Doksycyklina

Doksycyklina - co to jest?

Doksycyklina to antybiotyk z grupy tetracyklin, o kodzie ATC J01AA02. Hamuje rozwój wielu drobnoustrojów, zarówno bakterii, jak i pierwotniaków. W preparatach dostępnych w Polsce występuje w postaci hyklanu lub monowodzianu doksycykliny, najczęściej w kapsułkach twardych i tabletkach po 100 mg.

 

Doksycyklina - na co się stosuje?

Doksycyklinę stosuje się w zakażeniach wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na tę substancję. Wskazania rejestracyjne obejmują:

• zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych: zapalenie migdałków podniebiennych, gardła, ucha środkowego, zatok, oskrzeli i płuc,
• zakażenia dróg moczowych: odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie pęcherza i cewki moczowej,
• choroby przenoszone drogą płciową, w tym zakażenia wywołane przez Chlamydia trachomatis, kiłę, wrzód miękki, ziarniniak pachwinowy i rzeżączkę,
• zakażenia tkanek miękkich, w tym wywołane przez Propionibacterium acnes,
• zakażenia przewodu pokarmowego, w tym biegunkę podróżnych,
• zakażenia okulistyczne, w tym przewlekłe zapalenie spojówek wywołane przez Chlamydia trachomatis,
• boreliozę,
• papuzicę, brucelozę, dżumę i tularemię,
• zapobieganie malarii.

O doborze antybiotyku decyduje lekarz, biorąc pod uwagę rodzaj zakażenia i wrażliwość drobnoustrojów.

 

Doksycyklina - przeciwwskazania

Doksycykliny nie stosuje się przy nadwrażliwości na tę substancję, na inne tetracykliny lub na substancje pomocnicze preparatu. Przeciwwskazaniem jest ciężka niewydolność wątroby.

Substancji nie podaje się kobietom w ciąży ani karmiącym piersią. Nie stosuje się jej także w okresie rozwoju zębów, ponieważ może powodować ich trwałe żółto-szaro-brązowe przebarwienie oraz zaburzać rozwój zębów i układu szkieletowego. Granica wieku różni się między preparatami: część ulotek podaje 8 lat, część 12 lat, dlatego przy dzieciach obowiązuje zapis z ulotki konkretnego leku.

 

Doksycyklina - skutki uboczne

Natychmiastowego kontaktu z lekarzem wymagają objawy wstrząsu anafilaktycznego: splątanie, bladość skóry, spadek ciśnienia krwi, pocenie się, przyspieszony oddech, osłabienie i omdlenie. Pilnej reakcji wymaga też obrzęk naczynioruchowy, zlokalizowany najczęściej w okolicy twarzy lub gardła i utrudniający oddychanie.

Ponadto:

• ciężkie reakcje skórne: zespół Stevensa-Johnsona i toksyczną nekrolizę naskórka, z nadżerkami w jamie ustnej, oczach i na narządach płciowych oraz złuszczaniem dużych płatów naskórka,
• rzekomobłoniaste zapalenie jelita z nadmiernym wzrostem Clostridium difficile: obfite wodniste stolce, gorączkę i kurczowe bóle brzucha,
• owrzodzenie i zapalenie przełyku,
• zapalenie wątroby i żółtaczkę, a przy długotrwałym stosowaniu uszkodzenie wątroby, czasem z zapaleniem trzustki,
• nadwrażliwość na światło,
• reakcję Jarischa-Herxheimera z gorączką, dreszczami i wysypką, pojawiającą się wkrótce po rozpoczęciu leczenia zakażeń krętkami, na przykład boreliozy.

Ryzyko podrażnienia przełyku ogranicza sposób przyjmowania: kapsułkę połyka się w pozycji siedzącej lub stojącej, co najmniej 30 minut przed położeniem się. Przy uporczywych dolegliwościach żołądkowo-jelitowych lekarz może zalecić przyjmowanie leku podczas posiłku, co nie wpływa istotnie na wchłanianie.

 

Doksycyklina - a alkohol

Spożywanie alkoholu podczas stosowania doksycykliny może zmniejszyć skuteczność leku. Alkohol skraca okres półtrwania substancji, a długotrwałe jego nadużywanie przyspiesza wątrobowy metabolizm doksycykliny, przez co jej stężenie może spaść poniżej poziomu terapeutycznego. W praktyce oznacza to ryzyko nieskutecznego leczenia zakażenia.

 

Doksycyklina - interakcje

Doksycyklina ma rozbudowany profil interakcji, zarówno z lekami, jak i z pokarmem:

• leki zobojętniające sok żołądkowy zawierające glin, wapń lub magnez, a także preparaty żelaza, cynku i bizmutu - tworzą z doksycykliną nieczynne połączenia i zmniejszają jej wchłanianie; zachowaj co najmniej 2-3 godziny odstępu,
• mleko, przetwory mleczne i soki z wapniem - działają tak samo, więc obowiązuje ten sam odstęp,
• węgiel aktywny i kolestyramina - zmniejszają wchłanianie; przyjmuje się je 2-3 godziny po doksycyklinie,
• hormonalne środki antykoncepcyjne - doksycyklina może zmniejszać ich skuteczność, dlatego w trakcie leczenia zaleca się dodatkową, niehormonalną metodę antykoncepcji,
• leki przeciwzakrzepowe, w tym warfaryna - doksycyklina nasila ich działanie i może wydłużać czas protrombinowy; konieczna jest kontrola parametrów krzepnięcia,
• doustne leki przeciwcukrzycowe z grupy pochodnych sulfonylomocznika - doksycyklina nasila ich działanie obniżające glikemię, więc stężenie glukozy wymaga monitorowania,
• penicyliny i inne antybiotyki bakteriobójcze - doksycyklina osłabia ich działanie, dlatego unika się łączenia,
• metoksyfluran - jednoczesne stosowanie grozi ciężkim uszkodzeniem nerek, więc nie stosuje się znieczulenia ogólnego z metoksyfluranem u pacjentów leczonych doksycykliną,
• cyklosporyna - doksycyklina zwiększa jej stężenie i toksyczność; łączenie tylko pod ścisłą kontrolą lekarza,
• induktory enzymów: barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna - przyspieszają metabolizm doksycykliny i mogą osłabiać jej działanie,
• teofilina - zwiększa częstość działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego,
• retinoidy, na przykład izotretynoina i acytretyna - stosowanie doksycykliny krótko przed, w trakcie albo po leczeniu retinoidami wiąże się z dodatkowym ryzykiem.

Doksycyklina może też zmieniać wyniki oznaczeń katecholamin w moczu, dlatego przed badaniami warto poinformować lekarza o jej przyjmowaniu.

 

Doksycyklina - w jakich lekach występuje?

Zestawienie powyżej obejmuje preparaty z doksycykliną wraz z dawkami i postaciami. Wszystkie wydawane są wyłącznie na receptę. Podkategoria należy do grupy tetracyklin.

 

Doksycyklina - recepta online

Leczenie poprzedza ocena lekarska. W Dimedic odbywa się ona online: wybierasz lek, wypełniasz ankietę medyczną, a lekarz ocenia, czy antybiotyk jest w Twoim przypadku uzasadniony. Jeśli tak, e-recepta trafia do Ciebie SMS-em lub e-mailem. Doksycyklina bywa stosowana w leczeniu trądziku - w tym przypadku pomocna będzie konsultacja dotycząca trądziku.