Wybierz lek lub konsultację
Wypełnij formularz medyczny
Płatność
Wystawienie recepty i wysyłka
Antykoncepcja
Adaring
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Aidee
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Angiletta
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Artilla (Artizia)
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Astha
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Asubtela
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Atywia
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Atywia Daily
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Axia
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Axia Conti
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Axia Forte
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Axia Forte Plus
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Axia Plus
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Azalia
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Belara
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Bonadea
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Cerazette
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Circlet
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Cleonita
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Daylette
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Dessette
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Dessette Forte
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Dessette Mono
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Diamilla
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Dionelle
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Dorin
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Drosfemine
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Drosfemine Forte
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Drosfemine mini
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Elin
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Evra
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Femoden
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Ginoring
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Harmonet
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Hastina 21
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Hastina Forte 21
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Jeanine
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Kontracept
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Lemena
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Lesine
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Lesinelle
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Lesiplus
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Leverette
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Levomine
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Levomine mini
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Liberelle
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Limetic
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Logest
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Madinette
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Marvelon
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Mercilon
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Microgynon 21
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Midiana
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Milvane
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Mywy
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Naraya
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Naraya Plus
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Novynette
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
NuvaRing
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Orlifique
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Ovulan
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Ovulastan
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Ovulastan Forte
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
PolaRing
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Qlaira
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Regulon
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Rigevidon
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Sidretella 20
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Sidretella 30
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Slinda
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Sylvie 20
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Sylvie 30
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Symbella
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Symonette
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Teenia
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Triquilar
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Varenelle
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Vibin
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Vibin Mini
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Vines
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Vixpo
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Yasmin
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Yasminelle
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Yaz
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram
Zoely
Tylko recepta
+ koszt konsultacji medycznej
Wybieram

Tabletki antykoncepcyjne, plastry, krążki: co musisz wiedzieć o antykoncepcji hormonalnej, zanim zaczniesz ją stosować? 

Tabletki antykoncepcyjne, podobnie jak inne rodzaje antykoncepcji hormonalnej, są jedną z najskuteczniejszych i najpopularniejszych metod zapobiegania niechcianej ciąży.

Ale nie tylko.

Odpowiednio dobrane tabletki antykoncepcyjne pomagają utrzymać skórę i włosy w dobrej formie, regulują cykl miesiączkowy oraz – niekiedy – pomagają w lepszym funkcjonowaniu organizmu kobiety.

Jak pewnie wiesz, na rynku jest wiele rodzajów tabletek antykoncepcyjnych i trudno mówić o tym, że któreś z nich są najlepsze.

Tak duża dostępność rodzajów preparatów antykoncepcyjnym jest jasnym sygnałem tego, że dla różnych kobiet potrzebne są inne rodzaje tabletek.

Dlatego wybór najlepszych tabletek antykoncepcyjnych powinien być dokonany wspólnie z lekarzem, na podstawie precyzyjnego wywiadu medycznego.

To bardzo ważne, bo tabletki antykoncepcyjne, podobnie jak inne rodzaje antykoncepcji hormonalnej, charakteryzuje bardzo wysoka skuteczność, przekraczająca 99% ochrony przed niechcianą ciążą (i bardzo niski indeks Pearla, który ocenia szanse na zajście w ciążę podczas idealnego stosowania tabletek na poziomie 0,2).

Jednak wokół antykoncepcji hormonalnej narosło wiele mitów i kontrowersji, z którymi warto się rozprawić.

Z tego tekstu dowiesz się najważniejszych rzeczy dotyczących tabletek antykoncepcyjnych i innych form antykoncepcji hormonalnej.

 

Spis treści:
 

Historia tabletek antykoncepcyjnych
Jakie są rodzaje antykoncepcji hormonalnej?
Jakie tabletki antykoncepcyjne są dostępne w Polsce?
Jak dobrać odpowiednie tabletki antykoncepcyjne?
Od kiedy zaczynają działać tabletki antykoncepcyjne
Jak stosować tabletki antykoncepcyjne i inne metody antykoncepcji hormonalnej
Ile kosztują tabletki antykoncepcyjne, a ile plastry i krążki?
Kiedy tabletki mogą nie działać lub mieć obniżoną skuteczność?
Pominięcie tabletki w 1, 2 i 3 tygodniu – co oznacza i czy zawsze obniża skuteczność?
Tabletki z placebo czy z przerwą (21, 21+7, 24+4, itp.)
Wady i zalety, czyli efekty uboczne tabletek antykoncepcyjnych
Tabletki antykoncepcyjne: czy zawsze potrzebna jest recepta
Antykoncepcja hormonalna a ciąża
Branie tabletek po porodzie i w trakcie karmienia piersią
Odstawienie tabletek antykoncepcyjnych – kiedy pojawi się okres, owulacja i płodność?

 

Czym są tabletki antykoncepcyjne i jak działają?

Tabletki antykoncepcyjne to jedna z metod zapobiegania niechcianej ciąży, zaliczana do antykoncepcji hormonalnej.

Działanie tabletek opiera się na wiedzy o naturalnym funkcjonowaniu organizmu kobiety oraz zmianach hormonalnych zachodzących w różnych fazach cyklu menstruacyjnego.

Główny mechanizm działania tabletek antykoncepcyjnych (oraz plastrów i wkładek) jest prosty – zawarte w nich syntetyczne odpowiedniki kobiecych hormonów płciowych prowadzą do zatrzymania owulacji, zagęszczenia śluzu w szyjce macicy oraz zmiany grubości endometrium, a w efekcie – uniemożliwienia zapłodnienia komórki jajowej i zajście w ciążę.

Jak pokazują badania, tabletki antykoncepcyjne są jedną z najpopularniejszych, jeśli nie najpopularniejszą, metodą zapobiegania niechcianej ciąży na świecie.

Ze względu na zawartość hormonów, tabletki dzieli się na dwa kluczowe rodzaje:

  • jednoskładnikowe – zawierają jeden hormon, progeasteron. Te tabletki uchodzą za mające mniejszy wpływ na organizm kobiety, jednak nadal – zapewniają bardzo wysoką skuteczność przez zablokowanie owulacji, zmniejszenie grubości endometrium oraz zagęszczają śluz w szyjce macicy;
  • dwuskładnikowe – zawierają dwa rodzaje hormonów: syntetyczny estrogen estragon (np. etynyloestradiol) oraz syntetyczne hormony, będące odpowiednikiem progesteronu (gestageny). Pierwsze z nich hamują wydzielani FSH (hormonu folikulotropowego), odpowiedzialnego za dojrzewanie pęcherzyków Gaffa, a przez to komórek jajowych. Gestageny blokują z kolei owulację, zmieniają grubość endometrium i zagęszczają śluz w szyjce macicy.

 

Dodatkowo istnieje podział tabletki antykoncepcyjnych dwuskładnikowych ze względu na ich fazowość, czyli zmiany zawartości hormonów w pigułkach przyjmowanych na różnych etapach cyklu:

  • tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe jednofazowe – przez 21 dni przyjmujesz taką samą dawkę hormonów. Ten rodzaj tabletek jest najpopularniejszy w Polsce;
  • tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe dwufazowe – przez 11 dni przyjmujesz tabletki w jednym kolorze, zawierające inną dawkę hormonów, a przez kolejnych 10 dni – tabletki zawierające inny zestaw hormonów. W Polsce nie są obecnie dostępne tabletki tego typu;
  • tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe trójfazowe – proporcje hormonów zmieniają się trzykrotnie (przyjmujesz odpowiednio 10, 6 i 5 tabletek, według określonej na blistrze lub w ulotce kolejności).

 

Jednak przed wyborem odpowiednich tabletek należy przeprowadzić komplet badań, które pozwolą lekarzowi określić stan zdrowia pacjentki przed rozpoczęciem stosowania antykoncepcji hormonalnej.

Wśród kluczowych badań przed rozpoczęciem przyjmowania antykoncepcji hormonalnej warto wymienić:

  • pomiar ciśnienia krwi;
  • zmierzenie BMI;
  • jeśli lekarz uzna za stosowne – może zalecić przeprowadzenie innych badań.

 

Na ich podstawie lekarz oceni stan zdrowia oraz będzie w stanie lepiej dobrać konkretny rodzaj tabletek (lub innych środków antykoncepcyjnych, na przykład plastrów lub krążków).

 

Wśród syntetycznych hormonów, które występują w tabletkach antykoncepcyjnych warto wymienić:

  • lewonorgestrel,
  • norgestrel,
  • norgestron,
  • noretysteron,
  • linesterol,
  • noretynodrel
  • dezogestrel,
  • gestoden,
  • etonogestrel,
  • norgestimat,
  • norelgestromin,
  • dienogest,
  • drospirenon,
  • octan medroksyprogesteronu,
  • etynyloestradiol (syntetyczny estrogen),
  • estradiol (syntetyczny estrogen).

 

Historia tabletek antykoncepcyjnych

Tabletki antykoncepcyjne, jako forma zapobiegania niechcianej ciąży, powstały dzięki odkryciom naukowym i zwiększeniu stanu wiedzy na temat wpływu hormonów na działanie kobiecego organizmu. 

Odkrycie dwóch najważniejszych żeńskich hormonów – estrogenu i progesteronu – zrozumienie ich wpływu na płodność oraz umiejętność stworzenia syntetycznych odpowiedników dało podstawy do stworzenia skutecznej antykoncepcji hormonalnej.

Pierwsze tabletki antykoncepcyjne pojawiły się na rynku w latach roku pod nazwą Envoid.

Od tamtej pory na rynku pojawiło się kilkadziesiąt rodzajów preparatów antykoncepcyjnych, o różnym składzie, jednak oferujących różnym kobietom to samo: skuteczną ochronę przed nieplanowaną ciążą.

 

Jakie są rodzaje antykoncepcji hormonalnej (tabletki jedno- i dwuskładnikowe, plastry, krążki, itp.) – czym się różnią od siebie i czy oferują inną ochronę?

Jak wspomniałem: istnieją różne rodzaje antykoncepcji hormonalnej; tabletki są jedną z nich.

Wśród popularnych antykoncepcyjnych, wykorzystujących działanie hormonów na ciało kobiety, warto wymienić:

 

Stosowanie tabletek antykoncepcyjnych jest dosyć proste – przyjmuje się je doustnie i najczęściej codziennie.

Zawierają syntetyczne odpowiedniki żeńskich hormonów, dzięki czemu wpływają na pracę organizmu, a w szczególności układu rozrodczego, co przekłada się na zablokowanie owulacji oraz uniemożliwienie plemnikom dotarcia do macicy przez zagęszczenie śluzu.  

Dawki hormonów przyjmowane są doustnie, co może powodować dolegliwości ze strony układu pokarmowego oraz obniżenie skuteczności tabletek w przypadku pojawienia się kłopotów żołądkowych (wymiotów lub biegunki).

Szeroka gama tabletek pozwala na odpowiednie dobranie dawki poszczególnych hormonów do potrzeb konkretnej kobiety.

Również skuteczność tabletek antykoncepcyjnych jest imponująca – przy idealnym stosowaniu zapewniają skuteczność na poziomie ponad 99% (zarówno jedno- jak i dwuskładnikowe).

 

Plastry antykoncepcyjne działają w oparciu o tę samą zasadę co tabletki, jednak różnią się metodą podawania hormonów do organizmu – dzieje się to przez skórę.

Plastry antykoncepcyjne uwalniają dwa rodzaje hormonów, a przez to regulują funkcjonowanie organizmu kobiety i uniemożliwiają zajście w ciążę.

Pod względem składu podawanych hormonów mają wiele wspólnego z tabletkami dwuskładnikowymi.

Zaletą plastrów jest ich bezobsługowość – są one doskonałym przykładem nowoczesnej metody antykoncepcyjnej, ponieważ nie wymagają od kobiety wiele uwagi ani starań.

Wystarczy przykleić plaster i zmienić go po tygodniu, mniej więcej o tej samej porze dnia.

Dużą zaletą plastrów jest podawanie niższych dawek hormonów do organizmu oraz brak wpływu stanu układu pokarmowego na skuteczność działania (jak w przypadku tabletek).

Podobnie jak w przypadku tabletek – plastry antykoncepcyjne charakteryzuje bardzo wysoka skuteczność w zapobieganiu niechcianej ciąży; przy idealnym stosowaniu jest to powyżej 99%.

 

Krążek antykoncepcyjny również odpowiada za dostarczanie hormonów do organizmu kobiety, jednak jest to metoda najbardziej dyskretna ze wspomnianych, a zarazem – najmniej angażująca.

Specjalny krążek (w formie pierścienia) umieszczasz na szyjce macicy; przez 21 dni wkładka uwalnia hormony, które regulują działanie układu rozrodczego, a w efekcie – zapobiegają niechcianej ciąży.

Podobnie jak w przypadku innych metod antykoncepcji hormonalnej, krążki antykoncepcyjne charakteryzuje wysoka skuteczność działania (ponad 99% skuteczności).

 

Zastrzyki antykoncepcyjne dostarczają do organizmu konkretną dawkę hormonów, które mają działanie zbliżone do tabletek, plastrów, itp.

Blokują owulację, zagęszczają śluz i zmieniają grubość endometrium.

Chociaż zastrzyki są wygodną formą antykoncepcji (robi się je najczęściej raz na trzy miesiące), to dla wielu kobiet są one problematyczne (nie wszyscy lubią igły).

Podobnie jest z implantami antykoncepcyjnymi, które uwalniają hormony z niewielkiego pojemnika (implantu) wsuniętego pod skóre.

 

Z kolei wkładki domaciczne (nazywane czasem spiralami) należą do typowej antykoncepcji długoterminowej z możliwością odwrócenia (LARC).

Wkładka – raz umieszczona w macicy – zapewnia ochronę przed niechcianą ciążą przez kilkadziesiąt miesięcy.

Istnieją dwa rodzaje wkładek – miedziane lub hormonalne.

Pierwsze wykazują silne działanie plemnikobójcze oraz wpływają na funkcjonowanie endometrium.

Wkładki hormonalne uwalniają hormony odpowiedzialne za regulację działania endometrium, blokują owulację i zagęszczają śluz w szyjce macicy – dokładnie tak, jak inne metody antykoncepcji hormonalnej.

Spirale z hormonami dostępne w Polsce zawierają najczęściej lewonorgestrel; same wkładki różnią się między sobą zawartością hormonu, a przez to czasem pożądanego działania.

Według wielu lekarzy spirale z hormonami mają znamiona antykoncepcji idealnej: zapewniają bardzo wysoką skuteczność (ponad 99%) oraz rzadko powodują skutki uboczne.

 

Jakie tabletki antykoncepcyjne są dostępne w Polsce?

W Polsce dostępnych jest wiele rodzajów tabletek antykoncepcyjnych – jedno- i dwuskładnikowych.

Wśród dostępnych tabletek dwuskładnikowych należy wymienić (uporządkowane ze względu na zawartość hormonów):

 

Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe dostępne w Polsce:

 

 

Jak dobrać odpowiednie tabletki antykoncepcyjne?

Dobór tabletek antykoncepcyjnych lub innej metody antykoncepcji hormonalnej powinien być zawsze konsultowany z lekarzem na podstawie wywiadu medycznego oraz badań.

Pod wieloma względami to doświadczenie lekarza najbardziej pomaga dobrać odpowiednie tabletki antykoncepcyjne.

Na rynku jest wiele rodzajów tabletek jedno- i dwuskładnikowych, które różnią się między sobą zarówno nazwą handlową, jak i zawartością hormonów.

Istnieją pewne przesłanki, na podstawie których lekarze mogą przepisać stosowanie konkretnych rodzajów tabletek.

Pod wieloma względami pierwsze dobranie tabletek antykoncepcyjnych może być nietrafione.

Mogą pojawić się efekty uboczne antykoncepcji hormonalnej – tycie, zatrzymanie wody w organizmie, obrzmiałość ciała czy zmiany skórne.

Są to najczęściej wymieniane problemy podczas stosowania tabletek i wynikają one najczęściej ze złego doboru dawki hormonów zawartych w tabletkach.

Dobrze dobrane tabletki zapewniają zarówno zabezpieczenie przed zajściem w ciążę, jak i pomagają w uregulowaniu cyklu miesiączkowego oraz pomagają poprawić kondycję skóry (na przykład gdy pojawia się trądzik).

Niezmiennie: za dobór odpowiednich tabletek antykoncepcyjnych odpowiada lekarz, a decyzja o ich wyborze powinna być wspólną – pacjentki i lekarza.

 

Od kiedy zaczynają działać tabletki antykoncepcyjne (jak długo trzeba je stosować, żeby były skuteczne)?

Skuteczność tabletek antykoncepcyjnych, podobnie jak innych metod antykoncepcji hormonalnej, jest uzależniona od dnia cyklu, w którym rozpocznie się ich stosowanie.

Jeśli tabletki zaczniesz stosować pierwszego dnia cyklu (czyli po pojawieniu się krwawienia menstruacyjnego), zaczną chronić Cię przed niechcianą ciążą bardzo szybko; przyjmuje się, że od pierwszego dnia przyjmowania tabletek.

Jeśli zaczniesz przyjmować tabletki między 2 a 5 dniem cyklu, tabletki zapewnią pełną skuteczność dopiero po 7 dniach od przyjęcia pierwszej pigułki.

Oznacza to, że jeśli zaczniesz stosować tabletki później niż pierwszego dnia cyklu – podczas seksu musisz pamiętać o dodatkowej metodzie antykoncepcji (tak zwane „podwójne zabezpieczenie”) nawet do 7 od przyjęcia pierwszej pigułki.

W przypadku plastrów lub wkładek zasada działania jest zbliżona i stosując te metody antykoncepcji musisz pamiętać o tym, żeby stosować się ściśle do zaleceń lekarza, który Ci te leki przepisał.

 

Jak stosować tabletki antykoncepcyjne i inne metody antykoncepcji hormonalnej (plastry, krążki)

Stosowanie tabletek antykoncepcyjnych wymaga codziennego przyjmowania jednej tabletki z blistra.

W zależności od rodzaju tabletek (jedno-, dwu- czy trzyfazowe) może pojawić się konieczność przyjmowania ich w konkretnej kolejności.

Ważne: skuteczność tabletek jest uzależniona w dużej mierze od tego, jak przyjmuje się tę metodę antykoncepcji – pominięcie tabletki lub przyjmowanie ich o różnych porach dnia może powodować obniżenie skuteczności, a w efekcie ochrony przed niechcianą ciążą.

Między innymi dlatego popularne są aplikacje przypominające o wzięciu tabletek antykoncepcyjnych – przypominają o tym, żeby o konkretnej porze wziąć pigułkę.

Stosując tabletki musisz pamiętać o nich codziennie, aż skończysz blister.

W zależności od konkretnego rodzaju tabletek, możesz je przyjmować przez cały czas lub z siedmiodniową przerwą.

Niektóre rodzaje tabletek mają w blistrze tabletki placebo, które nie zawierają hormonów.

Ich rola jest prosta – pomagają w utrzymaniu rytmu przyjmowania antykoncepcji, a co za tym idzie – pomagają zapewnić najwyższą możliwą skuteczność tej metody. 

 

Jeśli regularność jest dla Ciebie pewnym kłopotem, możesz sięgnąć po alternatywne metody antykoncepcji hormonalnej.

Pierwszą z nich są plastry antykoncepcyjne.

Już na początek pojawia się duże ułatwienie – plaster wydziela przez skórę podobne hormony co tabletki dwuskładnikowe, jednak w mniejszej dawce, dzięki czemu zmniejsza ryzyko wystąpienia dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

Same plastry stosuje się w prosty sposób – przyklejasz go w wybrane miejsce ciała raz w tygodniu i tyle.

Po tygodniu zdejmujesz i przyklejasz nowy – najlepiej o zbliżonej porze dnia.

Inną formą antykoncepcji hormonalnej są wkładki (lub pierścienie) – wydzielają one syntetyczne hormony płciowe prosto do szyjki macicy, dzięki czemu dawki hormonów są jeszcze mniejsze.

Krążki antykoncepcyjne stosuje się w dosyć prosty sposób – wystarczy włożyć krążek do pochwy (na szyjkę macicy) na początku cyklu i wyjąć po 3 tygodniach, po których powinna nastąpić miesiączka.

Zastrzyki antykoncepcyjne są również proste: jeśli nie boisz się igieł, to rozwiązanie zapewnia skuteczną ochronę przed niechcianą ciążą nawet przez 3 miesiące.

Spirale (wkładki domaciczne z hormonami) zapewniają ochronę przez kilkadziesiąt miesięcy i zapewniają wysoką skuteczność oraz możliwość szybkiego przywrócenia płodności.

 

Ile kosztują tabletki antykoncepcyjne, a ile plastry i krążki?

Ceny tabletek antykoncepcyjnych są kolejnym mocnym argumentem przemawiającym za stosowaniem tej metody zapobiegania ciąży.

W zależności od składu (jedno-, dwuskładnikowe) czy też producenta, jedno opakowanie tabletek, plastrów lub wkładek antykoncepcyjnych może kosztować w aptece od 8-9 złotych do nawet 50 (za dawkę na 28 dni).

Opakowanie plastrów antykoncepcyjnych (w Polsce dostępne są obecnie tylko plastry Evera) kosztuje w aptece około 45 złotych (3 plastry na jeden cykl).

Cena krążków antykoncepcyjnych jest na podobnym poziomie (około 45 złotych).

Te różnice w cenach tabletek wiążą się z różnicami w składzie (stosowanymi hormonami) oraz producentem.

Warto o tym pamiętać, bo dostępnych jest na rynku wiele zamienników tabletek antykoncepcyjnych, które mogą kosztować mniej a mieć dokładnie taki sam skład i skuteczność co przepisane.

 

Kiedy tabletki mogą nie działać lub mieć obniżoną skuteczność?

Tak, skuteczność tabletek antykoncepcyjnych może być obniżona w bardzo konkretnych sytuacjach.

Na skuteczność działania pigułek antykoncepcyjnych wpływają rzeczy takie jak:

  • dolegliwości żołądkowe (wymioty, biegunka) – zwłaszcza te pierwsze mogą wprost powodować niedostarczenie odpowiedniej dawki hormonów do organizmu;
  • pominięcie tabletki – to dużo szerszy temat, ale może powodować znaczne obniżenie skuteczności tej metody antykoncepcyjnej;
  • przyjmowanie dużych dawek witaminy C (ponad 1000 mg dziennie);
  • zioła (dziurawiec, pluskwica groniasta, senes, dzięgiel chiński, babka płesznik)
  • przyjmowane leki:
    • antybiotyki (bazujące na takich substancjach czynnych jak tetracykliny, penicylina, ryfampicyna, cefalosporyny);
    • leki antydepresyjne;
    • paracetamol (przyjmowany w dawce powyżej 3 g na dobę);
    • leki przeciwpadaczkowe (zawierające np. fenytoinę, prymidon czy topiramat);
    • leki przeciwgruźlicze;
    • leki przeciwwirusowe (w których składzie można znaleźć m.in. nelfinawir, czy rytonawil);
    • leki przeciwgrzybicze (z gryzeofulwiną);
    • leki wzmagające perystaltykę jelit lub przeczyszczające;
    • leki zakłócające wchłanianie tłuszczu (czasem stosowane przy odchudzaniu).

Warto pamiętać, żeby w czasie każdej wizyty u lekarza wspomnieć o przyjmowanych lekach – dzięki tej wiedzy lekarz będzie mógł wypisać odpowiednie środki antykoncepcyjne, które będą lepiej odpowiadały Twoim potrzebom.

Pamiętaj też, że każda z rzeczy obniżających skuteczność działania tabletek antykoncepcyjnych powinna skłonić Cię do zastosowania podwójnej antykoncepcji, czyli używania w czasie seksu dodatkowej, barierowej metody zapobiegania ciąży (na przykład prezerwatywy).

 

Pominięcie tabletki w 1, 2 i 3 tygodniu – co oznacza i czy zawsze obniża skuteczność?

Według badań, prawie połowa kobiet stosujących tabletki antykoncepcyjne pomija jedną na blister.

To ciekawa informacja, bo o skuteczności tej metody zapobiegania niechcianej ciąży decyduje zarówno to, czy przyjmujesz tabletki regularnie, o tej samej porze dnia, jak i to, czy przyjmujesz je codziennie (lub – zgodnie z harmonogramem).

Im więcej błędów lub pomyłek, tym niższa skuteczność tabletek.

Tak – pominięcie tabletki to powszechny problem, dlatego warto pamiętać o regułach w takich sytuacjach.

Jeśli zapomnisz wziąć tabletki w 1 tygodniu cyklu, to żeby zachować skuteczność metody musisz jak najszybciej przyjąć tabletkę i stosować dodatkową metodę zabezpieczenia przez 7 dni.

Wprawdzie nowoczesne metody antykoncepcji (minipigułki z dezogestrelem) pozwalają skrócić czas stosowania podwójnego zabezpieczenia, jednak warto o nim pamiętać.

Pominięcie tabletki w drugim tygodniu cyklu wiąże się z podobną procedurą – jak najszybciej trzeba przyjąć zaległą dawkę, pilnować kolejnych, przez 7 dni należy stosować dodatkową metodę antykoncepcji barierowej.

W przypadku pominięcia tabletki w 3. tygodniu cyklu procedura jest podobna.

Więcej na temat procedur przy pomijaniu tabletek antykoncepcyjnych.

 

Tabletki z placebo czy z przerwą (21, 21+7, 24+4, itp.)

Okres w czasie brania tabletek antykoncepcyjnych reguluje się niemal do wzorcowych wartości 28 dni.

Wiąże się to z przyjmowanymi hormonami oraz tym, że zatrzymują one owulację.

Zatrzymują też proces złuszczania się endometrium, które powoduje miesięczne krwawienie nazywane miesiączką.

Dlatego krwawienie pojawiające się podczas brania tabletek jest nazywane krwawieniem z odstawienia i nie jest tym samym co miesiączka.

To efekt stosowania tabletek i przyjmowania hormonów w cyklach 21- lub 24-dniowych.

Oznacza to, że po przyjęciu wszystkich 21 (lub 24) tabletek z blistra (odklejeniu trzeciego plastra lub po wyjęciu krążka po 21 dniach) należy zrobić 7 dni przerwy.

Po tym czasie powinno pojawić się krwawienie (zazwyczaj w okolicach 7 dnia przerwy).

Wtedy cykl zaczyna się od początku i – jeśli nadal potrzebujesz – bierzesz pierwszą tabletkę z blistra lub otwierasz nową paczkę plastrów albo wkładasz krążek.

Jednak 7 dni przerwy czasem można przeoczyć.

Dlatego wielu producentów tabletek umieszcza w pudełkach nie 21 (lub 24), ale 28 tabletek.

7 (lub 4) dodatkowych to tak zwane placebo – tabletki nie zawierają żadnych hormonów pomaga utrzymać rytm brania każdego dnia tabletki.

Tabletki placebo najczęściej mają inny kolor i najczęściej są oznaczone do przyjęcia w 4. tygodniu cyklu.

 

Wady i zalety, czyli efekty uboczne tabletek antykoncepcyjnych,

Antykoncepcja hormonalna (tabletki, plastry, itp.) ma wiele zalet, ale też całkiem sporo wad lub przeciwwskazań.

Wśród zalet tej metody zapobiegania ciąży warto wymienić:

 

Faktem pozostaje, że antykoncepcja hormonalna ma też wady, na przykład:

  • przyrost masy ciała (związany z zatrzymaniem się wody w organizmie);
  • wahania nastrojów;
  • spadek libido;
  • pojawienie się stanów depresyjnych;
  • pojawienie się migrenowych bólów głowy;
  • nie sprawdza się w przypadku wysokiego BMI (powyżej 35) – ten problem nie dotyczy tabletek jednoskładnikowych;
  • mogą powodować problemy zdrowotne u kobiet chorujących na nadciśnienie, choroby serca i zwiększyć ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowej;
  • żadne z metod antykoncepcji hormonalnej nie chronią przed zakażeniem chorobami przenoszonymi drogą płciową.

 

Ważne – duża część problemów podczas przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych może być powiązana ze złym doborem przyjmowanych hormonów.

Więcej na temat wad i zalet tabletek antykoncepcyjnych.

 

Tabletki antykoncepcyjne: czy zawsze potrzebna jest recepta

Tak.

Tabletki antykoncepcyjne są lekami wydawanymi na podstawie recepty.

Chociaż może to być uciążliwe, bo zazwyczaj po przyjęciu 3 blistrów trzeba odwiedzić lekarza, ma to bardzo dużo sensu.

Każdorazowy kontakt z lekarzem pozwala na sprawdzenie stanu zdrowia – ciśnienia, BMI, przeprowadzenie wywiadu medycznego.

To ważne informacje dla lekarza przepisującego tabletki – dzięki tym informacjom zwrotnym może podjąć decyzję o zmianie rodzaju tabletek (na przykład pojawiły się problemy z przyrostem wagi lub tkliwością piersi) lub zaobserwować wcześniej inne niepokojące objawy (na przykład wzrost ciśnienia).

Przedłużanie tabletek antykoncepcyjnych jest możliwe w przychodniach online, na podstawie zestandaryzowanych formularzy konsultacji medycznej.

Lekarz wtedy przegląda udzielone odpowiedzi i na ich podstawie decyduje, czy może bezpiecznie przepisać receptę na kontynuację przyjmowania tabletek.

 

Antykoncepcja hormonalna a ciąża

Tabletki antykoncepcyjne, podobnie jak każda inna metoda antykoncepcji, nie zapewnia stuprocentowej ochrony przed niechcianą ciążą.

Oznacza to, że istnieje szansa, że w czasie przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych możesz zajść w ciążę.

Jasne – najpierw pojawią się pierwsze objawy zapłodnienia, jednak większą pewność będziesz miała po zrobieniu testu ciążowego z moczu.

Wtedy musisz jak najszybciej skontaktować się z ginekologiem i umówić się na konsultację oraz badania.

Ważną informacją jest to, że według obecnego stanu wiedzy i badań, tabletki antykoncepcyjne nie stwarzają zagrożenia dla płodu ani dziecka – na żadnym etapie ciąży (potwierdzają to badania z końca lat 90. XX wieku oraz z 2011 roku).

 

Branie tabletek po porodzie i w trakcie karmienia piersią

Chociaż regularne karmienie piersią może zatrzymać owulację, a w efekcie – być formą antykoncepcji, to takie podejście nie daje wysokiego poziomu ochrony przed zajściem w niechcianą ciążę.

Oznacza to, że aby uniknąć kolejnej ciąży w krótkim czasie po porodzie, warto rozważyć stosowanie jakiejś metody antykoncepcji.

Możliwe jest również stosowanie tabletek antykoncepcyjnych po porodzie i w trakcie karmienia piersią.

Decyzję o stosowaniu takiej formy antykoncepcji należy podjąć po konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Jeśli chodzi o dostępne formy antykoncepcji hormonalnej po porodzie, to w grę wchodzą tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe, których składniki nie przenikają do mleka matki.

 

Odstawienie tabletek antykoncepcyjnych – kiedy pojawi się okres, owulacja i płodność?

Pierwszy cykl po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych jest zazwyczaj cyklem z owulacją – oznacza to, że płodność powinna wrócić w krótkim czasie po odstawieniu tabletek.

Oznacza to, że po ostatnim cyklu, w którym przyjmujesz tabletki, pojawi się krwawienie z odstawienia.

Dopiero cykl po tym krwawieniu może być cyklem owulacyjnym (chociaż istnieje też szansa na to, że pojawi się cykl bezowulacyjny).

Jednak to wcale nie oznacza, że tak zawsze będzie.

Za normę pod odstawieniu tabletek przyjmuje się opóźnienie okresu, obfite miesiączki, spadek kondycji skóry i włosów oraz zmniejszenie się piersi.

Jednak jeśli te problemy pojawiają się dłużej niż 6 miesięcy, może być to oznaka poważniejszych problemów ze zdrowiem, które należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem ginekologiem.

Więcej na temat odstawienia tabletek antykoncepcyjnych.

 

Bartek Raducha. Artykuł konsultowany z drem Mateuszem Puckiem, lekarzem medycyny rodzinnej z międzynarodowym doświadczeniem. 

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: