Antykoncepcja hormonalna a HIV – ryzyko zakażenia

Dodano: 21-03-2019 | Aktualizacja: 05-07-2020 - Artykuł konsultowany z lek. med. Sylwia Jankowska
Potrzebujesz antykoncepcji? Sprawdź konsultacje chevron-right.svg

Antykoncepcja hormonalna nie chroni przed wirusem HIV. W przypadku pozytywnego badania na HIV, przyjmowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej nie jest zabronione i według UKMEC (UK Medical Eligibility Criteria) jest bezpieczne. Niektóre leki stosowane w leczeniu HIV mogą jednak wpływać na stężenie hormonów, dlatego też lekarz wystawiający receptę powinien sprawdzić, czy nie ma interakcji pomiędzy doustną antykoncepcją a terapią w leczeniu zakażeniem HIV.

Antykoncepcja hormonalna – czym jest?

Antykoncepcja hormonalna to sposób na uniknięcie niechcianej ciąży, zatem jest to środek zabezpieczający przed zajściem w ciążę. Niestety, ten rodzaj zabezpieczenia nie jest skuteczny, jako bloker chroniący przed chorobami przenoszonymi drogą płciową (m.in. zakażenie HIV). Chroni przed nimi tylko stosowanie metody barierowej - tzn. prezerwatywy.

Hormony antykoncepcyjne podawane są w postaci:

  • tabletek,
  • implantów,
  • zastrzyków,
  • pierścieni dopochwowych,
  • plastrów,
  • gąbek,
  • wkładek domacicznych.

Zawarty w tych wyrobach estrogen i progesteron (w niektórych preparatach sam progesteron) powodują, iż środki te wykazują wysoką skuteczność w zapobieganiu ciąży, nowotworu jajników, endometrium, czy osteoporozy, jednak nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową (w tym najgroźniejszą – HIV).

Mogą być one stosowane codziennie, raz w tygodniu, raz na miesiąc, czy przez dłuższy okres (np. wkładka wewnątrzmaciczna T safe QL przez 10 lat). Są przepisywane przez lekarzy na receptę, a jeśli wybrano antykoncepcję w postaci iniekcji – wykonują je pracownicy służby zdrowia.

Czytaj: Stosunek przerywany a ciąża

Jak można zarazić się HIV?

Oczywiście odbywając stosunek płciowy bez zabezpieczenia (np. stosunek przerywany) oraz z zabezpieczeniem, jeśli stanowi je wyłącznie antykoncepcja hormonalna. Wirus HIV kumuluje się w spermie, płynie przedejakulacyjnym i w wydzielinach żeńskich narządów płciowych. Jeśli dochodzi do kontaktu tych wydzielin z organem płciowym, odbytem, czy jamą ustną, może dojść do zarażenia się, zwłaszcza jeśli na wymienionych narządach znajdują się mikrouszkodzenia, ranki, itp.

Ponadto kontakt z zakażoną krwią (czyli np. używanie tych samych igieł i strzykawek w szpitalach, czy innych placówkach służby zdrowia, a także w środowisku narkomańskim) stanowi również niebezpieczeństwo przeniesienia choroby.

Szczególnie narażeni na zakażenie HIV są homoseksualiści, osoby aktywne seksualnie i prostytutki. Wirusem HIV mogą się także zarazić płody w trakcie trwania ciąży (jeśli matka jest nosicielem HIV), dzieci w trakcie porodu (jeśli matka zaraża HIV) oraz podczas karmienia ich piersią przez zakażoną matkę. Najnowsze badania wskazują jednak, że większość nowych zakażeń jest związana z relacjami heteroseksualnymi - w szczególności kiedy partnerzy nie są sobie wierni i decydują się na przygodne relacje seksualne z przypadkowo spotkanymi osobami, które mogą nie zdawać sobie sprawy, że są nosicielami wirusa HIV.

Przeczytaj: Skutki uboczne antykoncepcji hormonalnej

Antykoncepcja hormonalna - wady

Niektóre z metod antykoncepcji hormonalnej mogą wpływać na zmianę poziomu niektórych leków we krwi, stosowanych w przypadku zarażenia wirusem HIV. Takie połączenie może też zwielokrotniać ryzyko zajścia w ciążę.

Skuteczna antykoncepcja przeciwko HIV

Od tego czy łatwo się zarazić HIV zależy jakość zabezpieczenia się tą chorobą. Jeśli chodzi o HIV, prawdopodobieństwo zakażenia się tym schorzeniem jest najmniejsze, jeśli partnerzy seksualni będą stosowali prezerwatywy.

Dostępne są zarówno kondomy dla panów (wówczas najlepiej wybierać te bez poślizgu oraz substancji plemnikobójczych), jak i kondomy dla pań, zakładane do pochwy lub odbytu.

Czytaj: Zastrzyk antykoncepcyjny - skuteczność

Ryzyko zakażenia HIV - procent

Jeszcze niedawno uważano, że prezerwatywa chroni przed zakażeniem się HIV niemal w 100 procentach, jednak najnowsze doniesienia WHO mówią już tylko o 40 procentach pewności, co jest związane z błędem metody, tak jak w przypadku stosowania prezerwatywy jako metody antykoncepcyjnej.

Oczywiście najdoskonalszym zabezpieczeniem pod względem skuteczności jest abstynencja seksualna, szczególnie w odniesieniu do przygodnych relacji seksualnych z nieznajomymi nam partnerami.

Jak nie zarazić się wirusem HIV?

Aby nie dopuścić do zarażenia się wirusem HIV, warto zadbać przede wszystkim o profilaktykę, ponieważ obecnie nie ma na rynku farmaceutycznym skutecznej szczepionki przeciwko temu wirusowi.

Warto zatem unikać przypadkowych, częstych i ryzykownych kontaktów seksualnych oraz zawsze używać prezerwatyw podczas stosunku płciowego (także oralnego i analnego).

Poza tym niezmiernie ważna jest edukacja seksualna, o którą należy zadbać w szkołach, placówkach opiekuńczych, itp.



Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.