Witamina K

Ta podstrona zbiera produkty lecznicze zawierające witaminę K. Wszystkie wydawane są na receptę i - to najważniejsza informacja na tej stronie - nie są suplementami diety. Stosuje się je w zaburzeniach krzepnięcia krwi, nie w uzupełnianiu niedoborów żywieniowych. O witaminie K jako składniku pokarmowym, jej źródłach w diecie, normach spożycia oraz objawach niedoboru i nadmiaru przeczytasz w artykule witamina K: właściwości, źródła, objawy niedoboru i nadmiaru.

 

Witamina K jako lek - czym różni się od suplementu?

Substancją czynną preparatów z tej listy jest fitomenadion, nazywany też witaminą K1 - rozpuszczalną w tłuszczach. Bierze udział w powstawaniu czynników krzepnięcia wytwarzanych w wątrobie: protrombiny oraz czynników VII, IX i X. Bez niego organizm nie wytworzy ich w czynnej formie.

Różnica wobec suplementu nie dotyczy samej substancji, lecz dawki i celu. Jedna tabletka drażowana Vitaconu zawiera 10 mg fitomenadionu, a dawka początkowa w zaburzeniach krzepnięcia wynosi zwykle 10 mg, maksymalnie 30 mg, wyjątkowo 50 mg. To dawki lecznicze, ustalane na podstawie wyniku badania krzepnięcia, a nie dzienne zapotrzebowanie pokarmowe. Dlatego preparaty te są produktami leczniczymi wydawanymi z przepisu lekarza.

Druga różnica dotyczy sposobu działania w czasie. Ulotka Vitaconu podaje, że działanie leku ujawnia się zwykle po 6 do 10 godzin, a do osiągnięcia pełnego efektu potrzeba nawet 24 do 48 godzin. Nie jest to więc lek działający natychmiast.

 

Leki z witaminą K - na co się stosuje?

Ulotka Vitaconu wskazuje dwa obszary, oba dotyczące zaburzeń krzepnięcia.

• Zaburzenia krzepnięcia wywołane lekami. Dotyczy to doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny - acenokumarolu i warfaryny - oraz pochodnych indandionu, a także leków niszczących fizjologiczną florę bakteryjną jelit: antybiotyków, sulfonamidów i salicylanów.
• Niedobór protrombiny w przebiegu żółtaczki mechanicznej lub przetoki żółciowej.

Ulotka formułuje przy tym wyraźną zasadę pierwszeństwa: podstawowym postępowaniem powinno być, jeśli to możliwe, skorygowanie dawki leku zaburzającego krzepnięcie. Fitomenadion stosuje się wtedy, gdy zaburzenia są na tyle silne, że sama zmiana dawki nie zapewni ich wystarczająco szybkiego ustąpienia, albo gdy taka zmiana nie jest możliwa.

Jest też warunek czysto praktyczny. Doustne stosowanie witaminy K1 jest uzasadnione tylko wtedy, gdy może się ona wchłonąć z przewodu pokarmowego, a do tego potrzebna jest obecność soli kwasów żółciowych. Jeśli ilość żółci wydzielanej do przewodu pokarmowego jest niedostateczna, lekarz zaleca dodatkowo doustne podawanie soli kwasów żółciowych. To wyjaśnia, dlaczego w części sytuacji stosuje się postać do wstrzykiwań, a nie tabletki.

 

Leki z witaminą K - przeciwwskazania i ostrożność

Jedynym przeciwwskazaniem wymienionym w ulotce Vitaconu jest uczulenie na fitomenadion lub którykolwiek ze składników preparatu. Lista środków ostrożności jest natomiast istotniejsza niż sama lista przeciwwskazań.

• Osoby leczone lekami przeciwzakrzepowymi - podanie witaminy K1 może spowodować powrót zagrożenia zmianami zakrzepowymi. To odwrotna strona skuteczności tego leku i powód, dla którego nie stosuje się go samodzielnie.
• Choroby wątroby przebiegające z zaburzeniami krzepnięcia wymagają szczególnej ostrożności. Ulotka nie zaleca zwiększania dawek fitomenadionu u osób z chorobami wątroby, u których przeciętne dawki nie przyniosły poprawy.
• Osoby w podeszłym wieku - lekarz zaleca mniejsze dawki.
• Kontrola laboratoryjna - podczas stosowania leku należy okresowo kontrolować czas protrombinowy. Na jego podstawie lekarz ustala wielkość i częstość kolejnych dawek.

Vitacon zawiera laktozę jednowodną, sacharozę oraz lak żółcieni chinolinowej, który może powodować reakcje alergiczne. Osoby z nietolerancją niektórych cukrów powinny skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem leku. W ciąży lek stosuje się jedynie wtedy, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu; u karmiących zalecana jest ostrożność.

 

Leki z witaminą K - interakcje

Ulotka Vitaconu wymienia jedną interakcję, ale o dużym znaczeniu klinicznym: stosowanie fitomenadionu może spowodować przejściową oporność na działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych - pochodnych kumaryny i indandionu. Oznacza to, że po podaniu witaminy K1 kolejne dawki acenokumarolu lub warfaryny mogą przez pewien czas nie dawać oczekiwanego efektu.

Z tego powodu witaminy K nie należy przyjmować samodzielnie w trakcie leczenia przeciwzakrzepowego - ani jako leku, ani jako suplementu. Każda zmiana w tym obszarze należy do lekarza prowadzącego leczenie przeciwzakrzepowe.

 

Leki z witaminą K - skutki uboczne

Ulotka Vitaconu podaje, że po zastosowaniu fitomenadionu w postaci tabletek doustnych nie obserwowano działań niepożądanych. Nie są też znane objawy zatrucia fitomenadionem.

Nie jest to jednak powód do traktowania leku jako obojętnego. Głównym ryzykiem nie jest tu działanie niepożądane w klasycznym rozumieniu, lecz skutek terapeutyczny użyty nie na miejscu: odwrócenie działania leku przeciwzakrzepowego u osoby, która go potrzebuje.

 

Leki z witaminą K - w jakich lekach występuje?

Zestawienie poniżej obejmuje preparaty z fitomenadionem wraz z dawkami i postaciami. Wszystkie wydawane są wyłącznie na receptę, a większość z nich to roztwory do wstrzykiwań, podawane pod nadzorem personelu medycznego. Podstrona należy do kategorii leków przeciwkrwotocznych, w grupie witaminy K i innych hemostatyków.

 

Leki z witaminą K - recepta online

Fitomenadion jest lekiem stosowanym w zaburzeniach krzepnięcia i wymaga oceny lekarskiej opartej na wyniku badania czasu protrombinowego. Decyzja o jego podaniu wiąże się bezpośrednio z prowadzonym leczeniem przeciwzakrzepowym, dlatego należy do lekarza, który to leczenie nadzoruje.

W Dimedic ocena odbywa się online: wybierasz lek, wypełniasz ankietę medyczną, a lekarz sprawdza, czy leczenie jest w Twoim przypadku uzasadnione. Przy pozytywnej ocenie e-recepta trafia do Ciebie SMS-em lub e-mailem.