Naproksen

Ta podstrona zbiera leki zawierające naproksen jako jedyną substancję czynną, w postaci tabletek - zwykłych, powlekanych, dojelitowych i musujących - oraz czopków doodbytniczych. Naproksen należy do pochodnych kwasu propionowego, tej samej grupy co ketoprofen. O niesteroidowych lekach przeciwzapalnych jako grupie - mechanizmie działania, wspólnych wskazaniach i rodzajach - przeczytasz w artykule o niesteroidowych lekach przeciwzapalnych. Poniżej zajmujemy się tym, co wyróżnia sam naproksen.

 

Naproksen - co go wyróżnia?

Naproksen działa jak inne leki z grupy NLPZ - hamuje aktywność cyklooksygenazy i syntezę prostaglandyn, co daje efekt przeciwbólowy, przeciwzapalny i przeciwgorączkowy. Różnica dotyczy czasu.

Biologiczny okres półtrwania naproksenu wynosi 12 do 15 godzin i - jak podaje ulotka Nalgesinu - nie zależy od dawki ani od stężenia leku w osoczu. To dłużej niż w przypadku większości leków z tej grupy, i właśnie dlatego naproksen w chorobach reumatycznych przyjmuje się zwykle dwa razy na dobę, a nie trzy czy cztery. Stan równowagi w organizmie ustala się po około 2-3 dniach regularnego przyjmowania.

Druga różnica dotyczy soli. Część preparatów zawiera naproksen sodowy, który ulega hydrolizie w kwaśnym soku żołądkowym i wchłania się szybciej: maksymalne stężenie osiąga po 1-2 godzinach, wobec 2-4 godzin po zwykłym naproksenie. Przy bólu, który trzeba opanować szybko, ta różnica ma znaczenie praktyczne.

 

Naproksen - na co się stosuje?

Ulotki wymieniają leczenie objawowe w następujących sytuacjach:

• choroby reumatyczne - reumatoidalne zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa oraz młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów,
• ostre stany zapalne narządu ruchu - zwichnięcia i skręcenia, urazy bezpośrednie, uszkodzenia powysiłkowe, ból odcinka krzyżowo-lędźwiowego, zapalenie kaletek maziowych i pochewek ścięgien, fibromialgia,
• ostry napad dny moczanowej,
• bolesne miesiączkowanie,
• ostry ból pooperacyjny i obrzęki, na przykład po zabiegu chirurgicznym lub ekstrakcji zęba.

Granice wieku różnią się między preparatami. Ulotka Nalgesinu przewiduje stosowanie u dorosłych i młodzieży od 16 lat, uzasadniając to tym, że u młodszych nie jest możliwe dawkowanie oparte na masie ciała. Czopki mają własny zapis: w młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniu stawów można je stosować u dzieci powyżej 5 lat, ale w żadnym innym wskazaniu nie są zalecane poniżej 16 lat.

 

Naproksen - przeciwwskazania

• Nadwrażliwość na naproksen lub składniki preparatu, a także przebyty skurcz oskrzeli, astma, zapalenie błony śluzowej nosa lub pokrzywka po kwasie acetylosalicylowym albo innym leku z grupy NLPZ.
• Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy - czynna albo nawracająca w wywiadzie, przy czym ulotka Nalgesinu precyzuje to jako dwa lub więcej wyraźnych epizodów potwierdzonego owrzodzenia lub krwawienia - oraz przebyte krwawienie albo perforacja przewodu pokarmowego po leczeniu NLPZ.
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub nerek oraz ciężka niewydolność serca.
• Skaza krwotoczna - przeciwwskazanie wymienione w ulotce czopków.
• Trzeci trymestr ciąży.

Ciąża wymaga tu osobnej uwagi, bo ulotki podają konkretną liczbę. Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych serca i wytrzewienia po zastosowaniu inhibitora syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży: bezwzględne ryzyko wad układu sercowo-naczyniowego wzrosło z poniżej 1 procenta do około 1,5 procenta, a ryzyko rośnie wraz z dawką i czasem leczenia. Od 20. tygodnia ciąży naproksen może powodować małowodzie wskutek zaburzeń czynności nerek płodu, a po leczeniu w drugim trymestrze zgłaszano zwężenie przewodu tętniczego. W pierwszym i drugim trymestrze leku nie stosuje się, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne.

U osób z niewydolnością nerek przy klirensie kreatyniny powyżej 30 ml/min dawkę trzeba zmniejszyć, a poniżej 30 ml/min leku nie zaleca się wcale.

 

Naproksen - skutki uboczne

Często, czyli u mniej niż 1 na 10 osób, występują niestrawność, zgaga, nudności i bóle brzucha, zaparcia lub biegunka, bóle i zawroty głowy, zaburzenia równowagi, senność, zaburzenia widzenia, szumy uszne i zaburzenia słuchu, obrzęki, kołatanie serca, duszność, świąd i wysypki skórne, wybroczyny oraz wzmożone pragnienie i potliwość.

Niezbyt często ulotki wymieniają zmiany w obrazie krwi, depresję i zaburzenia snu, zastoinową niewydolność serca, eozynofilowe zapalenie płuc, krwawienie z przewodu pokarmowego lub perforację żołądka, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i żółtaczkę, fotoalergiczne zapalenie skóry, a także szeroki zakres zaburzeń nerek: kłębuszkowe i śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy, martwicę brodawek nerkowych i niewydolność nerek.

Natychmiastowego kontaktu z lekarzem wymagają objawy krwawienia z przewodu pokarmowego - krwawe wymioty, smoliste stolce - oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, martwica naskórka, rumień wielopostaciowy i zespół DRESS. Osobno wymieniana jest nadwrażliwość na światło, w tym reakcje przypominające późną porfirię skórną, oraz aseptyczne zapalenie opon mózgowych.

 

Naproksen - a alkohol

Ulotki preparatów z naproksenem nie określają interakcji między substancją czynną a spożyciem alkoholu. Brak takiej informacji nie jest zaleceniem łączenia obu. Najpoważniejsze działania niepożądane naproksenu dotyczą błony śluzowej przewodu pokarmowego, a alkohol działa na nią drażniąco i zwiększa ryzyko krwawienia - zwłaszcza że naproksen sam wpływa na czynność płytek krwi.

 

Naproksen - interakcje

Jedna interakcja zasługuje tu na wyróżnienie, bo dotyczy osób przyjmujących kwas acetylosalicylowy w małej dawce „na serce”. Ulotki podają, że przyjmowanie naproksenu w tym samym dniu, dłużej niż jeden dzień, osłabia wpływ małych dawek kwasu acetylosalicylowego na aktywność płytek krwi, i że efekt ten może utrzymywać się do kilku dni po odstawieniu naproksenu. Ulotka dodaje uczciwie, że znaczenie kliniczne tego działania nie jest znane - ale sama informacja warta jest rozmowy z lekarzem.

Pozostałe interakcje:

• Leki przeciwzakrzepowe, na przykład warfaryna - naproksen może nasilać ich działanie.
• Leki przeciwpłytkowe, SSRI i kortykosteroidy - zwiększone ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego.
• Lit i metotreksat - naproksen hamuje ich wydalanie przez nerki i zwiększa stężenie we krwi, co przy metotreksacie oznacza wzrost jego toksyczności.
• Pochodne hydantoiny, sulfonamidy i pochodne sulfonylomocznika - naproksen niemal całkowicie wiąże się z białkami osocza i może wypierać z tych połączeń inne leki, nasilając ich działanie.
• Leki moczopędne i obniżające ciśnienie - naproksen osłabia działanie moczopędne furosemidu oraz hipotensyjne beta-adrenolityków, a z inhibitorami ACE zwiększa ryzyko zaburzeń czynności nerek. Z cyklosporyną rośnie ryzyko uszkodzenia nerek.
• Probenecyd wydłuża okres półtrwania naproksenu i zwiększa jego stężenie w osoczu.
• Mifeprystonu nie łączy się z naproksenem - podawanie naproksenu można rozpocząć po 8-12 dniach od ostatniej dawki mifeprystonu.

Tabletki połyka się w całości, popijając płynem, najlepiej podczas posiłku. Pokarm zmniejsza szybkość wchłaniania naproksenu, ale nie ogranicza jego zakresu.

 

Naproksen - w jakich lekach występuje?

Zestawienie poniżej obejmuje preparaty z naproksenem wraz z dawkami i postaciami. Podstrona należy do kategorii leków przeciwzapalnych i przeciwreumatycznych, w której znajdziesz także diklofenak i meloksykam.

 

Naproksen - recepta online

Naproksen stosuje się w najmniejszej skutecznej dawce i przez najkrótszy czas konieczny do opanowania objawów - u osób w podeszłym wieku ulotki podkreślają to szczególnie. Przy dłuższym leczeniu potrzebna jest ocena czynności nerek i wątroby oraz uwzględnienie wszystkich pozostałych przyjmowanych leków, w tym tych bez recepty.

Jeśli masz już ustalone leczenie i potrzebujesz jego kontynuacji, w Dimedic ocena odbywa się online: wybierasz lek, wypełniasz ankietę medyczną, a lekarz sprawdza, czy przedłużenie recepty jest uzasadnione, biorąc pod uwagę przebyte choroby przewodu pokarmowego i serca oraz pozostałe leki. Przy pozytywnej ocenie e-recepta trafia do Ciebie SMS-em lub e-mailem.