Cykl miesiączkowy - jak liczyć, fazy, długość, kalendarz


Żeńskie hormony płciowe sprawiają, że co miesiąc w organizmie kobiety dochodzi do wielu zmian, które mają sprzyjać jej macierzyństwu. U zdrowej kobiety zmiany są regularne i wyznaczają cztery podstawowe fazy cyklu miesięcznego. Całe intymne życie kobiety jest podporządkowane tym fazom.

Cykl miesiączkowy zwany inaczej cyklem menstruacyjny lub cyklem owulacyjnym to powtarzające się, wywołane przez grę hormonów zmiany, jakie przez większość życia kobiety zachodzą w jej organizmie z miesięczną regularnością. Zmiany te to nic innego, jak ciągłe, comiesięczne, przygotowywanie się ciała do tego, by osiągnąć gotowość do zapłodnienia komórki jajowej. Istotnym elementem cyklu miesiączkowego jest menstruacja, która pojawia się przeciętnie co 28 dni i trwa zwykle 3-5 dni. Prawidłowa ilość utraconej krwi w czasie miesiączki wynosi od 20 do 100 ml, średnio 50 ml.

Sprawdź: Kalkulator miesiączki - jak obliczyć cykl miesiączkowy?

Cykl miesiączkowy - jak liczyć?

Choć długość cyklu owulacyjnego trwa zazwyczaj 28 dni, to mogą zdarzy się wahania +/- siedem dni. Długość cyklu menstruacyjnego liczy się od pierwszego dnia krwawienia do ostatniego dnia przed następną miesiączką.  W internecie można znaleźć kalendarz cyklu, który pozwala na ustalenie daty kolejnego okresu, owulację i dni płodnych. W kalkulator wystarczy wpisać datę swojej ostatniej miesiączki, średni czas trwania menstruacji i długość cyklu miesiączkowego.

Zobacz również: Cykl owulacyjny - kalendarzyk, wykres, kiedy dni płodne?

Fazy cyklu miesiączkowego

Cykl miesiączkowy składa się z czterech etapów związanych ze zmianami hormonalnymi i dojrzewaniem pęcherzyka jajnikowego. Oto fazy cyklu miesiączkowego:

  • Faza menstruacja – etap ten trwa średnio 4 dni, w czasie których spadek hormonów powoduje wystąpienie miesiączki. Krwawienie jest wynikiem złuszczania się błony śluzowej macicy. Menstruacji bardzo często towarzyszą bolesne skurcze w podbrzuszu, ból pleców.
  • Faza folikularna – trwa 9 dni i polega na intensywnym narastaniu nabłonka błony śluzowej macicy. Jednocześnie w jajniku pod wpływem hormonu FSH (folikulotropowego) dochodzi do wzrostu pęcherzyków Graffa oraz wydzielania estrogenu. Na ogół dojrzewa tylko jeden z przygotowywanych pęcherzyków, który pęka i uwalnia komórkę jajową. Podczas tej fazy w szyjce macicy pojawia się obfitszy śluz, początkowo gęsty w kolorze biało-żółtym, który z czasem zmienia się w przejrzysty, ale lepki śluz. Na końcu występuje dzień jajeczkowania.
  • Faza owulacja – to etap cyklu, kiedy pęcherzyk Graffa pęka i uwalnia komórkę jajową do jajowodu. W przypadku 28-dniowego cyklu, owulacja następuje 14. dnia. Przy dłuższych i krótszych cyklach dzieje się to na około 10-16 dni przed zakończeniem cyklu. To idealny moment na zapłodnienie. Trzeba pamiętać, że choć komórka jajowa uwalnia się przez około 12 godzin, to można zajść w ciążę jeszcze przez co najmniej kolejne 24 godziny, zanim dojrzała komórka obumrze.
  • Faza lutealna – to dłuższa faza, trwa aż 14 dni, w tym czasie pęcherzyk Graafa

przekształca się w tzw. ciałko żółte, które wydziela progesteron. Hormon ten odgrywa kluczową rolę w przygotowaniu błony śluzowej macicy do zagnieżdżenia się zarodka.

Zajście w ciążę podczas fazy progesteronowej jest bardzo trudne, bo ten okres cyklu określa się jako dni niepłodne. To jednak faza kluczowa dla utrzymania ciąży. Jeśli komórka jajowa zostanie zapłodniona wcześniej, powstała zygota podejmuje produkcję tzw. gonadotropiny kosmówkowej hCG. W ten sposób utrzymane zostaje życie ciałka żółtego, które nadal produkuje progesteron i nie dochodzi wówczas do krwawienia miesiączkowego. Jeśli jednak do zapłodnienia nie dojdzie mamy do czynienia z rozrostem błony śluzowej macicy i krwawieniem miesiączkowym. W tej fazie u bardzo wielu kobiet występuje zespół napięcia przedmiesiączkowego.

Zobacz artykuł:

Tabletki na wywołanie okresu - bez recepty, a ciąża

Cykl miesiączkowy dni płodne

W trakcie każdego cyklu miesiączkowego zaledwie kilka dni to czas maksymalnej płodności. Komórka jajowa jest zdolna do zapłodnienia przez około 24 godziny po jej uwolnieniu. Jeśli analizujemy cykl miesiączkowy pod kątem płodności kobiety to możemy go podzielić na trzy etapy:

  1. niepłodność względna, która występuje przed owulacją
  2. płodność - choć sama owulacja trwa zaledwie 1 dzień to ważna jest także długość życia komórki jajowej oraz plemników w drogach rodnych kobiety, dlatego kobieta może zajść w ciążę przez 6-9 dni w ciągu miesiąca.
  3. niepłodność poowulacyjna - trwa do pierwszego dnia miesiączki, to czas, kiedy zajście w ciąże jest niemożliwe.

Czytaj także: Opóźnienie okresu - tabletki, sposoby, witamina C, lek

Cykl miesiączkowy - jak sprawdzić dni płodne?

Jest kilka sposobów na sprawdzenie czy kobieta jest w fazie owulacyjnej. To szczególnie ważne narzędzie dla par starających się o dziecko lub tych, które korzystają z kalendarzyka, jako formy zapobiegania ciąży.

Kalendarz cyklu miesięcznego opiera się na dokładnym wyliczeniu dni płodnych. Polega na zapisywaniu początku i końca każdej miesiączki. Po analizie kilku miesiączek można w przybliżeniu określić długość cyklu oraz regularność. Dla przykładu jajeczkowanie w regularnym cyklu, w zależności od jego długości może wyglądać następująco:

●      cykl 26-dniowy – dni płodne od 6 do 15 dnia cyklu miesięcznego

●      cykl 28-dniowy – dni płodne od 10 do 19 cyklu miesięcznego

●      cykl 29-dniowy – dni płodne od 9 do 18 dnia cyklu miesięcznego

●      cykl 30-dniowy – dni płodne od 10 do 19 dnia cyklu miesięcznego

●      cykl 31-dniowy – dni płodne od 11 do 20 dnia cyklu miesięcznego.

Innym rodzajem sprawdzenia fazy płodnej jest test owulacyjny, który można kupić w aptece. Test ten wykrywa w moczu zwiększone stężenie hormonu luteinizującego LH.

Śluz w cyklu miesiączkowym

Kolejną metodą jest obserwacja śluzu. Gdy jest on do złudzenia podobny do białka jaja kurzego można mieć duża pewność, że kobieta jest w fazie owulacyjnej. Gdy staje się mętny, a nawet zanika, płodność spada.

Innym sposobem na sprawdzenie płodności jest pomiar temperatury ciała. Owulacja powoduje bowiem, że nieznacznie (o 0,2 °C), ale jednak podnosi się poziom temperatury ciała. Okazuje się, że najwyższa płodność przypada na 2-3 dni przed tym wzrostem temperatury. 

Zobacz: Przyspieszenie okresu - sposoby, tabletki, luteina, zioła


Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: