Pamiętaj! Twoje bezpieczeństwo oraz skuteczność leku jest związana z przestrzeganiem zasad dotyczących jego zażywania. Prosimy, zapoznaj się z ulotką, którą umieściliśmy dla Ciebie na stronie przy każdym leku.
Lek. med. Halina Tomaszczyk
Lek. med. Halina Tomaszczyk | Nr prawa wykonywania zawodu GMC: 3125964
Menopauza
Tej opcji nie możesz zmienić w następnych krokach
Activelle
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Cyclo-Progynova
od 9,20 zł
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Estradot 100
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Femoston
od 40,99 zł
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Femoston mite
od 40,99 zł
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Indivina
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Livial
od 46,99 zł
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Novofem
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Systen 50
od 20,27 zł
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Trisequens
od 33,99 zł
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram

Menopauza. Czym jest klimakterium? – objawy, dolegliwości, leczenie

Menopauza to ostatnia prawidłowa miesiączka w życiu kobiety, po której przez 12 miesięcy nie wystąpiło już żadne krwawienie. Ustanie miesiączkowania następuje w wyniku utraty aktywności pęcherzykowej jajników. To naturalny etap w życiu każdej kobiety, poprzedzony wieloletnim procesem aktywności rozrodczej, do momentu wejścia w etap starzenia się.

W jakim wieku menopauza?

Menopauza występuje zazwyczaj u kobiet pomiędzy 44. a 56. rokiem życia. Objawy zbliżającej się menopauzy zaczynają się zazwyczaj około 47. roku życia i trwają średnio 4 lata.

Menopauza a klimakterium

Terminów menopauza, klimakterium i przekwitanie używa się często naprzemiennie. Może mieć to swoje uzasadnienie, gdy mówimy o objawach, które towarzyszą kobiecie w tym okresie, jednak klimakterium (inaczej przekwitanie) to okres okołomenopauzalny, a sama menopauza jest jego kluczową częścią. W czasie klimakterium stopniowo zmniejsza się wydzielanie estrogenów (grupa żeńskich hormonów płciowych) przez jajniki. Proces ten rozpoczyna się kilka lat przed menopauzą, a kończy parę lat po niej. Łącznie klimakterium może trwać nawet 10 lat.

Objawy menopauzy – symptomy, zmiany w organizmie, dolegliwości

Objawy menopauzy spowodowane są zmianami hormonalnymi zachodzącymi w ciele kobiety. Pojawiają się i nasilają w zależności od etapu klimakterium. Najbardziej charakterystyczne symptomy menopauzy to:
  • uderzenia gorąca i zimne poty, które często występują w nocy,
  • nieregularne cykle miesiączkowe, nasilenie bądź zmniejszenie obfitości krwawienia,
  • suchość pochwy, zmniejszenie libido – brak ochoty na seks,
  • problemy ze snem,
  • zawroty głowy,
  • wahania nastrojów, stany lękowe, stany depresyjne,
  • pogorszenie jędrności skóry, jakości włosów i paznokci,
  • zmniejszone tempo metabolizmu, które skutkuje tendencją do tycia,
  • bóle głowy,
  • bóle i obrzęki stawów,
  • bóle mięśni,
  • dolegliwości ze strony układu pokarmowego - nudności, niestrawność, wzdęcia,
  • swędzenie skóry, uczucie mrowienia,
  • krwawienie z dziąseł i niesmak w ustach. Może pojawiać się nieprzyjemny zapach z ust,
  • problemy z układem moczowym, nietrzymanie moczu.
W zależności od etapu klimakterium pojawiają się różne objawy, bądź nasilają te wcześniej znane. Niektóre etapy klimakterium nie są od siebie oddzielone wyraźnymi granicami, często się przenikają, stąd w różnych okresach mogą występować podobne objawy.

Etapy klimakterium - objawy

Premenopauza – okres premenopauzalny to czas poprzedzający ostatnią miesiączkę. Występuje około 40. roku życia, chociaż już po 35. roku życia organizm kobiety przygotowuje się do nadchodzących zmian hormonalnych. Następują przestoje w wydzielaniu hormonów, a niektóre cykle miesiączkowe stają się bezowulacyjne. Część kobiet nie jest w stanie określić, czy odczuwa zachodzące zmiany, ale w badaniach może wyjść podwyższony poziom gonadotropin przysadkowych (FSH).

W okresie premenopauzalnym mogą pojawić się:
  • Zaburzenia miesiączkowania – nieregularne cykle, plamienia między miesiączkami, mniej lub bardziej obfite krwawienia
  • Inna niż zazwyczaj objętość upławów
W tym czasie kobieta nadal może zajść w ciążę.

Perimenopauza to okres rozpoczynający się tuż przed menopauzą i trwający do roku po jej wystąpieniu, czyli 12 miesięcy po ostatniej miesiączce. Zwykle występuje 3-4 lata przed menopauzą, około 40. roku życia, ale może rozpocząć się nawet 10 lat wcześniej. W tym czasie cykle są często bezowulacyjne (w ok. 40%). Obniża się poziom estrogenów i progesteronu, wzrasta poziom gonadotropin przysadkowych (FSH i LH). Następuje natężenie nieregularności cyklów menstruacyjnych, które albo się skracają, albo zdecydowanie wydłużają. Krwawienia są bardziej skąpe niż wcześniej, bądź bardzie obfite.

Objawy, które pojawiają się w okresie perimenopauzy:
  • nieregularne miesiączki,
  • uderzenia gorąca i towarzyszące im zimne poty,
  • bezsenność,
  • wahania nastrojów
  • suchość pochwy, spadek libido, ból podczas stosunku
  • problemy z pęcherzem moczowym
  • oznaki starzenia się skóry
  • wypadanie włosów
  • przybieranie na wadze
  • bóle stawów, obrzmienia rąk i nóg, uczucie mrowienia
  • problemy z ciśnieniem tętniczym krwi
Menopauza – ostatnie krwawienie miesięczne w życiu kobiety, po którym miesiączka nie występuje przez kolejny rok.

Postmenopauza to czas po upływie 12 miesięcy od ostatniej miesiączki. W tym czasie krwawienia miesięczne już się nie pojawiają. W badaniach stwierdza się wysoki poziom FSH i LH, a znacznie obniżony poziom hormonów - estrogenów i progesteronu. Objawy postmenopauzy mogą wydawać się mniej uciążliwe, bowiem organizm kobiety powoli zdążył zaadoptować się do nowych warunków, to jednak całkowite zaprzestanie produkcji hormonów płciowych przez jajniki nie może pozostać bezobjawowe.

Główne objawy postmenopauzy to:
  • zdecydowana utrata masy kostnej w odniesieniu do jej budowania co grozi obniżeniem gęstości tkanki kostnej i osteoporozą,
  • spadek tempa metabolizmu, co może skutkować łatwiejszym przybieraniem na wadze,
  • suchość pochwy, co może prowadzić do bólu podczas stosunku i częstych infekcji okolic intymnych,
  • pogorszenie jakości skóry i pojawianie się zmarszczek,
  • spadek energii i aktywności życiowej,
  • zagrożenie pojawienia się nadciśnienia i chorób naczyniowo-sercowych,
  • hirsutyzm (męskie owłosienie twarzy) wskutek większej ilości androgenów w stosunku do estrogenów oraz zmniejszenie aktywności gruczołów potowych i łojowych
Wyróżnia się również menopauzę sztuczną (farmakologiczną) i menopauzę przedwczesną.

Menopauza sztuczna – farmakologiczna

Menopauza farmakologiczna jest rodzajem sztucznie wywołanego, przedwczesnego klimakterium. Stan ten spowodowany jest przez leki, które przyczyniają się do zaprzestania czynności jajników. Wygaśnięcie czynności jajników może nastąpić w wyniku ich chirurgicznego usunięcia, po stosowaniu chemioterapii lub radioterapii, przy endometriozie, przez zaburzenia czynności przysadki mózgowej czy przez inne czynniki przy ogólnym złym stanie zdrowia. W określonych przypadkach sztuczna menopauza jest wywoływana celowo (uzasadnione powody medyczne), wówczas jest czasowa i odwracalna. W innych sytuacjach proces jest nieodwracalny, zmiany trwałe ze wszystkimi objawami i dolegliwościami okresu klimakterium.

Przedwczesna menopauza

Przedwczesna menopauza to wygaśnięcie czynności jajników przed 40 rokiem życia. Mogą pojawić się objawy nieregularnych miesiączek, przemęczenie, suchość skóry, zmiany nastrojów, czy uderzenia gorąca, nadmierna potliwość, problemy ze snem, czy nieuzasadnione skłonności do przybierania na wadze. Aby potwierdzić bądź wykluczyć pojawienie się przedwczesnego klimakterium należy udać do lekarza, który zleci odpowiednie badania hormonalne. Jeśli okaże się, że poziom estrogenów i progesteronu jest zbyt niski, konieczne będzie leczenie.

Przyczyny przedwczesnej menopauzy mogą być różne. Z jednej strony to kwestia uwarunkowań genetycznych, z drugiej przyjmowanie niektórych leków, np. przy okazji terapii zespołu policystycznych jajników, endometriozy czy mięśniaków macicy. Do wczesnego pojawienia się objawów klimakterium może również przyczynić się niezdrowy tryb życia, permanentny stres, zła dieta, długotrwałe odchudzanie się czy palenie papierosów.

Leczenie menopauzy – hormonalna terapia zastępcza (HTZ), czy naturalne sposoby

Przede wszystkim należy pogodzić się z faktem, że menopauza to nie choroba, tylko naturalny stan w życiu każdej kobiety. Z dokuczliwymi dolegliwościami można radzić sobie na różne sposoby.

Hormonalna terapia zastępcza - HTZ

Objawy menopauzy spowodowane są zmianami w gospodarce hormonalnej kobiecego organizmu, dlatego też jedną z najpopularniejszych metod zalecanych przez lekarzy jest hormonalna terapia zastępcza, czyli leczenie suplementujące hormony płciowe. HTZ polega głównie na przyjmowaniu odpowiednio dobranych dawek estrogenów i progesteronu. Wiele kobiet obawia się przyjmowania hormonów ze względu na ewentualne skutki uboczne i zagrożenie wystąpieniem groźnych chorób i powikłań, dlatego też hormonalna terapia zastępcza za każdym razem dobierana jest indywidualnie, tak aby zminimalizować potencjalne ryzyko.

Jak wynika z badań, HTZ może być mniej inwazyjna i nie niesie ze sobą takiego ryzyka, kiedy stosowana jest przed 60. rokiem życia. W wielu przypadkach może nawet hamować rozwój wielu dolegliwości związanych z klimakterium. Najkorzystniej więc rozpocząć terapię jeszcze przed ostatnią miesiączką, wraz z wystąpieniem pierwszych objawów menopauzy.

Odpowiednio zastosowana hormonalna terapia zastępcza nie tylko łagodzi objawy klimakterium, ale również obniża poziom cholesterolu, minimalizuje ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca, wpływa pozytywnie na jakość snu, zwiększa masę kostną, stymuluje pracę mózgu, a nawet zmniejsza ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów.

Kiedy nie można stosować HTZ? Przeszkodą nie jest tylko wiek i zaawansowany okres menopauzy. Wśród przeciwwskazań do stosowania HTZ są m.in. ciąża, choroby wątroby, nowotwory sutka i trzony macicy, porfiria skórna, choroba niedokrwienna serca, zakrzepica żył głębokich, mięśniaki macicy, choroby dróg żółciowych, czy migrena.

HTZ stosuje się w formie:
  • plastrów,
  • zastrzyków,
  • tabletek,
  • globulek dopochwowych,
  • maści,
  • żeli,
  • kremów.
Co w przypadku kiedy nie można stosować hormonalnej terapii zastępczej?

Naturalne sposoby na łagodzenie objawów klimakterium

Zdrowy tryb życia, odpowiednia dieta, aktywność fizyczna, odstawienie papierosów i alkoholu to główne zalecenia, które kobieta może wprowadzić samodzielnie, aby zminimalizować nieprzyjemne objawy klimakterium.

Fitoestrogeny

Pomocne staje się przyjmowanie fitoestrogenów, związków organicznych zawartych w roślinach, działających w ludzkim organizmie na wzór estrogenów. Pomagają łagodzić objawy przekwitania, chociaż ich działanie jest dużo słabsze od działania hormonów.

Bogate w fitoestrogeny są:
  • soja,
  • soczewica,
  • groch włoski,
  • fasola,
  • bób,
  • chmiel,
  • pszenica,
  • jęczmień,
  • żyto,
  • olej lniany,
  • nasiona słonecznika,
  • czosnek,
  • cebula,
  • wiśnie,
  • gruszki,
  • rabarbar,
  • owoce granatu.
Niestety spożywanie wymienionych produktów nie wystarczy do zaspokojenia zapotrzebowania na roślinne hormony w okresie klimakterium. Fitoestrogeny dostępne są również w tabletkach. Ich przyjmowanie również należy skonsultować z lekarzem, ponieważ z jednej strony istnieje ryzyko przedawkowania, z drugiej, nie wszystkie kobiety mogą je zażywać.

Zioła na menopauzę

W okresie przekwitania warto również zwrócić uwagę na zioła, które mogą być pomocne w łagodzeniu objawów menopauzy.

Pluskwica groniasta to roślina uznawana za jedną z najlepiej radzących sobie z nieprzyjemnymi objawami klimakterium. Przyczynia się ona do zmniejszenia częstotliwości uderzeń gorąca, łagodzenia zlewnych potów, redukowania nerwowości i wahania nastrojów. Z uderzeniami gorąca dobrze radzą sobie również szałwia i mięta pieprzowa. Nerwy pomaga ukoić mieszanka korzenia kozłka, dziurawca i szyszek chmielu. Na nadciśnienie warto zaparzyć napar z kwiatostanów głogu i ziela serdecznika. Pomocne w walce z objawami przekwitania są również olej z czarnej porzeczki, wąkrotka azjatycka (centella asiatica), rumianek, waleriana, koniczyna, biedrzeniec anyż, koper włoski, lukrecja i malina.

Chociaż zioła wydają nam się z natury łagodne i bezpieczne w stosowaniu, to przyjmowanie różnych mieszanek w okresie menopauzy powinno być konsultowane z lekarzem. Produkty pochodzenia naturalnego również mogą wywoływać różne reakcje naszego organizmu, w tym skutki uboczne.

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: