Omeprazol

Ta podstrona zbiera leki zawierające omeprazol jako jedyną substancję czynną, przede wszystkim w postaci kapsułek dojelitowych, a także proszku do przygotowania roztworu do infuzji. Wszystkie wydawane są na receptę. Omeprazol należy do inhibitorów pompy protonowej. Czym różnią się między sobą poszczególne leki z tej grupy - omeprazol, pantoprazol i ezomeprazol - wyjaśnia artykuł o inhibitorach pompy protonowej. Poniżej zajmujemy się samym omeprazolem.

Omeprazol - co to jest?

Omeprazol hamuje pompę protonową w komórkach okładzinowych żołądka, czyli enzym odpowiedzialny za wydzielanie kwasu solnego. Zmniejsza zarówno wydzielanie podstawowe, jak i pobudzone, niezależnie od rodzaju bodźca - podnosi pH i zmniejsza objętość soku żołądkowego.

Omeprazol jest metabolizowany w wątrobie, głównie przez enzym CYP2C19. Wynikają z tego dwie konsekwencje: u osób z niewydolnością wątroby eliminacja jest spowolniona, a omeprazol sam jest umiarkowanym inhibitorem tego enzymu, co tłumaczy dużą część jego interakcji.

 

Omeprazol - na co się stosuje?

Ulotki wymieniają u dorosłych:

• chorobę refluksową przełyku - gdy kwas z żołądka przedostaje się do przełyku, powodując ból, stan zapalny i zgagę; dotyczy to zarówno leczenia refluksowego zapalenia przełyku, jak i leczenia objawowego oraz długotrwałego leczenia podtrzymującego w zapobieganiu nawrotom,
• chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy - leczenie oraz zapobieganie nawrotom,
• eradykację Helicobacter pylori - w skojarzeniu z antybiotykami, przy wrzodach wywołanych tą bakterią,
• wrzody wywołane przez niesteroidowe leki przeciwzapalne - zarówno ich leczenie, jak i zapobieganie im u osób z grup ryzyka przyjmujących te leki,
• zespół Zollingera-Ellisona - nadmierne wydzielanie kwasu w następstwie zmiany rozrostowej trzustki.

Osobne wskazania dotyczą dzieci. Powyżej 1. roku życia i masy ciała co najmniej 10 kg: choroba refluksowa przełyku, której objawami u dzieci mogą być zarzucanie pokarmu, wymioty i za mały przyrost masy ciała. Powyżej 4. roku życia: wrzody wywołane przez Helicobacter pylori, w skojarzeniu z antybiotykami.

 

Omeprazol - jak się go przyjmuje?

Tu ulotki poszczególnych preparatów nie są zgodne, a różnica ma znaczenie praktyczne, więc warto ją znać.

Ulotka Polprazolu zaleca przyjmowanie kapsułek na 30-60 minut przed pierwszym posiłkiem, najlepiej rano. Ulotka Losecu stwierdza natomiast, że kapsułki można przyjmować z posiłkiem lub na czczo. Jeśli więc szukasz jednej reguły dla całej substancji, jej nie ma - obowiązuje ulotka konkretnego preparatu, który masz przepisany.

Kapsułki połyka się w całości, popijając wodą. Ulotka Losecu przewiduje rozwiązanie dla osób mających trudność z połykaniem: kapsułkę można otworzyć i przełknąć zawartość, popijając wodą, albo wsypać ją do szklanki wody niegazowanej, kwaśnego soku owocowego lub musu jabłkowego. Mieszaninę trzeba wymieszać bezpośrednio przed wypiciem i wypić w ciągu 30 minut, a szklankę wypłukać wodą i ten płyn też wypić, żeby przyjąć całą dawkę.

 

Omeprazol - przeciwwskazania

• Nadwrażliwość na omeprazol lub którykolwiek składnik preparatu.
• Nadwrażliwość na inne inhibitory pompy protonowej - ulotki wymieniają pantoprazol, lanzoprazol, rabeprazol i ezomeprazol.
• Nelfinawir stosowany w leczeniu zakażenia HIV - jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.

Lista przeciwwskazań jest krótka, ale ulotki stawiają w zamian jedno ostrzeżenie o dużej wadze: omeprazol może maskować objawy innych chorób. Dlatego przed rozpoczęciem lub w trakcie leczenia należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, jeśli pojawią się: nieuzasadniona utrata masy ciała, utrudnione połykanie, uporczywy ból żołądka lub niestrawność, wymioty treścią pokarmową lub krwią, czarne stolce albo ciężka i uporczywa biegunka. Ten ostatni objaw ma własne uzasadnienie - ze stosowaniem omeprazolu związane jest niewielkie zwiększenie częstości biegunki zakaźnej.

Przy leczeniu dłuższym niż rok ulotki przewidują regularną obserwację lekarską. Warto też wspomnieć lekarzowi o planowanym badaniu stężenia chromograniny A we krwi, bo omeprazol wpływa na jego wynik.

 

Omeprazol - skutki uboczne

Często, czyli u mniej niż 1 na 10 osób, występują ból głowy, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego - ból brzucha, biegunka, zaparcia, wzdęcia, nudności i wymioty - oraz łagodne polipy dna żołądka. Niezbyt często pojawiają się bezsenność, zawroty głowy, mrowienie i senność, obrzmienie stóp i kostek, zmiany w wynikach badań czynności wątroby, wysypka i świąd, a także złamania biodra, nadgarstka lub kręgosłupa.

Natychmiastowego przerwania leczenia i kontaktu z lekarzem wymagają trzy sytuacje: ciężka reakcja alergiczna z obrzękiem warg, języka i gardła, świstami lub utrudnionym przełykaniem; ciężkie reakcje skórne - zaczerwienienie z pęcherzami i złuszczaniem, w tym zespół Stevensa-Johnsona, zespół DRESS z rozległą wysypką, gorączką i powiększonymi węzłami chłonnymi oraz ostra uogólniona osutka krostkowa; a także zażółcenie skóry z ciemnym moczem i zmęczeniem, które mogą wskazywać na zaburzenia czynności wątroby.

Dwie rzeczy ulotki wiążą z dłuższym stosowaniem. Wysypka w miejscach narażonych na słońce oraz ból stawów wymagają zgłoszenia lekarzowi, bo mogą oznaczać konieczność odstawienia leku. Opisywano też hipomagnezemię, czyli niedobór magnezu, który może pociągać za sobą niedobór wapnia i potasu.

 

Omeprazol - a alkohol

Ulotki preparatów z omeprazolem nie określają interakcji między substancją czynną a spożyciem alkoholu. Brak takiej informacji nie jest zaleceniem łączenia obu. Omeprazol stosuje się w chorobach, w których błona śluzowa żołądka i przełyku jest uszkodzona albo narażona na uszkodzenie, a alkohol działa na nią drażniąco i zwiększa wydzielanie kwasu - czyli przeciwnie do celu leczenia.

 

Omeprazol - interakcje

Interakcje omeprazolu mają dwa źródła: zmniejszoną kwaśność soku żołądkowego, która zmienia wchłanianie innych leków, oraz hamowanie enzymu CYP2C19.

• Leki przeciwgrzybicze - ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol i worykonazol. Ich wchłanianie jest istotnie zmniejszone, a skuteczność może być niewystarczająca; ulotki zalecają unikanie łączenia pozakonazolu z omeprazolem.
• Klopidogrel - omeprazol obniża ekspozycję na jego czynny metabolit i znacznie zmniejsza hamowanie agregacji płytek. Jednoczesne stosowanie nie jest zalecane.
• Leki przeciwwirusowe stosowane w HIV - nelfinawir jest przeciwwskazany, atazanawiru nie zaleca się, a sakwinawir wymaga uwagi.
• Leki przeciwzakrzepowe - warfaryna i inni antagoniści witaminy K. Lekarz kontroluje stan pacjenta przy rozpoczynaniu i kończeniu leczenia omeprazolem.
• Fenytoina - również wymaga kontroli przy rozpoczynaniu i kończeniu leczenia.
• Digoksyna - omeprazol zwiększa jej biodostępność; ostrożność dotyczy zwłaszcza dużych dawek u osób w podeszłym wieku.
• Diazepam, takrolimus, metotreksat w dużych dawkach, erlotynib, cylostazol i ryfampicyna - wymagają poinformowania lekarza. Dotyczy to także ziela dziurawca, mimo że jest dostępne bez recepty.

 

Omeprazol - w jakich lekach występuje?

Zestawienie poniżej obejmuje preparaty z omeprazolem wraz z dawkami i postaciami. Wszystkie wydawane są wyłącznie na receptę. Podstrona należy do kategorii leków stosowanych w zaburzeniach wydzielania soku żołądkowego.

 

Omeprazol - recepta online

Omeprazol bywa przyjmowany długo, a przy leczeniu dłuższym niż rok ulotki przewidują regularną obserwację lekarską. Ważniejsze jest jednak ostrzeżenie opisane wyżej: skoro omeprazol może maskować objawy innych chorób, utrzymujące się dolegliwości żołądkowe przy leczeniu wymagają diagnostyki, a nie samego przedłużenia recepty.

Jeśli masz już ustalone leczenie i potrzebujesz jego kontynuacji, w Dimedic ocena odbywa się online: wybierasz lek, wypełniasz ankietę medyczną, a lekarz sprawdza, czy przedłużenie recepty jest uzasadnione, biorąc pod uwagę między innymi pozostałe przyjmowane leki. Przy pozytywnej ocenie e-recepta trafia do Ciebie SMS-em lub e-mailem.