Alergia na pyłki - objawy i leczenie sezonowego uczulenia


Alergia na pyłki stanowi podstawowy czynnik ryzyka w przypadku takich schorzeń, jak katar sienny, czy astma oskrzelowa. To sprawia, że każdego roku miliony osób na całym świecie z obawą myślą o nadchodzącej wiośnie i rozpoczynającym się okresie pylenia traw, krzewów i drzew.

Alergia na pyłki

Uczulenie na pyłki jest jedną najpowszechniej występujących w Polsce alergii wziewnych i jedną z podstawowych przyczyn alergicznego nieżytu nosa oraz astmy alergicznej.

Objawy alergii na pyłki występują okresowo, w okresie kwitnienia określonych roślin, a więc od wiosny do lata (dlatego określana jest ona często mianem uczulenia sezonowego). W polskich realiach wśród roślin o działaniu najsilniej alergizującym, wymienić można przede wszystkim trawy, których pyłki odpowiadają za 30 do 50 procent wszystkich tego typu niepożądanych odczynów. Istotne epidemiologiczni znacznie mają też brzozy, w mniejszym zaś stopniu między innymi bylice, leszczyny, olsze, klony.

Najwyższy odsetek osób ze stwierdzoną alergią na pyłki roślinne notuje się w dużych miastach, jak choćby w Łodzi czy Wrocławiu. Przy czym obserwowane jest bardzo silne lokalne zróżnicowanie, którego powodem jest występowanie określonych alergenów w danych lokalizacjach oraz ich swoisty mix z innymi czynnikami środowiskowymi (np. zanieczyszczeniem środowiska, czy średnim wiekiem danej populacji).

Dołącz do programu Polecam Dimedic i korzystaj z naszych promocji.

Dowiedz się więcej

Alergia na pyłki traw

Podstawowym czynnikiem alergizującym, zawartym w pyłkach traw, są białka. U osób uczulonych wywołują one powstanie typowego mechanizmu alergicznego, którego istotą jest reakcja układu immunologicznego, stymulującego organizm do produkcji przeciwciał klasy IgE. Pyłki traw utrzymują się w powietrzu kilka miesięcy, począwszy od końca kwietnia, nawet do połowy września, w zależności od regionu Polski.

Monitorujący pylenie roślin Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych, na podstawie wieloletnich obserwacji podaje, że najwyższe stężenie pyłków traw utrzymuje się w przeważającej części kraju od 3 dekady maja do mniej więcej połowy lipca. Wyjątkiem są chłodniejsze rejony Mazur, Sudetów oraz Karpat, gdzie okres ten przesunięty jest o 1 tydzień. Pamiętać należy, że trawy są nieróżnorodną kategorią, w obrębie której wyróżniamy kilka tysięcy gatunków. Trawy to nie tylko zieleń porastająca miejskie parki czy wiejskie pastwiska, ale też między innymi zboża (żyto, pszenica etc.).

Pilnie potrzebujesz recepty?

Skorzystaj z konsultacji online.

Alergia na pyłki brzozy

Drugim najpowszechniej występującym alergenem roślinnym w Polsce są pyłki brzóz. W odróżnieniu od traw utrzymują się one w powietrzu znacznie krócej, za to w większych stężeniach. Alert dla alergików rozpoczyna się zazwyczaj wraz z nadejściem trzeciej dekady marca i kończy w pierwszych dniach maja.

Apogeum zagrożenia przypada zaś na 3 dekady kwietnia. Także i w tym przypadku znaczne większy odsetek osób wykazujących alergię na pyłki odnotowywany jest w środowiskach miejskich, szczególnie w zatłoczonych centrach dużych aglomeracji. Przypisać to można kilku czynnikom. Pierwszym z nich jest minimalna rotacja powietrza w warunkach gęstej zabudowy. Drugi podstawowy powód to zanieczyszczenie powietrza.

Badania już dawno wykazały, że określone substancje chemiczne zwiększają podatność na alergeny wziewne, prowadzą też do niekorzystnych modyfikacji zawartych w nich białek. W szczególności wymienia się w tym kontekście dwutlenek azotu (NO2), znajdujący się w dużych ilościach w samochodowych spalinach, a także O3, czyli ozon.

Objawy alergii na pyłki

Wśród objawów alergii na pyłki wymienia się przede wszystkim symptomy dwóch schorzeń. Są to:

  • alergiczny nieżyt nosa (ANN) – zwany też katarem siennym, który przynosi objawy przypominające lekkie przeziębienie, w tym między innymi:
    • wyciek rzadkiej wydzieliny z nosa,
    • częste kichanie,
    • niedrożność nosa,
    • zaczerwienienie, szczypanie, łzawienie oczu, ból powiek,
    • lekki ale nieprzyjemny świąd w gardle i uszach,
    • sporadycznie cięższe objawy: ból głowy, nudności, bezsenność, drażliwość, uczucie zmęczenia i suchości w ustach.
  • astma oskrzelowa alergiczna – przewlekła choroba o charakterze zapalnym, której istotą jest nadreaktywność oskrzeli, powodująca:
    • silny, suchy, męczący kaszel, nasilający się nocą, a także w wyniku wysiłku fizycznego oraz w sytuacjach stresujących,
    • duszność, ucisk w klatce piersiowej,
    • świszczący oddech.

Oprócz tego możliwe jest wystąpienie mniej charakterystycznych i złożonych objawów, jak choćby wysypka na skórze (w szczególności na łokciach, dłoniach, plecach).

Leczenie alergii na pyłki

Leczenie alergii na pyłki ma zróżnicowaną formę. Jeśli chodzi o terapię czysto objawową, stosuje się typowe środki przeciwalergiczne, czyli na przykład leki antyhistaminowe. Są to środki doustne, blokujące tzw. receptory histaminowe. Hamują one proces zapalny i łagodzą objawy alergii. Bardzo często stosuje się je w przypadku np. kataru siennego. Pamiętać jednak należy, że w żaden sposób nie eliminują one przyczyn alergicznego odczynu.

Jeśli chodzi o leczenie przyczynowe, osoby cierpiące na alergię mogą zostać podane immunoterapii, czyli odczulaniu. Polega ona na wprowadzaniu do organizmu pacjenta coraz większych dawek substancji alergizujących, tak by zwiększyć jego tolerancję. Jest to więc rodzaj szczepionki, bynajmniej jednak nie jednorazowej. Tego typu terapię rozpisuje się nawet na 3-5 lat.

Domowe sposoby przeciw alergii na pyłki

Trzeci sposób na pyłki, to profilaktyka. W dużej mierze sprowadza się ona do eliminacji lub redukcji ekspozycji na czynnik uczulający. Możliwe do zastosowania działania to:

  • ograniczanie czasu spędzonego na świeżym powietrzu w okresie pylenie, z uwzględnieniem lokalnych danych dotyczących stężenia pyłków;
  • szczelne zamykanie okien w okresie pylenia;
  • natychmiastowa zmiana ubrań po powrocie do domu; częste pranie nakryć wierzchnich.

Autor: Piotr Brzózka

Czytaj też:

Bibliografia:

  • Barbara Majkowska-Wojciechowska, Pyłek roślin i alergeny sezonowe w Polsce¸ Alergia, Astma, Immunologia 21(1), marzec 2016
  • Kalendarz pylenia roślin, Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych, www.alergen.info.pl
  • B. Samoliński, F. Raciborski, A. Lipiec, A. Tomaszewska, E. Krzych-Fałta, P. Samel-Kowalik, A. Walkiewicz, A. Lusawa, J. Borowicz, J. Komorowski, U. Samolińska-Zawisza, A. J. Sybilski, B. Piekarska, A. Nowicka, Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce (ECAP), Alergologia polska- Polish journal of allergology 1 (2014) 10–18

Treści z działu "Wiedza o zdrowiu" z serwisu dimedic.eu mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie mogą zastąpić kontaktu z lekarzem lub innym specjalistą. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie porad i informacji zawartych w serwisie bez konsultacji ze specjalistą.
 

Dowiedz się więcej na temat zdrowia

Subskrybuj newsletter Dimedic i otrzymuj najciekawsze informacje oraz aktualne oferty.

Administratorem danych osobowych jest Dimedic Ltd. z siedzibą w Newcastle upon Tyne, 104 Close, Quayside, NE1 3RF, United Kingdom, e-mail: office@dimedic.eu. Z Administratorem możesz skontaktować się za pośrednictwem powołanego przez niego inspektora ochrony danych pod adresem: dpo@dimedic.eu. Dane będą przetwarzane w celu wysyłki Newslettera. Przetwarzanie jest niezbędne w celu realizacji umowy o świadczenie usługi. Podanie danych jest warunkiem udzielenia subskrypcji Newslettera, a ich niepodanie uniemożliwi jej udzielenie. Dane będą przechowywane do chwili zakończenia przez użytkownika subskrypcji Newslettera. Każdej osobie przysługuje prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz ich przenoszenia. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego oraz cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Każdej osobie przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, a także sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych osobowych na potrzeby marketingu.
Partnerzy i regulatorzy serwisu: