Pamiętaj! Twoje bezpieczeństwo oraz skuteczność leku jest związana z przestrzeganiem zasad dotyczących jego zażywania. Prosimy, zapoznaj się z ulotką, którą umieściliśmy dla Ciebie na stronie przy każdym leku.
Lek. med. Halina Tomaszczyk
Lek. med. Halina Tomaszczyk | Nr prawa wykonywania zawodu GMC: 3125964
Uzależnienie od nikotyny
Tej opcji nie możesz zmienić w następnych krokach
Champix
od 182,99 zł
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram

Uzależnienie od nikotyny – jak skutecznie rzucić palenie papierosów?

Uzależnienie od nikotyny, zwane również nikotynizmem, chociaż z pozoru może wydawać się niezbyt groźne, jest jednym z najsilniejszych i najbardziej szkodliwych nałogów. Nie bez przyczyny porównywane jest do uzależnienia od twardych narkotyków.

Nikotyna zaliczana jest do jednej z najsilniejszych substancji psychoaktywnych. Uzależnia zarówno fizycznie, jak i psychiczne. Proces ten jest bardzo szybki i niezwykle silny. Zespół uzależnienia od nikotyny to choroba, która wymaga specjalistycznego leczenia.

Uzależnienie – czym jest?

Uzależnienie jest nabytym stanem zaburzenia zdrowia psychicznego bądź psychicznego i fizycznego. Pojawia się jako następstwo podejmowania pewnych stałych czynności bądź przyswajania substancji, w tym substancji psychoaktywnych. Z początku proces ten sprawia przyjemność, ale z czasem staje się przymusowy i ma negatywny wpływ na zdrowie i życie człowieka.

Palenie papierosów – dlaczego nikotyna uzależnia?

Nikotyna oddziałuje w dużym stopniu na receptory nikotynowe znajdujące się w mózgu. Po dostaniu się do receptora, aktywuje go, a to z kolei skutkuje uwolnieniem dopaminy, czyli tzw. hormonu szczęścia. Poza dopaminą uwalniane sią również inne neuroprzekaźniki, jak serotonina, noradrenalina, acetylocholina oraz glutaminian.

Pod wpływem palenia dochodzi do zwiększania w mózgu wspomnianych receptorów nikotynowych. Po pewnym czasie mózg staje się coraz mniej wrażliwy na nikotynę. W związku z tym, aby odczuć przyjemność, palacz coraz częściej sięga po papierosa, tym samym zwiększając dawkę nikotyny. Tak właśnie objawia się głód nikotynowy, a cały proces w bardzo krótkim czasie staje się uzależnieniem.

Gdy zapytamy nałogowego palacza co daje mu palenie papierosów, często usłyszymy, że pobudza go do działania, pozwala się skoncentrować, czy przynosi spokój. Powstaje wrażenie, że nikotyna ma bardzo pozytywne działanie pobudzające, bądź wyciszające, ale nic bardziej mylnego. Owszem, palacz aby uzyskać taki stan sięga po papierosa, bo gdy przez dłuższy czas nie dostarczy organizmowi nikotyny czuje rozdrażnienie, nerwowość, rozkojarzenie i faktycznie nie może się skoncentrować. Nikotyna działa pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy, ale cały organizm osłabia i wyniszcza.

Papierosy – dlaczego szkodzą? Co zawierają w składzie?

Dlaczego palenie papierosów jest takie szkodliwe? Sam papieros kryje w swoim wnętrzu mieszankę tytoniową składającą się ze spreparowanych liści różnych odmian tytoniu. Wszystko co szkodliwe uwalnia się w tym przypadku wraz z zapaleniem papierosa i uwolnieniem dymu.

To w dymie papierosowym znajduje się kilka tysięcy substancji chemicznych o działaniu toksycznym, uzależniającym i rakotwórczym. Trzy z najbardziej znanych substancji chemicznych to nikotyna, substancje smoliste i tlenek węgla.

Wspomniana już nikotyna zaliczana do alkaloidów pirydynowych o silnych właściwościach uzależniających, wraz z dymem papierosowym dostaje się do krwi i wywiera wpływ na wszystkie narządy wewnętrzne, w tym na:
  • ośrodkowy układ nerwowy,
  • układ krążenia,
  • układ pokarmowy.
Poza nikotyną, w dymie papierosowym znajdują się rakotwórcze substancje smoliste (smołowate) i inne toksyczne składniki dodawane podczas produkcji do papierosów. Niektóre z nich to:
  • metale ciężkie,
  • węglowodany aromatyczne,
  • pierwiastki promieniotwórcze,
  • nitrozaminy,
  • estry kwasów tłuszczowych,
  • chlorek winylu,
  • aceton,
  • DDT – trucizna na insekty,
  • metanol,
  • cyjanowodór,
  • butan,
  • benzen,
  • kadm,
  • nikiel,
  • formaldehyd.
Tlenek węgla jest z kolei śmiertelnie trującym gazem, który ma wpływ na układ oddechowy i układ krążenia.

Palenie papierosów – jakie choroby wywołuje?

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji palenia papierosów, bądź nie chce sięgnąć po tę wiedzę. Uzależnienie od nikotyny jest tak silne, że nałogowi palacze bagatelizują problem, bądź wypowiadają zdanie – „Od czegoś trzeba umrzeć”. Zdanie to niestety niekoniecznie mija się z prawdą. Palenie papierosów to ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe, choroby układu sercowo-naczyniowego, czy układu oddechowego.

Choroby wywoływane paleniem tytoniu:
  • nowotwory złośliwe: płuc, jamy ustnej, krtani, gardła, przełyku, trzustki, żołądka, nerek, pęcherza moczowego, szyjki macicy i niektóre typy białaczki
  • choroby układu oddechowego: nowotwór płuc, rozedma płuc, niewydolność oddechowa, ostre zapalenie oskrzeli i ostre infekcje dróg oddechowych, przewlekła obturacyjna choroba płuc, astma, gruźlica
  • choroby układu sercowo-naczyniowego: nadciśnienie, miażdżyca, zawał serca, udar mózgu, tętniak, zgorzel, zaburzenia pracy serca
  • zaburzenia przebiegu ciąży i okresu okołoporodowego: ciąża pozamaciczna, przedwczesny poród i poronienia, niska waga dziecka, nagła śmierć noworodka, ADHD
  • choroby układu pokarmowego: wrzody żołądka i dwunastnicy, rak dziąseł, rak podniebienia, przepuklina jelitowa, rak jelita grubego, rak odbytnicy
  • choroby zębów: paradontoza, zapalenie dziąseł, próchnica
  • choroby oczu: zapalenie spojówek, katarakta, zwyrodnienie plamki żółtej
  • choroby układu hormonalnego: nadczynność tarczycy (choroba Gravesa-Basedowa), niedoczynność tarczycy
  • choroby układu rozrodczego: nowotwór szyjki macicy, nowotwór jajników, zaburzenia potencji.

Palenie w ciąży

Podczas ciąży i karmienia piersią większość matek unika palenia papierosów, bo zdają sobie sprawę z konsekwencji, jakie niesie za sobą zatruwanie siebie i dziecka. Jednak, jak wynika ze statystyk, aż 30% przyszłych matek nie zrywa z nałogiem podczas ciąży.

Konsekwencje palenia papierosów w okresie ciąży i podczas karmienia piersią mogą być tragiczne. Z pewnością nigdy nie pozostaje to bez wpływu na zdrowie i rozwój dziecka.

W łonie matki bierny palacz ma obciążone serce, kontakt z rakotwórczymi substancjami, a wraz z krwią otrzymuje mniej substancji odżywczych i zdecydowanie mniej tlenu. To z kolei prowadzi do niedożywienia i niedotlenienia. Dziecko rodzi się zazwyczaj mniejsze od zdrowych noworodków rodziców, którzy nie palą, często jako wcześniak. Narażone jest zatem bardziej na zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, układu oddechowego, wady wrodzone, czy nagłą śmierć łóżeczkową. Paląca matka z kolei może poronić, wywołać przedwczesny poród, bądź urodzić martwe dziecko.

Bierne palenie

Okazuje się, że nie tylko nałogowi palacze ponoszą konsekwencje swojego uzależnienia. Na negatywne skutki oddziaływania dymu papierosowego narażone są również osoby przebywające w towarzystwie palących. Co więcej, dym który wdychają bierni palacze zawiera 35 razy więcej dwutlenku węgla i 4 razy więcej nikotyny, niż ten, który trafia do płuc prosto po zaciągnięciu się papierosem.

Zatem konsekwencje biernego palenia mogą być równie groźne co aktywnego palenia papierosów. W tym przypadku również istnieje zagrożenia zachorowania na raka płuc, czy chorobę niedokrwienną serca. Dym papierosowy działa drażniąco na skórę i oczy, może powodować alergię, kaszel, infekcje układu oddechowego, czy astmę.

Poza tym, że palenie tytoniu wywołuje szereg chorób, samo w sobie jest jednostką chorobową uznawaną za chorobę przewlekłą wymagającą odpowiedniego leczenia.

Jak rzucić palenie? Walka z uzależnieniem od nikotyny

Rzucanie palenia nie jest rzeczą prostą i z pewnością zdaje sobie sprawę z tego każdy, kto próbował zerwać z nałogiem. Uzależnieni od nikotyny często podejmują wiele prób, zanim całkowicie odstawią palenie. Ale Ci, którym się udało, wiedzą że warto.

Rzucenie palenia jest trudniejsze w momencie, gdy uzależnienie jest na poziomie fizycznym i psychicznym. Jednak istnieje szereg sposobów i metod na zwalczenie uzależnienia od nikotyny. Im wcześniej osoba paląca zdecyduje się na walkę z nałogiem, tym szybciej organizm zacznie oczyszczać się z toksyn i wracać do prawidłowego funkcjonowania.

Sposoby na rzucenie palenia

W rzucaniu palenia nieoceniona jest motywacja i przekonanie samego siebie, że zerwanie z nałogiem jest konieczne. Warto dokładnie przyjrzeć się skutkom palenia, które powinny rozpocząć proces zniechęcenia do sięgania po papierosa.

Jednak każdy potrzebuje własnych powodów, dla których jest w stanie zerwać z nałogiem. Dla części osób będą to kwestie zdrowotne, dla innych ekonomiczne, a jeszcze dla innych estetyczne… bądź wszystkie na raz. Niektórzy rzucą papierosy, bo akurat zaczęli biegać, a nałóg w tym zdecydowanie nie pomaga, inni akurat zaczną oszczędzać i wyjdzie na jaw ile wydają na swoją „przyjemność”.

Po podjęciu decyzji o rzucaniu palenia, warto się do tego przygotować. Można wypisać sobie na kartce za i przeciw, można sięgnąć po metodę zniechęcania, czyli ustawić w swojej przestrzeni rzeczy, które obrzydzają palenie (każdy ma swój sposób), można, a nawet należy szukać sprzymierzeńców wśród najbliższych. Rodzina i przyjaciele z pewnością będą nieocenionym wsparciem w walce z uzależnieniem.

Palenie papierosów to nie tylko uzależnienie od samej nikotyny, ale również pewne nawyki. Po odstawieniu papierosów palaczowi zaczyna brakować czegoś co potrzymałby w dłoni, bądź przerw, które wyznaczały cykl dnia. Wszystko to jest do zastąpienia innymi czynnościami. Trzeba pamiętać o tym, że każdy nawyk da się zmienić. Już wcześniej można zacząć planować, czym zastąpić papierosa i jakie aktywności wprowadzić w ciągu dnia, żeby zająć czymś głowę i ciało.

Oczywiście zawsze można udać się po poradę do specjalisty, który bardziej fachowo poprowadzi przez proces walki z uzależnieniem. Istnieją specjalistyczne terapie, w tym terapie antynikotynowe, które w połączeniu z różnymi preparatami wspomagają proces rzucania palenia.

Środki na rzucenie palenia – tabletki, gumy, plastry

Palacze, którzy chcą zerwać z nałogiem, często szukają preparatów, które pomogą im w walce z nałogiem. Można wówczas zastosować środki farmakologiczne, które zmniejszają objawy odstawienia nikotyny i kontrolują aktywność receptorów nikotynowych. To często preparaty, które zawierają w sobie czystą nikotynę podawaną jako część nikotynowej terapii zastępczej (NTZ).

Do najpopularniejszych form NTZ można zaliczyć:
  • plastry nikotynowe,
  • gumy nikotynowe,
  • tabletki nikotynowe,
  • inhalatory nikotynowe,
  • spraye do nosa,
  • pastylki do ssania.
Jeśli w procesie walki z nałogiem palacz nie chce stosować nikotyny, może sięgnąć po cytyzynę – środek określany mianem substytutu nikotyny.

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: