Cystoskopia - na czym polega badanie i czy jest bolesne?


Cystoskopia to jedno z podstawowych badań służących diagnostyce schorzeń i zaburzeń pracy układu moczowego. Sprawdź, czy cystoskopia boli, jakie stosuje się znieczulenie, jak wygląda badanie, jak należy się do niego przygotować oraz czym różni się cystoskopia u mężczyzn i kobiet?

Co to jest cystoskopia?

Cystoskopia (uretrocystoskopia ) jest badaniem pęcherza moczowego. Polega na umieszczeniu w cewce moczowej i pęcherzu specjalnego wziernika, zwanego cystoskopem. Cystoskop wyposażony jest w układ optyczny a także źródło światła. W czasie cystoskopii możliwe jest też wprowadzenie do cewki i pęcherza narzędzi endoskopowych. Wszystko to umożliwia naoczną obserwację i ocenę ewentualnych nieprawidłowości w obrębie układu moczowego, pobranie wycinka do badań a nawet kruszenie znajdujących się w pęcherzu kamieni, czy usunięcie guza.

Kiedy jest potrzebna uretrocystoskopia?

Cystoskopia jest podstawowym narzędziem diagnostycznym między innymi w profilaktyce oraz rozpoznaniu raka pęcherza moczowego – jednego z najczęściej występujących nowotworów u osób po sześćdziesiątym roku życia.  Oprócz tego badanie to wykonuje się także w diagnostyce takich schorzeń, jak nietrzymanie moczu, krwiomocz, kamica pęcherza czy przewlekłe infekcje układu moczowego o niewyjaśnionych w inny sposób przyczynach.

Przygotowanie do badania

Przed wykonaniem cystoskopii pacjent oddaje krew do analizy, przez dwa dni powinien też przyjmować leki przeciwbakteryjne. Jeżeli badanie ma się odbyć w znieczuleniu ogólnym, należy do niego przystąpić na czczo, ostatni posiłek spożywając poprzedniego dnia. Z oczywistych względów należy zadbać o higienę osobistą miejsc intymnych.  Co istotne – cystoskopię wykonuje się po całkowitym opróżnieniu pęcherza. W przypadku konieczności zastosowania znieczulenia ogólnego, badanie może się wiązać z kilkudniową hospitalizacją.

Jak wygląda cystoskopia?

Badanie cystoskopowe przeprowadzane jest w sali operacyjnej, na specjalnym fotelu eksponującym okolice intymne – nogi pacjenta są uniesione, ugięte w kolanach i wsparte na specjalnych podpórkach. Po podaniu znieczulenia (więcej na ten temat poniżej), lekarz wstrzykuje sól fizjologiczną rozszerzającą kanał cewki moczowej, a następnie wprowadza wziernik. W czasie badania pęcherz moczowy wypełniany jest płynem ułatwiającym ocenę ewentualnych nieprawidłowości. W sytuacji, gdy cystoskopia jest wyłącznie badaniem diagnostycznym, całość trwa nie więcej niż 15 minut.

Czy cystoskopia boli?

Pacjenci obawiają się badania cystoskopowego, podejrzewając iż jest ono bolesne. W istocie takie jest, dlatego co do zasady wykonywane jest w znieczuleniu. W zależności od skali działań, użytego sprzętu, wskazań medycznych oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta, używa się znieczulenia miejscowego lub ogólnego.

W sytuacji, gdy celem cystoskopii jest podstawowa diagnoza zaburzeń pracy układu moczowego (takich jak krwiomocz), do badania wykorzystuje się giętki, elastyczny cystoskop, jako znieczulenie stosując specjalny żel z lidokainą. Łagodzi on ból, aczkolwiek pacjenci odczuwać mogą silne pieczenie oraz uczucie parcia na pęcherz.

Cystoskopia w znieczuleniu ogólnym

Znacznie poważniejszą procedurą jest użycie cystoskopu sztywnego w przypadku pogłębionej diagnostyki lub zabiegu (np. wykrycie i usunięcie guza, skruszenie kamieni w pęcherzu moczowym). Zazwyczaj wymaga to zastosowania znieczulenia ogólnego, które – tak jak przy zabiegu operacyjnym – podaje anestezjolog. Znieczulenie ogólne jest podawane także pacjentom z niskim progiem odporności na ból oraz po urazach rdzenia kręgowego. W praktyce w ten sposób częściej przeprowadzana jest cystoskopia u mężczyzn, u kobiet zazwyczaj wystarczającą osłonę stanowi znieczulenie miejscowe za pomocą żelu.

Możliwe powikłania po cystoskopii

Cystoskopia jest badaniem silnie inwazyjnym, a w związku z tym, powodującym duże ryzyko niepożądanych powikłań. Przez kilka dni po cystoskopii odczuwana może być bolesność, pieczenie i parcie na pęcherz. Możliwe jest pojawienie się krwi w moczu (krwiomocz). W szczególności u mężczyzn może dojść do przejściowych zaburzeń wydalania moczu, czemu przeciwdziała się poprzez założenie cewnika. Inne potencjalnie możliwe powikłania po cystoskopii, to zakażenie lub stan zapalny w drogach moczowych. Pojawić się też mogą objawy grypopodobne, przede wszystkim gorączka.

Ile kosztuje cystoskopia?

Cystoskopia jest badaniem refundowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia i można je wykonać za darmo w publicznym szpitalu. Problemem może być w takiej sytuacji jedynie czas oczekiwania na zabieg – wszystko więc zależy od tego, jak długa jest lista kolejkowa w danej placówce. Jeśli pacjent nie chce lub nie może czekać, wyjściem jest wykonanie cystoskopii w prywatnej klinice, gdzie czas oczekiwania z reguły jest krótszy. Cena badania w większości niepublicznych szpitali waha się od 300 do 600 złotych.

Autor: Piotr Brzózka

Czytaj też:

Źródła:

  • Zbigniew Jabłonowski: Rak pęcherza moczowego – epidemiologia, diagnostyka i leczenie w XXI wieku, Folia Medica Lodziensia, 2013, 40/1
  • Barbara Dobrowolska-Glazar, Wojciech Glazar,  Zygmunt Dobrowolski, Wacław Lipczyński, Optymalizacja diagnostyki guzów pęcherza moczowego poprzez zastosowanie metody fotodynamicznej, Nefrologia i Dializoterapia Polska, 2010/14/numer 4

Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: