Paroksetyna

Ta podstrona zbiera leki zawierające paroksetynę. Wszystkie wydawane są na receptę i wszystkie mają postać tabletek. Paroksetyna należy do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, czyli leków SSRI - razem z escitalopramem, sertraliną i fluoksetyną.

 

Jak działa paroksetyna?

Paroksetyna jest lekiem na depresję - ulotki opisują ją jako silny i selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny w neuronach mózgowych. Selektywny oznacza tu, że ma niewielkie powinowactwo do pozostałych układów receptorowych: muskarynowego, adrenergicznego, dopaminergicznego i histaminowego.

Dwie liczby z ulotek, które warto znać przed rozpoczęciem leczenia:

• Stężenie leku stabilizuje się po 7-14 dniach od rozpoczęcia terapii. Dopiero wtedy organizm pracuje na stałym poziomie leku.
• Okres półtrwania wynosi około jednej doby - lek przyjmuje się więc raz na dobę.

 

Paroksetyna - na co się stosuje?

Ulotki wymieniają sześć wskazań i tylko pierwsze dotyczy depresji:

• ciężki epizod depresyjny,
• zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne,
• zaburzenie lękowe z napadami lęku, z agorafobią lub bez niej,
• fobia społeczna,
• zaburzenie lękowe uogólnione,
• zaburzenie stresowe pourazowe.

Ostatnie wskazanie jest tym, które odróżnia paroksetynę od pozostałych leków SSRI w tej bazie - w ulotkach escitalopramu zaburzenia stresowego pourazowego nie ma. Pięć z sześciu wskazań dotyczy zresztą lęku i zaburzeń pokrewnych, nie depresji.

Paroksetyna bywa też stosowana poza tymi wskazaniami, w opóźnianiu wytrysku. Jeśli szukasz informacji o tym zastosowaniu, właściwa jest osobna strona o przedwczesnym wytrysku - tam opisane jest, jakie leczenie jest w tym wskazaniu zarejestrowane.

 

Paroksetyna - dawkowanie różni się od wskazania

To cecha, która wyróżnia paroksetynę wśród leków SSRI: dawka docelowa zależy od tego, co się leczy, i różnice są dwukrotne.

• Ciężki epizod depresyjny: 20 mg na dobę. Poprawa zaczyna się po tygodniu, ale staje się widoczna od drugiego tygodnia. Dawkę weryfikuje się w ciągu 3-4 tygodni, a w razie niewystarczającej reakcji zwiększa stopniowo o 10 mg, do maksymalnie 50 mg na dobę. Leczenie powinno trwać co najmniej pół roku, żeby objawy ustąpiły.
• Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne: dawka docelowa 40 mg na dobę, ale leczenie zaczyna się od 20 mg i zwiększa o 10 mg. Przy niewystarczającej reakcji maksymalnie 60 mg na dobę. Leczenie może trwać kilka miesięcy lub dłużej.
• Zaburzenie lękowe z napadami lęku: dawka docelowa również 40 mg na dobę, zaczynana od mniejszej.

Wniosek praktyczny: przy paroksetynie liczba miligramów nie mówi nic o „sile” leczenia, dopóki nie wiadomo, jakie jest wskazanie. 20 mg to dawka docelowa w depresji, a w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym - dopiero dawka początkowa.

 

Paroksetyna - przeciwwskazania i odstępy przy inhibitorach MAO

Poza nadwrażliwością ulotki wymieniają przeciwwskazania dotyczące innych leków, i podają przy nich konkretne odstępy czasowe:

• Nieodwracalne inhibitory MAO - leczenie paroksetyną można zacząć po 2 tygodniach od ich zakończenia.
• Odwracalne inhibitory MAO, na przykład moklobemid, linezolid i błękit metylenowy - po co najmniej 24 godzinach.
• W drugą stronę: leczenia inhibitorem MAO nie zaczyna się przed upływem co najmniej tygodnia od przerwania paroksetyny.
• Tiorydazyna i pimozyd - nie stosować jednocześnie z paroksetyną.

Obowiązuje też ostrzeżenie dotyczące całej grupy leków przeciwdepresyjnych: na początku leczenia myśli o samookaleczeniu mogą się nasilić, ponieważ mija zwykle około dwóch tygodni, zanim lek zacznie działać. Ulotki wskazują, że ryzyko jest większe u osób, które miały takie myśli wcześniej, oraz u osób poniżej 25 lat. W razie ich wystąpienia należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić na oddział pomocy doraźnej. Ulotki dodają radę, która bywa pomocna: warto powiedzieć o swoim stanie komuś z rodziny lub przyjaciół i poprosić, żeby przeczytał ulotkę.

 

Paroksetyna - skutki uboczne

Ulotki wyróżniają objawy, przy których trzeba skontaktować się z lekarzem lub zgłosić na oddział ratunkowy:

• nietypowe siniaki lub krwawienia, w tym krwawe wymioty albo krew w kale,
• trudności w oddawaniu moczu,
• napad drgawkowy,
• niepokój i niemożność usiedzenia w miejscu - to może być akatyzja, a ulotka zaznacza, że zwiększenie dawki może te odczucia nasilić,
• zmęczenie, osłabienie, ból, sztywność lub brak koordynacji mięśni i dezorientacja - mogą być objawami zmniejszonego stężenia sodu we krwi,
• reakcje uczuleniowe.

Osobno ulotki opisują objawy po przerwaniu leczenia. Występują także u osób poniżej 18 lat i są podobne do tych u dorosłych; u młodszych pacjentów często pojawiają się dodatkowo ból brzucha, zdenerwowanie i chwiejność emocjonalna. To jeden z powodów, dla których paroksetyny nie odstawia się nagle, a schemat zmniejszania dawki ustala lekarz.

 

Paroksetyna - odstawianie

Paroksetyny nie odstawia się nagle. Ulotki opisują objawy, które mogą wystąpić po przerwaniu leczenia, i zaznaczają, że dotyczą one zarówno dorosłych, jak i osób poniżej 18 lat - u młodszych pacjentów często pojawiają się dodatkowo ból brzucha, zdenerwowanie i chwiejność emocjonalna, w tym płaczliwość i zmiany nastroju.

Z tego wynikają dwie praktyczne zasady:

• Schemat zmniejszania dawki ustala lekarz - także wtedy, gdy powodem odstawienia jest poprawa samopoczucia.
• Nie przerywa się leczenia z powodu pierwszych działań niepożądanych. Część z nich słabnie w kolejnych tygodniach, a decyzję o zmianie leku lub dawki podejmuje lekarz.

Objawy po odstawieniu bywają mylone z powrotem choroby. Różnica polega zwykle na czasie: pojawiają się szybko po zmniejszeniu dawki i mają inny charakter niż objawy, z powodu których rozpoczęto leczenie. Ocenia to jednak lekarz, nie pacjent.

 

Paroksetyna - w jakich lekach występuje i zamienniki

Paroksetyna występuje w bazie pod kilkoma nazwami handlowymi, wszystkie w postaci tabletek. Pełna lista z podmiotami odpowiedzialnymi jest pod tym tekstem.

Preparaty zawierają tę samą substancję czynną i w tym sensie są wobec siebie zamiennikami - różnią się substancjami pomocniczymi, dostępnymi mocami i wielkością opakowania. Przy paroksetynie dostępne moce mają znaczenie praktyczne, bo dawkę zwiększa się skokami co 10 mg, a docelowa zależy od wskazania.

Zamiana paroksetyny na inny lek z grupy SSRI to już inna sprawa - to nie zamiennik, a zmiana leczenia, która wymaga schematu odstawiania i wprowadzania. O doborze decyduje lekarz. Pozostałe leki SSRI w bazie to escitalopram, sertralina i fluoksetyna.

 

Paroksetyna - recepta online

Paroksetyna wymaga recepty i leczenia pod kontrolą lekarza: dawkę dobiera się do wskazania, zwiększa stopniowo, a odstawianie odbywa się według schematu.

W Dimedic możesz skonsultować się online: wypełniasz ankietę medyczną, a lekarz ocenia, czy leczenie jest w Twoim przypadku zasadne, biorąc pod uwagę objawy, dotychczasowe leczenie i pozostałe przyjmowane leki - w szczególności inhibitory MAO, tiorydazynę i pimozyd. Przy pozytywnej ocenie e-recepta trafia do Ciebie SMS-em lub e-mailem.

Jeśli stan pogarsza się szybko albo nasilają się myśli o samookaleczeniu, nie czekaj na konsultację online - skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem lub skorzystaj z pomocy doraźnej.