Zapalenie spojówek u dzieci - objawy, leczenie i krople

Dodano: 20-12-2019 | Aktualizacja: 21-02-2022
Autor: Piotr Brzózka
Zapalenie spojówek? Konsultacja telefoniczna z e-receptą!

Zapalenie spojówek u dzieci może wystąpić nawet drugiego dnia życia.

W przypadku najmłodszych pacjentów, zakażonych przez matki w czasie porodu, infekcja grozi utratą wzroku oraz innymi poważnymi powikłaniami.

Zobacz, jakie są objawy zapalenia spojówek u dzieci, a także jakie środki należy stosować w leczeniu konkretnych postaci choroby.

Spis treści: 
Zapalenie spojówek u dzieci
Objawy zapalenia spojówek u dzieci
Leczenie zapalenia spojówek u dzieci
Wirusowe zapalenie spojówek u dzieci
Bakteryjne zapalenie spojówek u dzieci
Alergiczne zapalenie spojówek u dzieci

 

Zapalenie spojówek u dzieci

Zapalenie spojówek u dzieci jest jednym z najczęściej występujących schorzeń okulistycznych w tej grupie wiekowej.

W jego przebiegu występują takie objawy, jak: przekrwienie oczu, obrzęk, łzawienie, świąd, pieczenie, ropna i surowicza wydzielina, powiększenie węzłów chłonnych.

Możliwe jest też pogorszenie widzenia, a nawet utrata wzroku.

Do symptomów choroby należą także brodawki powstające wskutek przerostu nabłonka i nacieku zapalnego spojówki lub grudki, będące formami przerostu tkanki limfatycznej w załamaniach worka spojówkowego.

Pamiętać należy, że istnieje kilkanaście postaci choroby, którą wyraźnie należy różnicować ze względu na etiologię.

Wyróżniamy zatem zapalenie spojówek:

  • wirusowe (powodowane między innymi przez adenowirusy i wirus opryszczki),
  • bakteryjne (paciorkowcowe, gronkowcowe oraz wywołane przez dwoinkę rzeżączki),
  • chlamydiowe,
  • alergiczne (w tym atopowe),
  • chemiczne i fizyczne.

 

Dodatkowo istnieje bardzo wyraźny podział stanów zapalnych spojówek ze względu na wiek pacjenta – spośród ogółu dzieci jako przypadek osobny i charakterystyczny traktowane są noworodki.

Dlaczego tak się dzieje?

Jakie są typowe objawy dla poszczególnych typów choroby? Jak powinno się je leczyć?

 

Objawy zapalenia spojówek u dzieci

Objawy zapalenia spojówek u dzieci znacznie się różnią w zależności od postaci schorzenia i jego etiologii, a także wieku małego pacjenta.

U większości dzieci, wyłączając z zestawienia noworodki, najczęściej pojawiają się:

  • łzawienie,
  • przekrwienie,
  • świąd,
  • wydzielina surowicza lub ropna.

 

Mogą wystąpić również powiększone węzły chłonne, krwotoki podspojówkowe i inne objawy ogólne, takie jak: ból gardła, głowy, a nawet gorączka.

Jeśli chodzi natomiast o noworodki, wyróżnia się trzy bardzo typowe zakażenia, wszystkie przenoszone przez drogi rodne z matki na dziecko w czasie porodu:

  • neisseria gonorrhoeae, czyli dwoinka rzeżączki – bakteria wywołująca jedną z częstszych chorób wenerycznych, odpowiada też za zapalenie spojówek u noworodków. Typowe objawy, które mogą się pojawić w ciągu 2-4 dni od narodzin, to: bardzo silny obrzęk, bardzo obwita wydzielina, znaczące przekrwienie spojówek, ryzyko owrzodzenia rogówki. Choroba w tej postaci uznawana jest za bardzo groźną – do jej potencjalnych skutków zalicza się nawet całkowitą utratę wzroku;
  • chlamydia - także kojarzona z chorobami wenerycznymi, powoduje u maluchów infekcję oka, której objawami są: umiarkowana wydzielina ropno-śluzowa, obrzęk powiek, odczyn brodawkowy, błony rzekome;
  • hermes simplex czyli wirus opryszczki HSV – może powodować zapalenie spojówki, w wyniku którego dochodzi do wycieku wydzieliny surowiczej i obrzęku powiek z możliwością pojawiania się małych pęcherzyków. Występuje też reakcja brodawkowka.

 

Leczenie zapalenia spojówek u dzieci

Leczenie zapalenia spojówek u dzieci, w szczególności u noworodków, to absolutny priorytet.

Wprawdzie choroba ma skłonność do samoczynnego ustępowania po 2-3 tygodniach, im jednak dłużej trwa, tym większe ryzyko powikłań.

A te mogą być dramatyczne.

Wymienić wśród nich można między innymi takie zaburzenia i choroby, jak:

  • perforacja rogówki i zapalenie wnętrza gałki ocznej,
  • częściowa lub całkowita utrata wzroku,
  • zapalenie płuc,
  • zapalenie opon mózgowych.

 

Oznacza to, że obserwując objawy zapalenia spojówek u dzieci, bezzwłocznie należy udać się do lekarza.

W większości przypadków niezbędne jest bowiem wdrożenie leczenia farmakologicznego, znacznie skuteczniejszego niż wszelkie „domowe sposoby”.

Pamiętać należy, że każda postać choroby wymaga indywidualnego podejścia i zupełnie innych metod leczenia.

 

Wirusowe zapalenie spojówek u dzieci

Wirusowe zapalenie spojówek u dzieci najczęściej powodowane jest przez adenowirusy.

W leczeniu choroby zaleca się stosować lek wirostatyczny o nazwie gancyklowir.

W przypadku pojawiania się nacieków rogówkowych część lekarzy sugeruje daleko idącą wstrzemięźliwość (nacieki powinny ustąpić samoistnie bez interwencji farmakologicznej), część zaś dopuszcza zastosowanie słabych steroidów, takich jak:

  • etabonian loteprednolu,
  • fluorometolon,
  • 0,125% prednizolon.

 

W przypadku wirusowego opryszczkowego zapalenia spojówek, stosuje się zamiennie:

  • gancyklowir – wspomniany wyżej lek wirostatyczny,
  • acyklowir - synetyczny lek antywirusowy, skuteczny przeciwko wirusowi HSV2.

 

Środki te mogą być wykorzystane w leczeniu zarówno starszych dzieci, jak też noworodków.

Uwaga: antybiotyki przeciw wirusom są absolutnie nieskuteczne i jako takie niewskazane, poza przypadkami wtórnych nadkażeń bakteryjnych.

 

Bakteryjne zapalenie spojówek u dzieci

Bakteryjne zapalenie spojówek u dzieci najczęściej wymaga zastosowania antybiotyku, miejscowo lub ogólnie.

U dzieci starszych, narażonych przede wszystkim na zakażenia ze strony paciorkowców, gronkowców oraz bakterii Gram-ujemnych, lekami pierwszego wyboru są:

  • lewofloksacyna – chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów,
  • azytromycyna – antybiotyk z grupy makrolitów,
  • tobramycyna – antybiotyk z grupy aminoglikozydów.

 

Są to typowe antybiotykowe krople na zapalenie spojówek u dzieci w wieku nieco starszym, a także dla noworodków, ze względu na szerokie spektrum działania używane w najczęstszych zakażeniach bakteryjnych. 

Jeśli chodzi o inne postaci zapalenia spojówek - w przypadku zakażenia dwoinką rzeżączki, na które narażone są noworodki, stosuje się takie środki, jak:

  • benzylopenicylina - antybiotyk z grupy penicylin,
  • cefuroksym - antybiotyk będący cefalosporyną drugiej generacji.

 

Wspomnieć w tym miejscu można jeszcze o zakażeniach chlamydiowych, które stanowią oddzielną kategorię pod względem biologicznym.

Noworodkom podaje się dwa typy leków:

  • erytromycyna – antybiotyk działający ogólnoustrojowo,
  • azytromycyna – antybiotyk działający miejscowo.

 

Alergiczne zapalenie spojówek u dzieci

Alergiczne zapalenie spojówek u dzieci leczy się poprzez zastosowanie daleko posuniętych działań profilaktycznych, w tym przede wszystkim unikanie kontaktu z alergenami, a także włączenie leków takich jak:

  • emedastyna, lewokabastyna, antazolina – leki przeciwhistaminowe,
  • olopatadyna, epinastyna, kromoglikan - tak zwane stabilizatory komórek tucznych,
  • diklofenak i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne,
  • deksametazon, fluorometolon – krople steroidowe,
  • cyklosporyna, takrolimus – leki immunopresyjne.

 

Należy pamiętać, że większość wymienionych leków dostępnych jest wyłącznie na receptę, a tę może przepisać jedynie lekarz, stacjonarnie lub w czasie telekonsultacji przez Internet.

Czytaj też:



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia do artykułu

  • Alina Bakunowicz-Łazarczyk, Beata Urban, Monika Oziębło-Kupczyk, Stany zapalne narządu wzroku u dzieci i młodzieży, Okulistyka, Zeszyt 1, 2009
  • Marzena Mielczarek, Choroby zapalne spojówek, Medycyna Rodzinna » 2/2005
Zobacz więcej
Nasz lekarz zadzwoni do Ciebie kiedy Ty chcesz! Problemy z oczami?
Rozpocznij konsultację