Diklofenak

Ta podstrona zbiera leki zawierające diklofenak jako jedyną substancję czynną: preparaty w postaciach doustnych, doodbytniczych i do wstrzykiwań. Wszystkie wydawane są na receptę. 

 

Diklofenak - co to jest?

Diklofenak to niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna kwasu fenylooctowego. Działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwreumatycznie, a jego mechanizm polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn - substancji odpowiedzialnych za ból, zapalenie i gorączkę.

Jedna cecha diklofenaku ma znaczenie w chorobach stawów: substancja przenika do płynu maziowego i utrzymuje się tam w stężeniach większych niż we krwi nawet przez 12 godzin. Dlatego działanie w stawie trwa dłużej, niż wynikałoby z okresu półtrwania w osoczu, który wynosi około 2 godzin.

 

Diklofenak - w jakich postaciach występuje?

• Tabletki dojelitowe i powlekane - uwalniają substancję w jelicie, co ogranicza bezpośrednie działanie na błonę śluzową żołądka.
• Tabletki i kapsułki o przedłużonym lub zmodyfikowanym uwalnianiu - pozwalają przyjmować lek raz na dobę; stężenie maksymalne pojawia się po około 4 godzinach. Ulotki zalecają przyjmowanie wieczorem, jeśli objawy nasilają się w nocy lub nad ranem.
• Czopki doodbytnicze - stężenie maksymalne występuje już po około 30 minutach. Czopek wprowadza się głęboko do odbytu, najlepiej po wypróżnieniu.
• Roztwór do wstrzykiwań - do leczenia stanów ostrych, podawany w głębokim wstrzyknięciu domięśniowym. Ulotka Naklofenu stawia tu wyraźną granicę: wstrzyknięcia powinny być jak najszybciej zastąpione tabletkami lub czopkami, a lek nie powinien być podawany dłużej niż 2 dni.

Postaci doustnych nie należy dzielić ani żuć - połyka się je całe, popijając szklanką wody, najlepiej podczas posiłku.

 

Diklofenak - na co się stosuje?

Zakres wskazań różni się między preparatami, ale ulotki zgodnie wymieniają leczenie objawowe bólu i stanu zapalnego w następujących sytuacjach:

• choroby reumatyczne - reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, choroba zwyrodnieniowa stawów i kręgosłupa, reumatyczne stany zapalne tkanek miękkich, reumatyzm pozastawowy,
• ostre zapalenie stawów, w tym napad dny moczanowej,
• stany pourazowe i pooperacyjne z bólem i obrzękiem, na przykład po zabiegach stomatologicznych lub ortopedycznych,
• stany bólowe i zapalne w ginekologii - pierwotne bolesne miesiączkowanie, zapalenie przydatków.

Ulotka Diclacu wymienia dodatkowo stosowanie wspomagające w ciężkich, bolesnych zakażeniach uszu, nosa i gardła, i stawia przy tym dwie granice: w tych chorobach najpierw stosuje się leczenie przyczynowe, a sama gorączka nie jest wskazaniem do podania diklofenaku.

 

Diklofenak - przeciwwskazania

Diklofenak ma rozbudowaną listę przeciwwskazań, dłuższą niż większość leków przeciwbólowych bez recepty. Dotyczą one czterech obszarów.

• Nadwrażliwość - uczulenie na diklofenak lub składniki preparatu, a także napady astmy, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka lub ostre zapalenie błony śluzowej nosa po kwasie acetylosalicylowym albo innym leku z grupy NLPZ.
• Przewód pokarmowy - czynna lub przebyta choroba wrzodowa żołądka albo dwunastnicy, krwawienie lub perforacja, a także krwawienie z przewodu pokarmowego związane z wcześniejszym leczeniem lekami z tej grupy.
• Serce i naczynia - rozpoznana zastoinowa niewydolność serca w klasie II-IV wg NYHA, choroba niedokrwienna serca, choroba naczyń obwodowych i choroba naczyń mózgowych, w tym stan po zawale serca, udarze i zabiegach na naczyniach.
• Wątroba i nerki - ciężka niewydolność wątroby lub nerek.

Osobno: trzeci trymestr ciąży jest przeciwwskazaniem bezwzględnym, a w pierwszym i drugim diklofenaku nie stosuje się, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne - od 20. tygodnia lek może powodować małowodzie i zwężenie przewodu tętniczego u płodu. Ulotki dodają, że diklofenak może utrudniać zajście w ciążę. Preparaty z tej listy nie są przeznaczone dla osób poniżej 18 lat, a czopki mają dodatkowe przeciwwskazanie: zapalenie błony śluzowej odbytnicy i odbytu.

 

Diklofenak - skutki uboczne

Często, czyli u mniej niż 1 na 10 osób, występują bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, ból brzucha, wzdęcia, zmniejszony apetyt, zwiększenie aktywności aminotransferaz oraz wysypka. Przy czopkach dochodzi podrażnienie w miejscu podania, a przy wstrzyknięciach ból i stwardnienie w miejscu wkłucia.

Niezbyt często, u mniej niż 1 na 100 osób, ulotka Diclacu wymienia zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, kołatanie serca i ból w klatce piersiowej. Rzadko pojawiają się reakcje nadwrażliwości i anafilaktyczne, krwawienia z przewodu pokarmowego, krwawe wymioty i smoliste stolce, choroba wrzodowa, zapalenie wątroby i żółtaczka.

Dwie sprawy wymagają natychmiastowego kontaktu z lekarzem. Pierwsza to nietypowe dolegliwości w obrębie brzucha, zwłaszcza objawy krwawienia - diklofenak może spowodować krwawienie, owrzodzenie lub perforację przewodu pokarmowego, z możliwym skutkiem śmiertelnym, a ryzyko jest największe przy dużych dawkach, u osób w podeszłym wieku i po przebytym owrzodzeniu. Druga to pierwsze oznaki wysypki lub zmian na błonach śluzowych - lek może bardzo rzadko wywołać ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona.

Ulotki zwracają też uwagę, że diklofenak może maskować objawy zakażenia, takie jak gorączka i ból głowy, i utrudniać rozpoznanie.

 

Diklofenak - a alkohol

Ulotki preparatów z diklofenakiem nie określają interakcji między substancją czynną a spożyciem alkoholu. Brak takiej informacji nie jest zaleceniem łączenia obu. Najpoważniejsze działania niepożądane diklofenaku dotyczą błony śluzowej przewodu pokarmowego i wątroby, a alkohol obciąża oba te obszary.

 

Diklofenak - interakcje

• Inne leki z grupy NLPZ i kortykosteroidy - jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko choroby wrzodowej i krwawienia z przewodu pokarmowego, dlatego łączenie diklofenaku z innym lekiem z tej grupy nie jest zalecane.
• Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe - opisywano zwiększone ryzyko krwotoku przy stosowaniu łącznym, co wymaga dokładnej kontroli.
• Leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI - również zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.
• Leki moczopędne i obniżające ciśnienie, w tym beta-adrenolityki, inhibitory konwertazy angiotensyny i antagoniści angiotensyny II - diklofenak może osłabiać ich działanie, dlatego zalecana jest okresowa kontrola ciśnienia i czynności nerek. Diuretyki oszczędzające potas dodatkowo zwiększają ryzyko nadmiaru potasu we krwi.
• Lit, digoksyna i fenytoina - diklofenak może zwiększać ich stężenie we krwi, co wymaga monitorowania.
• Metotreksat - diklofenak może hamować jego wydalanie przez nerki; ostrożność dotyczy okresu 24 godzin przed i po podaniu metotreksatu.
• Cyklosporyna i takrolimus - ryzyko nasilenia działania uszkadzającego nerki.
• Silne inhibitory CYP2C9, na przykład worykonazol - mogą znacznie zwiększyć stężenie diklofenaku.

 

Diklofenak - w jakich lekach występuje?

Zestawienie poniżej obejmuje preparaty z diklofenakiem wraz z dawkami i postaciami. Wszystkie wydawane są wyłącznie na receptę. Podstrona należy do grupy pochodnych kwasu octowego, a w szerszej kategorii leków przeciwzapalnych i przeciwreumatycznych znajdziesz także naproksen, meloksykam i etorykoksyb.

 

Diklofenak - recepta online

Diklofenak stosuje się w najmniejszej skutecznej dawce i przez najkrótszy czas konieczny do opanowania objawów - to zasada powtarzana w każdej z ulotek. Jeśli leczenie ma trwać dłużej niż kilka tygodni, ulotki przewidują regularne badania kontrolne: aktywności aminotransferaz, stężenia kreatyniny oraz morfologii krwi.

Jeśli masz już ustalone leczenie i potrzebujesz jego kontynuacji, w Dimedic ocena odbywa się online: wybierasz lek, wypełniasz ankietę medyczną, a lekarz sprawdza, czy przedłużenie recepty jest uzasadnione, biorąc pod uwagę przebyte choroby przewodu pokarmowego i serca oraz pozostałe przyjmowane leki. Przy pozytywnej ocenie e-recepta trafia do Ciebie SMS-em lub e-mailem.