Rodzaje depresji i stopnie - objawy typowe i nietypowe

Dodano: 26-02-2020 | Aktualizacja: 23-02-2022
Autor: Piotr Brzózka
capsule E-recepta internal Lek. rodzinny specialist Specjalista

Rodzaje depresji, stopnie depresji – poznaj typologię tej groźnej, przewlekłej choroby cywilizacyjnej.

Zobacz, jakie są typowe i nietypowe objawy depresji w różnych jej postaciach.

Spis treści:
Rodzaje depresji
Stopnie depresji
Typowe objawy depresji
Nietypowe objawy depresji
Jaki mam rodzaj depresji? 

 

Rodzaje depresji

Depresja jest chorobą, tudzież zaburzeniem, o niezwykle zróżnicowanym charakterze.

Istnieje przynajmniej kilka klasyfikacji depresji i kilkanaście różnych jej postaci.

Ze względu na rodzaj zaburzeń afektywnych, wyróżnia się następujące rodzaje depresji:

  • depresja w przebiegu choroby afektywnej jednobiegunowej. Mówimy w takim przypadku o pojedynczym epizodzie tzw. dużej depresji (trwającej minimum 2 tygodnie) lub depresji nawracającej. Tego typu zaburzenia na przestrzeni życia dotykają 10-15 proc. populacji;
  • depresja w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej. Znacznie rzadsza. Charakteryzuje się naprzemiennym występowaniem objawów depresji i manii.

 

Przyjmując za główne kryterium podziału patogenezę schorzenia, wymienia się natomiast takie rodzaje depresji, jak:

  • depresja endogenna – powodowana czynnikami biologicznymi (wewnętrznymi), związana ze zbyt niskim poziomem takich neuroprzekaźników, jak dopamina, serotonina i noradrenalina;
  • depresja egzogenna – jej powodem są czynniki zewnętrzne, takie jak śmierć bliskiej osoby, zranione uczucia, toksyczna relacja, prześladowanie w szkole, nadmierna presja w pracy etc.

 

Dodatkowo wyróżnia się typy depresji, które występują w specyficznych okolicznościach lub mają charakterystyczny przebieg.

Należą do nich:

  • depresja poporodowa,
  • depresja w ciąży,
  • depresja młodzieńcza,
  • depresja atypowa,
  • depresja anankastyczna,
  • depresja hipochondryczna,
  • depresja melancholiczna,
  • depresja depersonalizacyjna,
  • depresja anaklityczna,
  • depresja urojeniowa,
  • depresja katatoniczna,
  • depresja lekoodporna,
  • depresja sezonowa.

 

Stopnie depresji

W diagnostyce i leczeniu choroby istotne są też stopnie depresji, które oddają natężenie jej objawów.

  • Depresja 1 stopnia, lekka, zwana też subdepresją, cechuje się występowaniem obniżonego nastroju przez większą część dnia, niezależnie od okoliczności. Sporadycznie mogą się też pojawiać inne oznaki zaburzeń depresyjnych, w tym zmęczenie, zniechęcenie, złe samopoczucie, brak zadowolenia, pogorszenie snu, gorszy apetyt. Do depresji lekkiej zaliczana jest niekiedy tzw. depresja maskowana, objawiająca się występowaniem licznych objawów psychosomatycznych, w szczególności bólowych.
  • Depresja 2 stopnia, umiarkowana. Występuje znaczne i stałe pogorszenie nastroju, a także anhedonia (czyli niemożność przeżywania przyjemności i emocjonalne zobojętnienie), zniechęcenie, alienacja społeczna, pogorszenie funkcjonowania w rodzinie, w grupie rówieśniczej, w pracy.
  • Depresja 3 stopnia. Bardzo silna. Jeśli występuje bez objawów psychotycznych, pacjenci najczęściej zmagają się z takimi symptomami, jak głęboki smutek, zobojętnienie, niezdolność do wykonywania codziennych czynności, a także często myśli samobójcze. Jeśli dodatkowo dochodzą do tego objawy psychotyczne, osoba chora ma silne urojenia dotyczące winy i kary, myśli i zachowania hipochondryczne oraz zahamowania ruchowe.

 

Typowe objawy depresji

Typowe objawy depresji, występujące w jej klasycznych postaciach, to przede wszystkim:

  • smutek, utrzymujący się minimum dwa tygodnie i niemający związku z konkretnymi wydarzeniami, przeżyciami lub odczuciami,
  • zobojętnienie emocjonalne – nawet czynności, które sprawiały wcześniej radość, teraz nie wywołują żadnych pozytywnych odczuć,
  • zniżona samoocena. poczucie winy, negatywny ogląd sytuacji, widzenie przyszłości w czarnych barwach,
  • osłabienie kondycji fizycznej, ewidentny spadek poziomu życiowej energii, trudność w wykonywaniu codziennych obowiązków, spowolnienie ruchowe,
  • zaburzenia lękowe, fobia społeczna, strach o własne zdrowie i życie,
  • wycofywanie się z interakcji społecznych, zamykanie się w czterech ścianach,
  • problemy z koncentracją i zapamiętywaniem, a także logicznym myśleniem. obniżenie kondycji intelektualnej. unikanie wyzwań, ucieczka od planowania przyszłości, bierność,
  • zaburzenia łaknienia lub nadmierny apetyt,
  • zaburzenia snu – bezsenność, senność,
  • zaburzenia rytmu dobowego,
  • zaburzenia popędu seksualnego,
  • myśli samobójcze, odczuwane jako „jedyne wyjście”, chęć skrócenia psychicznego cierpienia.

 

Nietypowe objawy depresji

Oprócz tego wyróżnia się też nietypowe objawy depresji.

Występują one przede wszystkim w przebiegu schorzeń i zaburzeń odbiegających od klasycznego wzorca, a więc m.in. w depresji anankastycznej, atypowej, czy maskowanej.

Oto krótki ich przegląd:

Depresja maskowana – występuje 5 typów tzw. masek depresji, w tym:

  • maski bólowe (ból brzucha, klatki piersiowej, pleców, głowy, rąk, nóg, narządów płciowych),
  • maski psychosomatyczne i wegetatywne (mrowienie ciała, zaburzenia erekcji, przedwczesny wytrysk, nieregularne miesiączkowanie, nudności, zaparcia, biegunki, zespół niespokojnych nóg, zawroty głowy, pogorszenie widzenia)m
  • maski psychopatologiczne (lęki , fobie, natręctwa),
  • maski behawioralne (zachowania kompulsywne, patologiczne, nieracjonalne, ryzykowne, zastępcze),
  • zaburzenia rytmu okołodobowego (zbyt wczesne lub zbyt późne wstawanie i zasypianie, spożywanie posiłków o nietypowych godzinach itd.).

 

Depresja atypowa, zwana też lękową lub agitowaną.

Objawia się silnym poczuciem lęku i związanym z tym pobudzeniem psychoruchowym.

Bardzo często towarzyszą jej myśli samobójcze.

Depresja hipochondryczna – typowym objawem jest nasilony lęk o własne zdrowie i życie.

Depresja depersonalizacyjna – pacjent ma poczucie odrealnienia swojej osoby i otaczającego świata. Jest zobojętniały na ludzi i wydarzenia.

Depresja anankastyczna – osoba chora ma skłonność do kompulsywnych działań i natręctw w myśleniu.

Depresja melancholiczna wiąże się przede wszystkim ze spadkiem tzw. napędu psychoruchowego, a więc całkowitą utratą energii życiowej.

Depresja anaklityczna – występuje u noworodków i cechuje się zaburzeniem łaknienia w odpowiedzi na izolację od matki.

 

Jaki mam typ depresji?

Jaki mam typ depresji – to pytanie często stawiane przez osoby szukające wsparcia u psychiatry lub psychoterapeuty, a także szukające odpowiedzi na własną rękę.

Należy wiedzieć, że bez specjalistycznej wiedzy i szeregu konsultacji, nie sposób określić, jakiego typu zaburzenia afektywne ma pacjent.

Często bowiem objawy są zbliżone lub mało charakterystyczne, a jeden dosłownie szczegół potrafi przesądzić o takiej a nie innej diagnozie.

Warto też pamiętać, że depresja, zwłaszcza atypowa lub maskowana, mylone są z innymi zaburzeniami (nerwica lękowa, zespół jelita drażliwego, migreny, choroby układu krążenia itd.).

Dlatego podejmując leczenie zawsze należy korzystać z pomocy lekarskiej, tym bardziej, że skuteczne leki na depresję wydawane są jedynie na receptę.

Osoby, które boją się lub wstydzą opowiedzieć o swoich problemach psychiatrze w cztery oczy, mogą wybrać konsultacje przez Internet.

Czytaj też:



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia do artykułu

  • Stopnie nasilenia depresji, http://stopdepresji.pl
  • Czym jest depresja?, http://twarzedepresji.pl/o-depresji
  • Maski depresji - ukryte przyczyny spadku nastroju, https://oczymlekarze.pl
  • Milena Osińska, Adam Kazberuk, Katarzyna Celińska-Janowicz, Rafał Zadykowicz, Edyta Rysiak, Depresja – choroba cywilizacyjna XXI wieku, Geriatria 2017; 11:
  • Constance Hammen, Depresja, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2006
  • Obraz kliniczny depresji, http://www.depresja.org
Zobacz więcej
Nasz lekarz zadzwoni do Ciebie kiedy Ty chcesz! Potrzebujesz pomocy lekarskiej?
Rozpocznij konsultację