Naturalna antykoncepcja, a tabletki antykoncepcyjne

Naturalna antykoncepcja to jedna z metod antykoncepcji, wyróżnić możemy jeszcze antykoncepcję chemiczną, mechaniczną oraz hormonalną, czyli tabletki antykoncepcyjne sprzedawane na receptę. Jednak naturalne metody antykoncepcji, znane również jako NPR – naturalne planowanie rodziny, według Światowej Organizacji Zdrowia nie są metodami antykoncepcyjnymi, ponieważ wymagają jedynie powstrzymania się od współżycia w określonych dniach cyklu. Sytuacja wygląda zupełnie inaczej w przypadku pigułki antykoncepcyjnej.

Naturalne planowanie rodziny

Metody rozpoznawania płodności (ang. Fertility Awerness-Based Methods, FAB) polegają na przewidywaniu okresów płodności w cyklu miesięcznym kobiety poprzez znajomość fizjologicznych objawów charakterystycznych dla tych faz. Tego typu działanie może być wykorzystywane zarówno w celu szybszego zajścia w ciążę, jak również jej uniknięcia. Wśród naturalnych metod anntykoncepcji mamy do wyboru wiele wariantów, są to: 

  • kalendarzyk małżeński (metoda Ogino-Knausa, Metoda Dni Standardowych), który polega na dokładnym notowaniu długości cykli przez 6-12 miesięcy. Następnie dokonuje się wyliczeń ustalając dni płodne na podstawie najkrótszego i najdłuższego cyklu. 
  • metoda termiczna – jak sama nazwa wskazuje opiera się głównie na pomiarze temperatury w pochwie lub jamie ustnej (codziennie o tej samej porze +/- 30 min. od razu po przebudzeniu bez wstawania z łóżka) w celu ustalenia momentu owulacji, w czasie której temperatura powinna być podwyższona przez 3 kolejne dni w stosunku do 6 poprzednich. 
  • metoda Billingsów (metoda owulacji) – polega na bardzo dokładnej obserwacji śluzu szyjkowego, mogą być one dokonywane w każdych warunkach o dowolnej porze. Śluz w zależności od fazy cyklu może być: estrogenny (czyli płodny) lub gestagenny (czyli niepłodny). Aby nauczyć się poprawnie je odróżniać potrzeba co najmniej kilku miesięcy.
  • metody objawowo-termiczne – w celu określenia faz cyklu pod uwagę bierze się temperaturę oraz wygląd śluzu szyjkowego. Wśród tych metod wyróżnia się: metodę Rötzera, metodę Kippleyów, metodę podwójnego sprawdzenia oraz metodę T. Kramarek.
  • metoda laktacyjna niepłodności poporodowej – w przypadku kobiet karmiących piersią. Aby móc stosować ten sposób antykoncepcji muszą zostać spełnione czynniki takie jak: dziecko ma mniej niż 6 miesięcy, po porodzie nie wystąpiła jeszcze miesiączka, dziecko jest karmione wyłącznie piersią, czyli nie rzadziej niż co 4 godziny w ciągu dnia i co 6 godzin w ciągu nocy bez dokarmiania. Ważne jest, aby pamiętać, że owulacja może nastąpić przed pojawieniem się okresu. 
  • metoda bólu owulacyjnego – około 40% kobiet odczuwa w czasie owulacji kłujący ból w podbrzuszu, tkliwość piersi, dzięki temu może określić dni płodne. 

Naturalna antykoncepcja

Na rynku dostępne są testery płodności, mikroskopy do badania śliny oraz komputery i kalendarze cyklu miesiączkowego, dzięki którym można precyzyjnie i w prostszy sposób określić dni płodne i niepłodne. Metody naturalnej antykoncepcji wymagają dużego zaangażowania oraz wiedzy, rygorystycznego przestrzegania ściśle określonych zasad i systematyczności. Potrzebne jest również wsparcie ze strony partnera. 

Zobacz także: Antykoncepcja – jaka jest skuteczność metod długoterminowych?

Czy dlatego hormonalna antykoncepcja doustna jest łatwiejszą w stosowaniu metodą zabezpieczenia przed niechcianą ciążą dla kobiet, u których nie występują (zdrowotne lub światopoglądowe) przeciwwskazania?

Antykoncecpcja hormonalna

Wśród antykoncepcji hormonalnej doustnej wyróżnia się dwa rodzaje: jednoskładnikowe i dwuskładnikowe.

  • tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe zawierają tylko jeden hormon, syntetyczny odpowiednik naturalnego progesteronu - progestagen. Jego działanie antykoncepcyjne polega na hamowaniu owulacji oraz zagęszczaniu i zmianie pH śluzu szyjkowego, przez co plemniki, które dostają się do dróg rodnych kobiety są unieruchamiane i szybciej obumierają. Ponadto właściwości błony śluzowej macicy są zmieniane w taki sposób, aby ewentualna implantacja zarodka była niemożliwa. Tego typu tabletkę przyjmuje się bez przerw – przez wszystkie 28 dni cyklu. 
  • tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe – zawierają syntetyczne odpowiedniki estrogenów i progesteronu – progestagen działa na tej samej zasadzie, co w tabletce jednoskładnikowej. Etinylestradiol hamuje dojrzewanie pęcherzyka w jajniku. Te tabletki przyjmuje się przez 21 dni cyklu po czym robi się 7-dniową przerwę lub 28 dni (21 tabletek zawierających hormony + 7 tabletek placebo).

Tabletki dwuskładnikowe dzieli się ze względu na dawki hormonów zawartych w poszczególnych pigułkach w opakowaniu na jedno, dwu, trzy i czterofazowe. Celem takiego działania jest próba imitacji naturalnego wahania hormonów w kobiecym organizmie. 

Zobacz także: Tabletki antykoncepcyjne - czy mogą powodować bezpłodność?

Skuteczność antykoncepcji

Jaka jest skuteczność naturalnych i farmakologicznych sposobów zapobiegania ciąży? Mierz ją tzw. indeks Pearla. Jest to wskaźnik skuteczności antykoncepcyjnej. Przedstawia liczbę niepożądanych ciąż, do jakich doszło u 100 par stosujących daną metodę antykoncepcji. Wartość tego wskaźnika może się wahać, ponieważ jego pomiary są wykonywane zarówno w warunkach laboratoryjnych, jak i naturalnych. Podawane wyniki są uogólnione lub zawierają margines błędu wynikający z niedokładności stosowania badanej metody lub innych czynników wpływających na osłabienie jej Niektóre badania sugerują, że naturalne metody planowania rodziny mogą być mniej efektywne niż doustna antykoncepcja hormonalna, ponieważ libido kobiet podczas płodnej fazy cyklu jest podwyższone. Natomiast niemieccy i brytyjscy naukowcy są zdania, że naturalne metody planowania rodziny są równie skutecznym sposobem zapobiegania niechcianej ciąży co pigułki, pod warunkiem że są stosowane zgodnie z zaleceniami. Na Uniwersytecie w Heidelbergu przeprowadzono badania nad płodnością z udziałem 900 kobiet. Uzyskane wyniki udowodniły, że stosowanie w sposób właściwy metody objawowo-termicznej cechuje się skutecznością na poziomie 7,5 w skali Pearla wśród kobiet, które uprawiały seks bez zabezpieczenia podczas dni płodnych, 0,6 wśród kobiet, które podczas płodnych dni uprawiały seks stosując antykoncepcję mechaniczną np. prezerwatywy. Natomiast znikomy odsetek ciąż był w grupie kobiet, które w dni płodne powstrzymywały się od współżycia. (źródło:http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/6375261.stm) 

Skuteczność Metody Dni Standardowych została zbadana na Uniwersytecie Georgetown w USA. W badaniu uczestniczyło 478 kobiet, w wieku 18–39 lat, około 23 z nich zaszło w ciążę w ciągu roku stosowania tej metody. (źródło: http://irh.org/SDM_Implementation/pdfs/PNACQ416.pdf)

Niezależne badania przeprowadzone przez WHO w pięciu krajach dowiodły, że skuteczność antykoncepcyjna metody Billingsów wynosi 2,2 w skali Pearla. (źródło: http://www.woomb.org/science-of-fertility/efficacy-of-bom-for-avoiding-pregnancy.html)

Średnia skuteczność poszczególnych metod naturalnych (przy prawidłowo wykonywanych pomiarach – dolna granica, w przypadku błędów - górna) w skali Pearla: 

  • Metoda Billingsów:1-25 
  • Kalendarzykowa:14-50
  • Objawowo-termiczna: 0,2 – 6

Skuteczność każdej metody naturalnego planowania rodziny może zostać osłabiona na skutek działania takich czynników, jak:

  • stres,
  • niewłaściwe odżywianie,
  • choroby,
  • skłonność do infekcji intymnych
  • czy zmiana otoczenia.

Niektóre metody np. kalendarzowa nie mogą być stosowane przez kobiety, które mają nieregularne cykle. Podsumowując – skuteczność antykoncepcyjna wg wskaźnika Pearla naturalnych metod planowania rodziny waha się w granicach 1-35 natomiast w przypadku doustnych tabletek hormonalnych wynosi 0,1-0,5. Pamiętajmy, że skuteczność wybranej metody antykoncepcyjnej jest determinowana przede wszystkim przez odpowiednie jej stosowanie i postępowanie dokładnie z zaleceniami.

 


Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: