Podwiązanie jajowodów – czy ta metoda antykoncepcyjna jest nieodwracalna?


Podwiązanie jajowodów polega na mechanicznym zablokowaniu płodności kobiety poprzez zamknięcie drożności jajowodów. Jest to zwykle zabieg nieodwracalny, dlatego w Polsce nie można go wykonywać na życzenie pacjentki. Rozwój mikrochirurgii sprawia jednak, że u niektórych kobiet po podwiązaniu jajowodów ze względów medycznych, pojawia się szansa na zajście w ciążę za pomocą metody in vitro.

Podwiązanie jajowodów jest najskuteczniejszą formą zapobiegania ciąży. Zabieg, z którego legalnie korzystają kobiety w wielu krajach świata, w Polsce jest zakazany. Lekarz, który dokona tej formy sterylizacji na życzenie pacjentki może trafić nawet na 10 lat do więzienia, bo zgodnie z Kodeksem Karnym doprowadza w ten sposób do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci pozbawienia człowieka zdolności płodzenia. Legalne podwiązywanie jajowodów jest możliwe w polskich szpitalach tylko ze wskazań medycznych.

Podwiązanie jajowodów - na czym polega?

To chirurgiczna metoda antykoncepcyjna, która polega na trwałym zablokowaniu drożności jajowodów. Jajowody to nic innego, jak dwa kanaliki (o długości około 10-12 cm), którymi transportowane są komórki jajowe z jajników do macicy. Istnieje kilka sposobów oraz technik podwiązywania jajowodów. Zabieg można wykonać za pomocą:

      laparoskopii

      laparotomii (otwarcie jamy brzusznej)

      histeroskopii (wziernikowanie macicy)

      przezpochwowego otwarcia jamy brzusznej

 

Za pomocą laparoskopu wykonuje się dwa rodzaje podwiązania jajowodów. Jeden polega na zastosowaniu specjalnych tytanowych klipsów (rzadziej z tworzyw sztucznych) zakładanych na jajowody, drugi na koagulacji jajowodu. Koagulacja w temperaturze 60-180 stopni Celsjusza powoduje, że ściany jajowodu się obkurczają i tracą drożność.

W trakcie zabiegu laparoskopowego lekarz wykonuje również histerosalpingografię, w trakcie której wprowadza się do organizmu środek cieniujący, który pozwala sprawdzić, czy jajowód został przerwany.

Rzadziej wykorzystywana jest sterylizacja histeroskopowa, która polega na umieszczeniu w jajowodach zwojów, które blokują transport jajeczek. Blokada pojawia się z czasem, dopiero wtedy, kiedy wokół niej narośnie tkanka. Dzieje się to najczęściej dopiero po trzech miesiącach.

Klasyczny zabieg podwiązywania jajowodów wykonywany jest przy otwartej jamie brzusznej. Często przeprowadza się ją przy okazji cesarskiego cięcia, gdy wiadomo, że kolejne ciąże mogą być obciążone wadami genetycznymi. Okres rekonwalescencji wynosi w tym przypadku 3 miesiące, w trakcie których odradza się współżycie.Sterylizacja laparotomowa może mieć różne formy, wyróżniamy:

      fimbriektomię, czyli usunięcie strzępków jajowodu i jajnika

      usunięcie jajowodu według Labhardta

      częściową resekcję jajowodu sposobem Pomeroya

      przecięcie jajowodu według Irvinga

      miażdżenie jajowodu według Mandlera

Najmniej inwazyjną metodą podwiązywania jajowodów jest tzw. Esurr. W jajowodzie umieszcza się specjalną spiralę, która przez trzy kolejne cykle obrasta tkanką by zamknąć drożność jajowodu.

Zobacz też: Spirala antykoncepcyjna, czyli wkładka domaciczna - wady i zalety

Usunięcie jajowodu skutki

Głównym skutkiem podwiązywania jajowodów jest utrata płodności. Sam zabieg może wiązać się z powikłaniami typowymi dla zabiegów chirurgicznych. Mogą pojawić się między innymi:

      reakcje alergiczne na środki anestezjologiczne

      urazy narządów wewnętrznych

      krwawienia spowodowane uszkodzeniem dużych naczyń krwionośnych, głównie aorty i żyły głównej dolnej

      trudności z gojeniem się rany

      zrosty

      zakażenie ran

      zakrzepicą żylną

Kiedyś sądzono, że po podwiązaniu jajowodów kobiety miały nieregularne i bolesne miesiączki oraz osłabione libido. Teraz jednak nie ma dowodów naukowych na występowanie tego typu powikłań.

Czasem zdarza się, że po podwiązaniu jajowodów za pomocą koagulacji istnieje ryzyko ciąży pozamacicznej, która może spowodować pęknięciem jajowodu i zakończyć się silnym krwotokiem.

Czytaj też: Brak okresu po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych – przyczyny

Podwiązanie jajowodów – czy można przywrócić płodność?

Istnieją sposoby na odwrócenie skutków podwiązywania jajowodów, choć trzeba przyznać, że są one mało skuteczne. Szacuje się, że szansa na powrót do płodności wynosi 1 na 200 przypadków i wiąże się z koniecznością stosowania zabiegu in vitro. Ciąża teoretycznie jest możliwa, jeżeli jajniki cały czas produkują komórki jajowe.

Trzeba też pamiętać, że nie wszystkie metody podwiązywania jajowodów dają szansę na przywrócenie płodności. Może się to udać jedynie wtedy, kiedy sterylizacja została przeprowadzona z użyciem laparoskopowego zakładania klipsów.

Zabieg udrażniania jajowodów można przeprowadzić też wtłaczając w jajowód strumień powietrza lub płynu lub usuwając zwężone fragmenty jajowodów. Zabiegi te jednak bardzo często kończą się niepowodzeniem lub powikłaniami.

Zobacz też: Antykoncepcja po 40. - jakie tabletki wybrać?

Podwiązanie jajowodów a zajście w ciąże

Podwiązywanie jajowodów nie daje 100-procentowego zabezpieczenia przed ciążą, choć i tak o wiele większe niż pozostałe sposoby antykoncepcji. Skuteczność metod antykoncepcyjnych bada się określając tzw. wskaźnik Pearla. Dla podwiązywania jajowodów wskaźnik Pearla wynosi 0,5, co oznacza, że 0,5 na 100 przebadanych kobiet zaszło w ciążę po podwiązaniu jajowodów.

Podwiązanie jajowodów – aspekty prawne

Zabieg podwiązywania jajowodów na życzenie pacjentki jest w Polsce zakazany. Lekarz może się podjąć legalnej operacji tylko w dwóch przypadkach:

      gdy ewentualna ciąża zagrażałaby życiu lub zdrowiu kobiety

      gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że dziecko może zostać obciążone ciężką chorobą genetyczną

Na każde podwiązanie jajowodów, które wymaga medycznych wskazań kobieta musi wydać zgodę, a lekarz musi rozważyć wszystkie korzyści i przeciwwskazania tego zabiegu.

Tymczasem w wielu krajach podwiązywanie jajowodów jest traktowane jak jedna z metod trwałej antykoncepcji. Można to zrobić legalnie w Niemczech, Austrii, we Francji, w Wielkiej Brytanii, Czechach, na Słowacji. Szacuje się, że na świecie wykonano już 150 milionów takich zabiegów.

Zgodnie z zaleceniami ONZ i Rady Europy sterylizacja na życzenie powinna być dostępną metodą planowania rodziny, a rezolucja Rady Europy zalecała państwom członkowskim udostępnienie takich zbiegów, jak podwiązywanie jajowodów. Do tych zaleceń nie stosuje się jednak Polska. Zgodnie z artykułem 156 Kodeksu Karnego lekarza, który przeprowadzi podwiązywanie jajowodów na życzenie pacjentki, można skazać na 10 lat więzienia za ciężkie naruszenie ciała, do którego kwalifikuje się pozbawienie płodności.

Zabieg ten traktowany jako forma antykoncepcji jest potępiany przez Kościół Katolicki, tymczasem w protestantyzmie decyzję pozostawia się kobiecie. 

Czytaj też: Globulki antykoncepcyjne - skuteczność, wady i zalety


Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: