Klindamycyna

Ta podstrona zbiera leki zawierające klindamycynę do stosowania ogólnoustrojowego - w postaci kapsułek i tabletek powlekanych oraz roztworów do wstrzykiwań i infuzji. Wszystkie wydawane są na receptę. Jeśli szukasz klindamycyny stosowanej miejscowo na skórę w leczeniu trądziku, znajdziesz ją w osobnej podkategorii klindamycyny wśród leków przeciwtrądzikowych. Klindamycyna należy do linkozamidów.

 

Klindamycyna - co to jest?

Klindamycyna jest antybiotykiem z grupy linkozamidów. Działa przede wszystkim bakteriostatycznie, czyli zatrzymuje namnażanie bakterii, a także bakteriobójczo - w stopniu zależnym od stężenia w miejscu zakażenia i od wrażliwości drobnoustrojów.

Trzy właściwości wyjaśniają, dlaczego lekarz wybiera właśnie ją.

• Dobrze przenika do tkanek, w tym do kości. To dlatego klindamycyna jest stosowana w zakażeniach kości i stawów, gdzie wiele antybiotyków dociera w niewystarczającym stężeniu.
• Działa na bakterie beztlenowe oraz na gronkowce i paciorkowce - stąd jej miejsce w zakażeniach jamy brzusznej, miednicy i tkanek miękkich.
• Nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Z tego wynika wyraźne ograniczenie, zapisane w ulotkach: klindamycyny nie stosuje się w leczeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Ulotki wymieniają też szczepy oporne - między innymi enterokoki, pałeczki Haemophilus, Escherichia coli, Klebsiella, Proteus i Pseudomonas. Jest też zastrzeżenie, o którym warto pamiętać przy infekcjach sezonowych: klindamycyny nie stosuje się w ostrych wirusowych zakażeniach dróg oddechowych, bo antybiotyk nie działa na wirusy.

 

Klindamycyna - na co się stosuje?

Ulotki wymieniają zakażenia wywołane przez bakterie wrażliwe na klindamycynę:

• zakażenia kości i stawów,
• zakażenia ucha, nosa, gardła i zatok, w tym zapalenie ucha środkowego,
• zakażenia zębów i jamy ustnej oraz odzębowe zapalenia kości szczęki i żuchwy,
• zakażenia dolnych dróg oddechowych,
• zakażenia w obrębie jamy brzusznej i miednicy oraz żeńskich narządów płciowych,
• zakażenia skóry i tkanek miękkich,
• płonica,
• posocznica i zapalenie wsierdzia.

Postać zależy od ciężkości zakażenia: w ciężkim przebiegu stosuje się postać dożylną, a w posocznicy i zapaleniu wsierdzia leczenie rozpoczyna się od podania dożylnego. Ulotki dodają zastrzeżenie powtarzające się w całej grupie antybiotyków: należy wziąć pod uwagę oficjalne wytyczne dotyczące ich właściwego stosowania.

 

Klindamycyna - biegunka, której nie wolno leczyć samemu

To najważniejsze ostrzeżenie przy tym antybiotyku. Stosowanie niemal każdego antybiotyku może wywołać rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego i biegunkę wywołaną przez bakterię Clostridium difficile - od łagodnej aż do zagrażającego życiu zapalenia jelita.

Ulotki formułują przy tym dwie instrukcje. Pierwsza: każdą biegunkę, która wystąpi w czasie leczenia lub po jego zakończeniu, należy zgłosić lekarzowi. Druga jest mniej oczywista i dlatego ważniejsza: nie wolno wtedy stosować leków hamujących perystaltykę jelit, czyli typowych preparatów przeciwdiarealnych dostępnych bez recepty. Zatrzymanie pasażu jelitowego w takiej sytuacji pogarsza przebieg choroby, zamiast go łagodzić.

Ciężka, przedłużająca się biegunka wymaga natychmiastowego przerwania leku i kontaktu z lekarzem. Szczególnej uwagi wymagają osoby, które przebyły choroby jelit - zapalenie jelita grubego, chorobę Leśniowskiego-Crohna, uchyłkowatość - oraz osoby z celiakią lub AIDS.

 

Klindamycyna - przeciwwskazania

Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na klindamycynę lub linkomycynę - ulotki podkreślają, że osoby uczulone na jedną z tych substancji mogą być uczulone także na drugą, co nazywa się alergią krzyżową. Drobnoustroje oporne na linkomycynę są również oporne na klindamycynę.

Preparaty do wstrzykiwań mają dodatkowe przeciwwskazania wynikające z substancji pomocniczych: zawierają alkohol benzylowy, więc nie stosuje się ich u osób z nadwrażliwością na tę substancję ani na środki miejscowo znieczulające, a także u noworodków, zwłaszcza wcześniaków.

Szczególną ostrożność ulotki zalecają u osób uczulonych na penicylinę, z zaburzeniami czynności wątroby, z zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego - na przykład w miastenii czy chorobie Parkinsona - oraz z chorobami żołądka i jelit w wywiadzie. Przy leczeniu dłuższym niż 3 tygodnie konieczne są regularne kontrole morfologii krwi oraz badania czynności wątroby i nerek.

 

Klindamycyna - skutki uboczne

Ulotki wskazują, że najczęstsze działania niepożądane klindamycyny to reakcje nadwrażliwości oraz reakcje ze strony przewodu pokarmowego. Często, czyli u mniej niż 1 na 10 osób, występują ból brzucha, nudności, wymioty, łagodna biegunka oraz zapalenie przełyku, języka lub błony śluzowej jamy ustnej.

Natychmiastowego przerwania leku i kontaktu z lekarzem wymagają: obrzęk twarzy, warg, jamy ustnej, gardła lub krtani utrudniający połykanie albo oddychanie, dreszcze, zawroty głowy lub utrata przytomności, powstawanie pęcherzy i złuszczanie skóry oraz błon śluzowych, ciężka przedłużająca się biegunka, porażenie mięśni, a także zatrzymanie płynów powodujące obrzęk nóg, kostek lub stóp z dusznością i nudnościami - to może wskazywać na uszkodzenie nerek.

Wśród rzadkich i bardzo rzadkich działań ulotki wymieniają zaburzenia obrazu krwi, blokadę nerwowo-mięśniową, przemijające zapalenie wątroby z żółtaczką cholestatyczną, ostre uszkodzenie nerek oraz ciężkie reakcje skórne: zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół DRESS i ostrą uogólnioną osutkę krostkową. Osobno wymieniane są reakcje po zbyt szybkim podaniu dożylnym oraz miejscowe odczyny po wstrzyknięciu domięśniowym.

Długotrwałe i powtarzane stosowanie klindamycyny może prowadzić do nadmiernego rozwoju opornych bakterii lub drożdżaków; zmiany na błonach śluzowych jamy ustnej lub pochwy w trakcie leczenia warto zgłosić lekarzowi.

 

Klindamycyna - a alkohol

Ulotki preparatów z klindamycyną nie określają interakcji między substancją czynną a spożyciem alkoholu. Brak takiej informacji nie jest zaleceniem łączenia obu. Klindamycyna jest metabolizowana w wątrobie, a leczenie dłuższe niż 3 tygodnie wymaga kontroli jej czynności - alkohol obciąża ten sam narząd. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przy tym przewodu pokarmowego.

 

Klindamycyna - interakcje

• Antybiotyki makrolidowe, na przykład erytromycyna, oraz chloramfenikol - działają antagonistycznie wobec klindamycyny, więc nie stosuje się ich łącznie.
• Środki zwiotczające mięśnie. Klindamycyna hamuje przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i może nasilać ich działanie, co podczas operacji grozi nieoczekiwanym zagrożeniem życia. Dlatego o przyjmowaniu klindamycyny trzeba poinformować lekarza przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, a także przed leczeniem elektrowstrząsami.
• Antagoniści witaminy K - warfaryna, acenokumarol. Opisywano podwyższenie wskaźnika INR i czasu protrombinowego oraz krwawienia, dlatego w trakcie leczenia potrzebne są częste badania krzepliwości krwi.
• Doustne środki antykoncepcyjne. Ulotka Clindanea podaje, że ich skuteczność przy jednoczesnym stosowaniu z klindamycyną nie jest pewna, i zaleca dodatkową skuteczną antykoncepcję w czasie leczenia.
• Ryfampicyna, ziele dziurawca, fenytoina i karbamazepina - mogą spowodować utratę działania przeciwbakteryjnego klindamycyny, co wymaga kontroli postępów leczenia.
• Leki hamujące perystaltykę jelit - patrz ostrzeżenie o biegunce powyżej.

Postacie doustne można przyjmować niezależnie od posiłków, ale pokarm opóźnia wchłanianie: na czczo maksymalne stężenie w surowicy pojawia się po około 45-60 minutach, a po posiłku po około 2 godzinach. Preparaty do wstrzykiwań mają niezgodności farmaceutyczne z kilkoma lekami, między innymi z ampicyliną i fenytoiną - nie podaje się ich w jednej iniekcji.

 

Klindamycyna - w jakich lekach występuje?

Zestawienie poniżej obejmuje preparaty z klindamycyną wraz z dawkami i postaciami. Wszystkie wydawane są wyłącznie na receptę. Podstrona należy do kategorii antybiotyków i leków przeciwbakteryjnych.

 

Klindamycyna - recepta online

O zastosowaniu klindamycyny decyduje rodzaj i umiejscowienie zakażenia oraz wrażliwość bakterii. Dobór antybiotyku i czasu leczenia należy do lekarza - także dlatego, że stosowanie go bez potrzeby sprzyja powstawaniu opornych szczepów. Leczenia nie przerywa się samodzielnie po ustąpieniu objawów.

W Dimedic możesz skonsultować się online: wypełniasz ankietę medyczną, a lekarz ocenia, czy antybiotyk jest w Twoim przypadku uzasadniony, biorąc pod uwagę objawy, przebyte choroby jelit i pozostałe przyjmowane leki. Przy pozytywnej ocenie e-recepta trafia do Ciebie SMS-em lub e-mailem. Jeśli objawy są ciężkie albo szybko się nasilają, właściwym krokiem jest pilny kontakt z lekarzem lub pomoc doraźna.