Antybiotyki

Ta podstrona zbiera antybiotyki stosowane dopochwowo. Wszystkie wydawane są na receptę i wszystkie podaje się miejscowo - w postaci globulek, tabletek dopochwowych, kremu albo maści. Ta strona należy do leków przeciwzakaźnych i antyseptycznych w obrębie leków ginekologicznych.

 

Antybiotyki ginekologiczne - jakie substancje tu znajdziesz?

Preparaty w tej podkategorii zawierają cztery rodzaje substancji czynnych i dzielą się na dwie grupy o różnym przeznaczeniu:

• Klindamycyna - antybiotyk działający na bakterie. To najliczniejsza substancja w tej podkategorii.
• Nystatyna i natamycyna - antybiotyki o działaniu przeciwgrzybiczym, działające przede wszystkim na grzyby z rodzaju Candida.
• Nifuratel w połączeniu z nystatyną - preparat złożony, o którym niżej.

Druga grupa bywa zaskoczeniem, bo słowo „antybiotyk” kojarzy się z działaniem na bakterie. Ulotka jednego z preparatów rozwiązuje tę wątpliwość wprost, opisując nystatynę jako „antybiotyk o działaniu przeciwgrzybiczym”. Antybiotyk to bowiem substancja pochodzenia naturalnego działająca na mikroorganizmy - niekoniecznie tylko na bakterie. Dlatego leki przeciwgrzybicze z tej grupy są w bazie w podkategorii antybiotyków.

W praktyce ma to konkretne znaczenie: wybór preparatu zależy od tego, co wywołało zakażenie. Lek przeciwgrzybiczy nie zadziała na bakteryjne zapalenie pochwy, a klindamycyna nie pomoże przy grzybicy.

 

Klindamycyna dopochwowa - na co się stosuje?

Wskazanie jest wąskie i jednoznaczne: bakteryjne zapalenie pochwy wywołane przez wrażliwe drobnoustroje.

Dawkowanie ulotki podają konkretnie: 5 g kremu, czyli 100 mg klindamycyny - zawartość jednego aplikatora - raz na dobę, najlepiej przed snem, przez 7 kolejnych dni. W zależności od objawów lekarz może zalecić krótsze, 3-dniowe leczenie.

Klindamycyna występuje w bazie w trzech osobnych podkategoriach, bo w trzech różnych postaciach leczy trzy różne rzeczy: tutaj znajdziesz postać dopochwową, a osobno zbierane są klindamycyna działająca ogólnoustrojowo oraz klindamycyna stosowana miejscowo na trądzik. Nie są to preparaty wymienne.

 

Krem z klindamycyną a prezerwatywy i tampony

To najważniejsza praktyczna informacja na tej stronie i rzecz, o której łatwo nie wiedzieć. Ulotka kremu dopochwowego z klindamycyną zapisuje ją wprost: lek zawiera składniki, które mogą uszkadzać produkty z gumy i lateksu - takie jak krążki dopochwowe i prezerwatywy - osłabiając ich skuteczność w zapobieganiu ciąży oraz w ochronie przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Ulotka dodaje dwa dalsze zalecenia na czas leczenia:

• nie współżyć płciowo,
• nie stosować tamponów dopochwowych ani irygacji pochwy.

Jeśli zabezpieczasz się prezerwatywą, siedmiodniowe leczenie kremem z klindamycyną oznacza więc, że w tym czasie prezerwatywa może nie chronić. To informacja, którą warto omówić z lekarzem przy wypisywaniu recepty, a nie odkryć po fakcie.

I rzecz, która tę zasadę rozszerza: to samo ostrzeżenie dotyczy również preparatu z natamycyną. Jego ulotka zapisuje, że niektóre składniki globulek mogą uszkadzać produkty lateksowe, takie jak prezerwatywy lub krążki dopochwowe. Dwie różne substancje czynne, to samo następstwo - warto więc pytać o to przy każdym leczeniu dopochwowym, a nie zakładać, że dotyczy tylko antybiotyku przeciwbakteryjnego.

 

Nystatyna i natamycyna - jak działają na grzyby?

Dwie substancje przeciwgrzybicze z tej podkategorii działają podobnie i warto wiedzieć, jak, bo to tłumaczy, dlaczego nie działają na bakterie.

Ulotka opisuje mechanizm nystatyny bardzo konkretnie: wiąże się z ergosterolem - substancją obecną w błonie komórkowej wrażliwych grzybów - i zaburza przepuszczalność tej błony, w wyniku czego komórka grzyba traci substancje ważne dla jej życia. Zależnie od stężenia i wrażliwości drobnoustroju działa grzybostatycznie (hamuje rozwój grzybów) albo grzybobójczo.

Zakres działania nystatyny jest przy tym szeroki. Ulotka wymienia grzyby i drożdżaki z rodzajów Candida, Cryptococcus, Coccidioides, Histoplasma, Blastomyces oraz Aspergillus, a wskazaniem dla postaci dopochwowej jest grzybica pochwy i sromu.

Natamycyna jest antybiotykiem przeciwgrzybiczym z grupy polienów, stosowanym miejscowo. Jej ulotka podaje ważną cechę: substancja nie wchłania się ani przez skórę, ani przez błony śluzowe, a wskazaniem są zakażenia wywołane przez drożdżaki Candida albicans.

Różnią się natomiast czasem leczenia - i to przy porównywaniu preparatów widać najwyraźniej:

• Nystatyna dopochwowa: 1-2 tabletki na dobę, leczenie trwa zwykle 14 dni. Ulotka zaznacza, że u pacjentek w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby i nerek nie ma konieczności zmiany dawkowania, a leku nie stosuje się u dziewczynek poniżej 12 lat.
• Natamycyna w globulkach: jedna globulka raz na dobę, na noc, przez 3 do 6 dni. Osobne przeciwwskazanie: nie stosuje się jej podczas miesiączki.

Działania niepożądane obu są miejscowe i raczej łagodne: świąd i zaczerwienienie przy nystatynie, a przy natamycynie - rzadko - reakcje nadwrażliwości oraz uczucie pieczenia i podrażnienia w okolicy narządów płciowych po założeniu globulki.

 

Preparat złożony - gdy przyczyna nie jest jedna

Jeden z preparatów w tej podkategorii zawiera dwie substancje czynne i obejmuje szerszy zakres zakażeń niż pojedyncze antybiotyki.

• Nifuratel - substancja syntetyczna, która według ulotki działa skutecznie przeciw pierwotniakom, bakteriom i grzybom najczęściej wywołującym zakażenia pochwy.
• Nystatyna - antybiotyk przeciwgrzybiczy, działający przede wszystkim na grzyby z rodzaju Candida.

Wskazania obejmują zakażenia pochwy i sromu wywołane przez grzyby z rodzaju Candida, rzęsistka pochwowego oraz bakterie - czyli trzy różne rodzaje drobnoustrojów.

Dawkowanie: 2,5 g maści raz na dobę wieczorem albo dwa razy na dobę, rano i wieczorem. Ulotka podaje też dawkę dla dziewczynek w wieku szkolnym - połowę dawki dorosłej, czyli 1,25 g, podawaną mikroaplikatorem przeznaczonym dla pacjentek, które nie rozpoczęły współżycia. Osobna, praktyczna zasada: leczenie należy zakończyć przed miesiączką.

 

Antybiotyki ginekologiczne - przeciwwskazania i grzybica po leczeniu

Przy klindamycynie dopochwowej ulotki wymieniają dwa przeciwwskazania:

• uczulenie na klindamycynę, linkomycynę lub składniki preparatu,
• przebyte zapalenie okrężnicy po antybiotykach.

Osobno trzeba wiedzieć o dwóch następstwach leczenia. Pierwsze jest częste i mylące: stosowanie kremu z klindamycyną może powodować namnażanie się w pochwie drobnoustrojów niewrażliwych na ten lek, zwłaszcza drożdżaków. Innymi słowy - leczenie bakteryjnego zapalenia pochwy może skończyć się grzybicą. To nie jest powikłanie wyjątkowe i warto wiedzieć, czego się spodziewać.

Drugie jest rzadkie, ale poważne. Ulotka zapisuje, że podawanie klindamycyny wiąże się z ryzykiem biegunki i rzekomobłoniastego zapalenia jelit - mimo że z kremu antybiotyk wchłania się tylko w minimalnym stopniu. Dlatego: jeśli w trakcie leczenia lub w ciągu kilku tygodni po jego zakończeniu pojawi się biegunka, zwłaszcza ciężka i uporczywa, trzeba zgłosić się do lekarza. Ulotka dodaje wyraźnie: nie należy wtedy przyjmować leków hamujących perystaltykę ani działających zapierająco.

 

Antybiotyki ginekologiczne - nazwy leków

Preparaty w tej podkategorii występują jako globulki dopochwowe, tabletki dopochwowe, krem dopochwowy i maść dopochwowa. Pełna lista z substancjami czynnymi i podmiotami odpowiedzialnymi jest pod tym tekstem.

Przy doborze preparatu decyduje nie nazwa handlowa, a substancja czynna i przyczyna zakażenia: antybiotyk przeciwbakteryjny przy zakażeniu bakteryjnym, przeciwgrzybiczy przy grzybicy, preparat złożony przy zakażeniach mieszanych. Pokrewne leki przeciwgrzybicze stosowane dopochwowo zbiera w bazie podkategoria pochodnych imidazolu.

 

Antybiotyki ginekologiczne - recepta online

Preparaty w tej podkategorii wymagają recepty, a o doborze decyduje lekarz - między innymi dlatego, że ten sam zestaw objawów może mieć przyczynę bakteryjną, grzybiczą albo mieszaną, a leki nie są wobec siebie wymienne.

W Dimedic możesz skonsultować się online: wypełniasz ankietę medyczną, a lekarz ocenia, czy leczenie jest w Twoim przypadku zasadne. Osobną ścieżkę konsultacji mają leki na bakteryjne zapalenie pochwy. Przy pozytywnej ocenie e-recepta trafia do Ciebie SMS-em lub e-mailem.

Jeśli objawom towarzyszy gorączka, ból brzucha lub miednicy albo nietypowe krwawienie, nie czekaj na konsultację online - to sytuacja wymagająca badania przez lekarza.