Gabapentyna

Ta podstrona zbiera leki zawierające gabapentynę. Wszystkie wydawane są na receptę. W tej bazie gabapentyna znajduje się wśród leków przeciwbólowych, w podkategorii gabapentynoidów - razem z pregabaliną.

 

Gabapentyna - co to jest?

Gabapentyna należy do leków stosowanych w padaczce i w obwodowym bólu neuropatycznym, czyli długotrwałym bólu spowodowanym uszkodzeniem nerwów.

To wyjaśnia coś, co na pierwszy rzut oka wygląda na pomyłkę w klasyfikacji. Gabapentyna jest lekiem przeciwpadaczkowym, a mimo to w bazie stoi wśród leków przeciwbólowych. Tak wynika z jej kodu ATC, który umieszcza ją w grupie innych leków przeciwbólowych, w podgrupie gabapentynoidów. Klasyfikacja idzie tu za jednym z dwóch zastosowań - za bólem.

Gabapentyna nie jest przy tym lekiem uspokajającym ani przeciwlękowym. Nie ma takiego wskazania w ulotkach, choć senność jest jednym z jej działań niepożądanych - a to dwie różne rzeczy.

 

Gabapentyna - na co się stosuje?

Ulotki podają dwa wskazania i przy obu precyzują granice wiekowe.

• Padaczka. Gabapentyna jest przepisywana dorosłym i dzieciom od 6 lat jako leczenie wspomagające, kiedy dotychczasowe leczenie nie zapobiega w pełni napadom. W monoterapii można ją stosować u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat. Dotyczy to napadów, które zaczynają się w określonym miejscu mózgu - niezależnie od tego, czy rozprzestrzeniają się dalej.
• Obwodowy ból neuropatyczny. Ból spowodowany uszkodzeniem nerwów, występujący przede wszystkim w kończynach. Ulotka wymienia choroby, które go wywołują, w tym cukrzycę i półpasiec, i opisuje, jak pacjenci go nazywają: palący, piekący, pulsujący, przeszywający, kłujący, podobny do kurczów mięśni, jako mrowienie lub drętwienie.

Ten drugi opis jest praktyczny: jeśli Twój ból brzmi tak, jak te słowa, to opis bólu neuropatycznego - a nie zwykłego bólu, na który pomagają typowe leki przeciwbólowe. Odwrotnie też: gabapentyna nie jest lekiem na ból głowy, ból gardła czy stłuczenie.

 

Gabapentyna - dawkowanie i dlaczego rośnie stopniowo

Dawkę ustala lekarz, a ulotki opisują schemat zgodnie dla obu wskazań: dawki zwiększane są stopniowo. Najczęściej stosowana dawka początkowa to 300-900 mg na dobę, a maksymalna - 3600 mg na dobę, podzielona na trzy dawki: rano, po południu i wieczorem.

Rozpiętość między dawką początkową a maksymalną jest więc dwunastokrotna i to dlatego leczenie zaczyna się od małych dawek. Z tego samego powodu leku nie odstawia się nagle.

Na dawkę wpływają jeszcze trzy rzeczy: czynność nerek - przy chorobach nerek i przy hemodializie lekarz zaleca inny schemat; wiek powyżej 65 lat - zwykle dawka standardowa, chyba że nerki pracują gorzej; oraz masa ciała u dzieci od 6 lat, z której dawkę się wylicza.

Ulotki podają, że gabapentynę można przyjmować niezależnie od posiłku. Jest jednak wyjątek: leki zobojętniające sok żołądkowy zawierające glin i magnez zmniejszają wchłanianie gabapentyny, dlatego gabapentynę przyjmuje się najwcześniej dwie godziny po takim preparacie.

 

Gabapentyna i opioidy - najważniejsze ostrzeżenie

To zapis, który w ulotce jest sformułowany wyjątkowo mocno. Jednoczesne przyjmowanie gabapentyny i leków opioidowych, takich jak morfina, może powodować senność, sedację, spłycenie oddechu lub zgon. Dodatkowo opioidy mogą nasilać działanie samej gabapentyny.

Nie oznacza to, że takie połączenie jest zakazane - w leczeniu bólu bywa stosowane. Oznacza, że o przyjmowaniu opioidów trzeba poinformować lekarza lub farmaceutę, a dawki muszą być dobrane świadomie. Ulotka dodaje, że ryzyko objawów odstawienia u noworodka po gabapentynie przyjmowanej w ciąży również jest większe, gdy towarzyszą jej opioidowe leki przeciwbólowe.

Poza opioidami i lekami zobojętniającymi ulotki podają dwie wiadomości uspokajające: gabapentyna nie wchodzi w interakcje z innymi lekami przeciwpadaczkowymi ani z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. Może natomiast wpływać na wyniki niektórych badań moczu - warto o jej przyjmowaniu powiedzieć przy badaniach.

Na pytanie o alkohol ulotki odpowiadają wprost: nie określają możliwych interakcji między gabapentyną a spożyciem alkoholu. Brak zapisu nie jest zgodą - przy leku, który powoduje senność i zawroty głowy, pytanie o alkohol należy skierować do lekarza.

 

Gabapentyna - uzależnienie i odstawienie

Ulotki gabapentyny mają osobną sekcję na ten temat, co w tej bazie nie jest częste. Zapisano w nich, że u niektórych osób może wystąpić uzależnienie od leku, a po zaprzestaniu stosowania - objawy odstawienia. Większe ryzyko dotyczy osób, które nadużywały lub były uzależnione od alkoholu, leków na receptę albo nielegalnych substancji, i o takiej przeszłości trzeba powiedzieć lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.

Ulotka wymienia objawy, które mogą wskazywać na uzależnienie:

• poczucie, że lek trzeba przyjmować dłużej, niż zalecił lekarz,
• poczucie, że trzeba przyjmować większą dawkę niż przepisana,
• stosowanie leku w innych celach niż przepisano,
• wielokrotne nieudane próby odstawienia leku lub kontroli nad jego stosowaniem,
• złe samopoczucie po przerwaniu, które mija po ponownym przyjęciu.

Jeśli rozpoznajesz u siebie którykolwiek z tych punktów, to powód do rozmowy z lekarzem, a nie do samodzielnego odstawienia leku - zwłaszcza przy padaczce, gdzie nagłe przerwanie leczenia grozi napadami.

 

Gabapentyna - skutki uboczne

Ulotki wyróżniają objawy, przy których trzeba przerwać przyjmowanie leku i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem:

• ciężkie wysypki skórne - czerwonawe plamy na tułowiu, często z pęcherzami, łuszczenie się skóry i owrzodzenia błon śluzowych, zwykle poprzedzone gorączką i objawami grypopodobnymi (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka),
• rozległa wysypka z wysoką gorączką i powiększeniem węzłów chłonnych (zespół DRESS).

Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają także: utrzymujący się ból brzucha z nudnościami i wymiotami - możliwy objaw ostrego zapalenia trzustki - oraz zaburzenia oddychania. Osoby leczone hemodializą ulotka prosi o zgłaszanie bólów mięśni i osłabienia. Z objawów częstszych ulotki wymieniają senność, zawroty głowy i zaburzenia równowagi - stąd ostrożność za kierownicą, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.

 

Gabapentyna - w jakich lekach występuje?

Preparaty gabapentyny w tej bazie występują w kapsułkach, kapsułkach twardych i tabletkach powlekanych. Pełna lista z postaciami i podmiotami odpowiedzialnymi jest pod tym tekstem.

Wszystkie zawierają tę samą substancję czynną, ale różnią się dostępnymi dawkami - a przy leku, który zwiększa się stopniowo i dzieli na trzy dawki dobowe, dostępne wielkości dawek mają praktyczne znaczenie. Jeśli porównujesz gabapentynę z drugim lekiem z tej grupy, w bazie znajdziesz osobno pregabalinę. Obie należą do gabapentynoidów, ale nie są wymienne - mają inne dawki, inne schematy i o wyborze decyduje lekarz.

 

Gabapentyna - recepta online

Gabapentyna wymaga recepty, a leczenie prowadzi się pod kontrolą lekarza: dawkę zwiększa się stopniowo, przy chorobach nerek trzeba ją przeliczyć, a odstawianie odbywa się według schematu.

W Dimedic możesz skonsultować się online: wypełniasz ankietę medyczną, a lekarz ocenia, czy leczenie jest w Twoim przypadku zasadne, biorąc pod uwagę rodzaj bólu lub przebieg padaczki, czynność nerek, przyjmowane leki - w szczególności opioidy - oraz przebyte uzależnienia. Przy pozytywnej ocenie e-recepta trafia do Ciebie SMS-em lub e-mailem.

Jeśli ból pojawił się nagle, towarzyszy mu osłabienie siły mięśni, zaburzenia czucia lub problemy ze zwieraczami, właściwym krokiem jest pilna wizyta u lekarza, a nie konsultacja online.