscowym (w sporadycznych przypadkach stosuje się też leczenie doustne, ogólnoustrojowe).

Tego typu krople do oczu na zapalenie spojówek wydawane są na receptę, a w ich składzie znajdziemy takie substancje, jak:

  • azytromycyna – antybiotyk z grupy makrolidów,
  • tobramycyna - antybiotyk z grupy aminoglikozydów,
  • lewofloksacyna - chemioterapeutyk grupy fluorochinolonów III generacji.

Na zakażenia wirusowe także dostępne są krople wydawane jedynie z przepisu lekarza, w tym:

  • gancyklowir - lek przeciwwirusowy.
  • deksametazon – lek glikokortykosteroidowy.

Jeżeli natomiast chodzi o zapalenie spojówek alergiczne, wśród kropli na receptę wymienić można środki zawierające takie substancje czynne, jak:

  • olopatadyna - lek przeciwalergiczny i przeciwhistaminowy,
  • emedastyna – lek przeciwhistaminowy,
  • deksametazon, fluorometolon, loteprednol – leki glikokortykosteroidowe,
  • cyklosporyna - lek immunosupresyjny.

W aptekach dostępne są też krople do oczu na zapalenie spojówek sprzedawane bez recepty. Są to preparaty wytwarzane na bazie następujących substancji:

  • kromoglikan sodowy – związek chemiczny działający przeciwalergicznie, przeciwanafilaktycznie, przeciwastmatycznie i antyhistaminowo,
  • azelastyna – słabszy lek przeciwalergiczny i przeciwhistaminowy,
  • tetryzolina – lek z grupy sympatykomimetyków.