Przyczyny trądziku w różnych miejscach na ciele. Od czego

Dodano: 17-10-2019 | Aktualizacja: 29-10-2020
Autor: Piotr Brzózka
Problemy z trądzikiem? Sprawdź konsultacje chevron-right.svg

Przyczyny trądziku – na czole, policzkach, brodzie, plecach. Jaki jest patomechanizm tej przewlekłej i nieprzyjemnej choroby? Jakie są przyczyny trądziku różowatego, dorosłych, pospolitego?

Przyczyny trąldziku

Przyczyny trądziku są zróżnicowane. Stosunkowo dobrze rozpoznana jest etiologia poszczególnych odmian trądziku pospolitego (m.in. trądzik zaskórnikowy, krostkowy, grudkowy, skupiony, bliznowaty, piorunujący i inne), a także trądziku późnego.

Wciąż natomiast naukowcy nie potwierdzili w sposób jednoznaczny patomechanizmu powstawania trądziku różowatego, który jest chorobą o nieco odmiennym charakterze. Jakie są przyczyny trądziku występującego w konkretnych miejscach ciała, a także – poszczególnych jego odmian? Zobaczmy najważniejsze różnice i podobieństwa.

Trądzik na czole – przyczyny

W pierwszej kolejności na czole, a także w innych miejscach tzw. strefy T (więc też na nosie i brodzie), pojawiają się zaskórniki, czyli wągry. W kolejnych stadiach choroby występują grudki, krosty, a nawet ropne torbiele. Często towarzyszy temu stan zapalny, na koniec zaś – pojawiają się blizny. Z czasem choroba obejmuje kolejne części ciała, w tym ramiona i klatkę piersiową.

Pojawia się też trądzik na plecach. Przyczyny? Jeśli tego typu dermatoza dotyka pacjenta w wieku młodzieńczym, wyjaśnienie jest względnie proste (co nie znaczy, że łatwe będzie leczenie).

Przyczyny trądziku na czole, nosie i brodzie, policzkach oraz plecach, ramionach i piersiach należy w takiej sytuacji rozpatrywać na gruncie czynników genetycznych i hormonalnych, a także środowiskowych, w wyniku których dochodzi do zaburzenia procesów wytwarzania łoju oraz złuszczania się i rogowacenia komórek. Jest to klasyczny trądzik pospolity, zwany też zwyczajnym.

Przyczyny trądziku pospolitego

Przyczyny trądziku pospolitego w najczęściej spotykanych jego postaciach, a więc zaskórnikowej, krostkowej i grudkowej, są z grubsza jednakowe. W okresie dojrzewania, pod wpływem męskich hormonów płciowych, najczęściej u osób predestynowanych do tego genetycznie, w sposób zdecydowany zwiększa się aktywność gruczołów łojowych.

Jednocześnie występuje zjawisko nadmiernego rogowacenia mieszków włosowych. W następstwie tego, produkowany w nadmiarze łój nie może się wydostać na zewnątrz skóry. Powstają tzw. zaskórniki, z czasem także grudki oraz wypełnione ropą krosty.

Skórę wokół obejmuje proces zapalny, do którego przyczyniają się bytujące w skórze bakterie Propionibacterium acnes. Na co dzień są one niegroźne, jednak wzmożony łojotok powoduje gwałtowne ich namnażanie i w efekcie – nadkażenie skóry oraz rozprzestrzenianie się choroby.

Trądzik na plecach, udach i genitaliach

Trądzik, który nie pojawia się na twarzy, jest natomiast widoczny na tułowiu (z przodu i z tyłu), przedramionach, podudziach oraz w okolicy genitaliów, może świadczyć o zupełnie innym patomechanizmie. Przyczyną trądziku na plecach może być oddziaływanie substancji chemicznych, z którymi pacjent miał styczność na przykład w pracy. W szczególności wymienić można w tym kontekście:

  • związki chloru,
  • oleje mineralne,
  • smary, smoły,
  • ropę naftową,
  • pyły (węglowy, krzemionkowy, szklarski, drzewny, murarski).

Tego typu trądzik nosi miano zawodowego i również zaliczany jest do pospolitej odmiany tej choroby, ale w wydaniu nie pierwotnym, lecz wywołanym.

Przyczyny trądziku na szyi

Jeśli trądzik na szyi, a także brodzie oraz wzdłuż linii żuchwy pojawia się po dwudziestym piątym roku życia, także mówimy o objawach na wskroś charakterystycznych. Najbardziej prawdopodobne rozpoznanie to tzw. trądzik późny (dorosłych), w jednej z dwóch jego odmian – przetrwałej lub o późnym początku.

W pierwszym przypadku chodzi o chorobę zapoczątkowaną w czasach młodości i uaktywnioną w dorosłym życiu, w drugim zaś – o dermatozę, która po raz pierwszy ujawniła się po 25. urodzinach. Skąd się bierze tego typu trądzik na szyi? Przyczyny i w tym przypadku są względnie dobrze znane.

Przyczyny trądziku u dorosłych

Przyczyny trądziku u dorosłych są przede wszystkim hormonalne, wspomina się też o silnych uwarunkowaniach genetycznych. Zmiany trądzikowe u osób dorosłych bardzo często występują pod wpływem stresu, który stymuluje wzmożoną produkcję androgenów oraz hormonu kortyzolu – substancje te wprost natomiast wpływają na aktywność gruczołów łojowych.

Druga grupa hormonów powodujących trądzik u dorosłych (głównie kobiet), to estrogeny. Wahania poziomu żeńskich hormonów płciowych związane są m.in. z używaniem i odstawianiem tabletek antykoncepcyjnych, ciążą czy fazami cyklu miesięcznego – również w takich przypadkach może dojść do poważnej dermatozy (powszechny jest np. trądzik w I trymestrze ciąży).

Trądzik na policzkach – przyczyny

Gdy trądzik na policzkach ma postać zaskórników, krost i grudek, z dużą dozą prawdopodobieństwa mamy do czynienia z pospolitą odmianą choroby. Możliwe jednak jest pojawienie się na policzkach zmian o innym charakterze i odmiennej etiologii. Mowa o rozległych przebarwieniach, przemijających lub utrwalonych rumieniach, a także rozszerzonych i popękanych naczyniach krwionośnych.

W przypadku tego typu symptomów przyczyny trądziku na policzkach są zapewne zupełnie inne, pacjent zaś musi dobrze zapoznać się z pojęciem trądziku różowatego. Tym bardziej, że jest to choroba przewlekła i – choć niezbyt groźna – wciąż nieuleczalna.

Przyczyny trądziku różowatego

Przyczyny trądziku różowatego nie są do końca znane. Wśród możliwych patomechanizmów wymienia się kilka, a wśród nich:

  • zaburzenia autoimmunologiczne, czyli agresję organizmu względem własnych komórek, co zapewne w dużej mierze warunkowane jest genetycznie,
  • zaburzenia naczynioruchowe,
  • udział reaktywnych form tlenu,
  • promieniowanie ultrafioletowe,
  • infekcje, zakażenia ze strony bakterii i pajęczaków.

Dodatkowo podkreśla się, że objawy trądziku różowatego nasilają się pod wpływem ciepłego i zimnego powietrza, wiatru, gorących dań i napojów, alkoholu, papierosów, a także stresu i innych silnych emocji.

Czytaj też:



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Bibliografia do artykułu

  • Katarzyna Janda, Magdalena Chwiłkowska, Trądzik pospolity, etiologia, klasyfikacja, leczenie, Pomeranian Journal of Life Sciences, wol 60., nr 2 (2014)
  • Ewa Robak, Lilianna Kulczycka, Trądzik różowaty – współczesne poglądy na patomechanizm i terapię, Postepy Hig Med Dosw (online), 2010; 64
Zobacz więcej