Bakteryjne zapalenie spojówek u dzieci i dorosłych - leki

Dodano: 30-12-2020 | Aktualizacja: 08-12-2021
Autor: Piotr Brzózka
Zapalenie spojówek? Konsultacja telefoniczna z e-receptą!

Bakteryjne zapalenie spojówek wywoływane jest przez paciorkowce, gronkowce oraz dwoinkę rzeżączki, a także kilka innych drobnoustrojów. Choroba dotyka w szczególności dzieci i noworodki. W leczeniu bakteryjnego zapalenia oka najczęściej stosuje się antybiotyki na receptę – w kroplach, maści i tabletkach.

Bakteryjne zapalenie spojówek

Bakteryjne zapalenie spojówek to choroba zakaźna oczu i powiek, najczęściej wywoływana przez bakterie szczepów paciorkowca i gronkowca, ale nie tylko. Wśród potencjalnych źródeł zakażenia można wymienić drobnoustroje, takie jak:

  • Streptococcus pyogenes (paciorkowiec β-hemolizujący), Streptococcus viridans (paciorkowiec zieleniejący), Streptococcus pneumoniae (dwoinka zapalenia płuc);
  • Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty), Staphylococcus epidermidis (gronkowiec skórny);
  • Neisseria gonorrhoeae (dwoinka rzeżączki);
  • Corynebacterium diphther (maczugowiec błonicy);
  • Listeria monocytogenes (bakteria wywołująca listeriozę);
  • Haemophilus influenzae (Gram-ujemna pałeczka grypy);
  • Pasteurella sp. (bakteria wywołująca pasterelozę);
  • Moraxella lacunata;
  • Chlamydia.

Część z wyżej wymienionych patogenów ma zdolność penetracji nieuszkodzonej spojówki i rogówki. Inne wnikają przez uszkodzoną powierzchnię, a następnie produkują enzymy proteolityczne, w wyniku czego dochodzi do namnażania się bakterii oraz reakcji tkankowej polegającej na naciekaniu komórek zapalnych.

Bakteryjne zapalenie spojówek u dzieci

Schorzenia tego typu występują powszechnie u osób dorosłych, ale schorzenie to dotyka przede wszystkim u dzieci, nawet bardzo małych. Pierwsze objawy choroby mogą się pojawić nawet pierwszego lub drugiego dnia życia.

Bakteryjne zapalenie spojówek u dzieci możliwe jest w wyniku zakażenia praktycznie każdą z wyżej wymienionych bakterii, także dwoinką rzeżączki, która choć kojarzona z chorobami wenerycznymi, w tym przypadku przenoszona jest na noworodka z dróg rodnych matki, będącej nosicielką. Tą samą drogą w przypadku noworodków możliwe są także zakażenia bakteriami chlamydii. Z oczywistych względów, przebywające na szpitalnym oddziale i pozbawione systemu odpornościowego maluchy narażone są też na infekcje paciorkowcowe i gronkowcowe.

Bakteryjne zapalenie spojówek u małych dzieci należy bezwzględnie i bezzwłocznie zdiagnozować, wdrażając odpowiednie leczenie. W przeciwnym razie może to skutkować poważnymi uszkodzeniami rogówki.

Jak przebiega bakteryjne zapalenie oka?

Bakteryjne zapalenie oka różni się nieco od tego typu infekcji o podłożu wirusowym i alergicznym. Najbardziej charakterystycznym objawem jest wydobywanie się gęstej, śluzowej wydzieliny z zauważalną treścią ropną. Wyróżnia się trzy postaci kliniczne bakteryjnego zapalenia oka:

  • Ostre – w jego przebiegu występuje jednostronne zaczerwienienie, łzawienie, umiarkowany obrzęk oraz obecność wydzieliny. W przypadku zakażenia bakterią Haemophilus influenzae mogą wystąpić dodatkowo objawy infekcji górnych dróg oddechowych. Z kolei w przypadku infekcji paciorkowcowych możliwe jest tworzenie tzw. błon rzekomych.
  • Nadostre – zazwyczaj wywołane pałeczkami Neisseria gonorrhoeae, czyli dwoinką rzeżączki. Występuje u noworodków oraz osób dorosłych aktywnych seksualnie. W tym przypadku ilość ropnej wydzieliny jest bardzo duża, a jej kolor charakterystyczny – zielonożółty. Obrzęk powiek jest znaczny, może też pojawić się bolesność, zarówno oczu, jak też wyraźnie powiększonych węzłów chłonnych przyusznych. Możliwe jest uszkodzenie rogówki.
  • Przewlekłe – przeważnie będące efektem zakażenia przez gronkowce, niekiedy również przez pałeczki E. coli. Współwystępuje z gronkowcowym zapaleniem brzegów powiek. W jego przebiegu pojawić się mogą: przekrwienie spojówki i jej pogrubienie oraz reakcja brodawkowa lub grudkowa. Obecna może też być wydzielina, ale w niewielkich ilościach.

Czy bakteryjne zapalenie spojówek jest zaraźliwe?

Czy bakteryjne zapalenie spojówek jest zaraźliwe? Tak – jak wszystkie infekcje bakteryjne. Źródłem zakażenia mogą być wszelkie wydzieliny z organizmu osoby chorej lub będącej nosicielem, w zależności od typu infekcji są to łzy, ślina, sperma, czy śluz z pochwy.

Bakteryjnym zapaleniem spojówek można się zarazić bezpośrednio, na przykład poprzez kichnięcie czy odbycie stosunku seksualnego, a także – jak już wcześniej wspomniano – w czasie porodu, z matki na dziecko. Możliwe jest też przeniesienie zarazków pośrednio, np. poprzez dotykane przedmioty codziennego użytku, na których znajdują się zarazki.

Krople na bakteryjne zapalenie spojówek

W przypadku infekcji wywołanej przez dwoinkę rzeżączki (zapalenie nadostre) zaleca się podanie antybiotyku doustnie, a więc ogólnoustrojowo. Natomiast w sytuacji, gdy zakażenie powodowane jest przez paciorkowce (zapalenie ostre), stosuje się antybiotyki miejscowe.

Krople na bakteryjne zapalenie spojówek, tudzież maść o podobnym składzie, powinny być aplikowane przez 5 do 7 dni. Zastosowanie tego typu leków wydatnie skraca czas infekcji a także zapobiega powikłaniom.

Jeśli natomiast chodzi o zapalenie gronkowcowe, czyli przewlekłe, do leczenia można włączyć antybiotyki w maści (erytromycyna) lub przeznaczone do stosowania ogólnego (tetracyklina), a także krople lub maści sterydowe. Nie należy stosować ich jednak przez dłuższy czas, dlatego tak wiele uwagi wymaga profilaktyka i codzienna higiena. Należy przy tym pamiętać, że wszystkie antybiotyki są lekami dostępnymi wyłącznie na receptę, wymagają zatem konsultacji lekarskiej.

Czytaj też:



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia do artykułu

  • Zbigniew Zagórski, Bakteryjne zapalenia spojówek, Wydawnictwo Czelej
  • Marzena Mielczarek, Choroby zapalne spojówek, Medycyna Rodzinna » 2/2005
Zobacz więcej
Nasz lekarz zadzwoni do Ciebie kiedy Ty chcesz! Problemy z oczami?
Rozpocznij konsultację