Leki przeciwprątkowe (leki na gruźlicę i trąd)

Leki przeciwprątkowe to preparaty działające na prątki, czyli bakterie z rodzaju Mycobacterium, odpowiedzialne za gruźlicę i trąd. W bazie leków Dimedic kategoria obejmuje preparaty wydawane na receptę, stosowane w leczeniu gruźlicy płucnej i pozapłucnej oraz w mykobakteriozach.

Cechą wspólną tej grupy jest leczenie skojarzone. Żadnego z tych leków nie stosuje się samodzielnie, ponieważ monoterapia prowadzi do szybkiego narastania oporności prątków. Standardowy schemat obejmuje kilka substancji jednocześnie, przez wiele miesięcy, a jego dobór i modyfikacje należą do lekarza prowadzącego leczenie przeciwgruźlicze.

 

Leki przeciwprątkowe - podgrupy

• Ryfampicyna (ATC J04AB02) - stosowana w skojarzeniu z innymi lekami we wszystkich postaciach gruźlicy, także zaawansowanej, przewlekłej i lekoopornej, oraz w trądzie, brucelozie i legionellozie. Przeciwwskazaniem jest żółtaczka oraz leczenie sakwinawirem lub rytonawirem.
• Izoniazyd (ATC J04AC01) - stosowany w leczeniu wszystkich postaci gruźlicy i w zapobieganiu postaciom płucnym, u dorosłych i dzieci powyżej 3. roku życia. Przeciwwskazaniem jest ciężka oraz polekowa niewydolność wątroby.
• Pyrazynamid (ATC J04AK01) - stosowany w pierwszej, intensywnej fazie leczenia gruźlicy, w pierwszych dwóch miesiącach, razem z ryfampicyną i izoniazydem. Przeciwwskazaniem jest niewydolność wątroby, dna moczanowa, porfiria oraz ciąża i karmienie piersią.
• Etambutol (ATC J04AK02) - hamuje namnażanie prątków; stosowany wyłącznie w skojarzeniu. Przeciwwskazaniem jest zapalenie nerwu wzrokowego, ciężka niewydolność nerek, wiek poniżej 13 lat, ciąża oraz sytuacja, w której nie da się uzyskać od pacjenta informacji o zaburzeniach widzenia.
• Ryfampicyna w połączeniu z izoniazydem (ATC J04AM02) - preparat złożony; połączenie obu substancji w jednej tabletce ogranicza ryzyko spadku wrażliwości prątków.

 

Leki przeciwprątkowe - jak przebiega leczenie?

Gruźlica jest chorobą podlegającą obowiązkowemu zgłoszeniu i leczeniu nadzorowanemu. Rozpoznanie opiera się na badaniu mikrobiologicznym z oceną wrażliwości prątków, a terapię prowadzi ośrodek pulmonologiczny lub oddział chorób zakaźnych. Leczenie wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby, a przy etambutolu także kontroli wzroku.

Jeśli masz objawy, które mogą wskazywać na gruźlicę, w szczególności kaszel utrzymujący się dłużej niż trzy tygodnie, krwioplucie, stany podgorączkowe, nocne poty i chudnięcie, skontaktuj się z lekarzem w celu skierowania na diagnostykę.